Γυμνάσιο Λ.Τ. Καλλιθέας: "Σχολικός Αποκλεισμός – Εκφοβισμός: Φαινόμενα βίας και παρενόχλησης σωματικής, λεκτικής, διαδικτυακής στο σχολικό περιβάλλον" Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας

Συντονίστρια Εκπαιδευτικός: Ράπτου Ευαγγελία
Παιδαγωγική Ομάδα: Λαμπροπούλου Βικτωρία

Οι μαθητές της ομάδας

 Βαλιώτη Kωνσταντίνα
 Γιαμούζης Βασιλειος
 Γκαρλέμος Αστέρης
 Γκουγκουμάτη Δέσποινα
 Ζιακούλης Στέλιος
 Καζακλάρη Χρυσάνθη
 Κατής Φώτης
 Μαντζάρας θωμάς
 Μαργαρίτη Γεωργία
 Μπαλούκα Ξανθή
 Μπουμπουνάρα Ιωάννα
 Μπουσνάκη Αικατερίνη
 Μωραΐτη Αννα
 Ναλπατίδης Χρήστος
 Ντέρκος Αγησίλαος
 Παπαδόπουλος Μιχάλης
 Παπακυριάκου Ευθυμία
 Τσιόγκα Βασιλική
 Χατζεϊπίδου Αφροδίτη

Ορισμός:
Απρόκλητη, εσκεμμένη, συστηματική, επαναλαμβανόμενη βίαιη και επιθετική συμπεριφορά με σκοπό την πρόκληση ψυχικού και σωματικού πόνου.

Μορφές:
 Σωματική
 Λεκτική
 Σεξουαλική παρενόχληση
 Ψυχολογική βία
 Διαδικτυακή βία

Σωματική Βία:
Χτυπήματα, σπρωξίματα, κλωτσιές, τρικλοποδιές, πρόκληση τραυματισμού μελανιών, χρήση αντικειμένων.

Λεκτική Βία:
Βρισιές, κοροϊδία, παρατσούκλια, σαρκασμός, ειρωνεία, προσβολές ρατσιστικού περιεχομένου.

Σεξουαλική Παρενόχληση:
Ανεπιθύμητο άγγιγμα, υπονοούμενα με χειρονομίες αγγίγματα, μηνύματα, σεξουαλική επίθεση.

Ψυχολογική Βία:
Σκόπιμη απομόνωση, αποκλεισμός από παρέες και σχολικές δραστηριότητες εκβιασμός υποτίμηση διάδοση ψεύτικων φημών.

Ηλεκτρονικός Εκφοβισμός:
Χρήση μέσων τεχνολογίας όπως μηνύματα, e-mail, ανάρτηση στο διαδίκτυο εικόνων με σκοπό τον εξευτελισμό και διασυρμό του μαθητή.

Αίτια:
 Οικογενειακοί παράγοντες
 Διαπαιδαγώγηση
 Φύλο
 Το νεαρό της ηλικίας
 Ψυχική υγεία
 Κλίμα σχολείου
 Πολιτικές εκπαιδευτικού συστήματος
 Προβολή βίας από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Χαρακτηριστικά του θύτη:
Ασκώντας βία νομίζει ότι:
 Είναι μαγκιά
 Προστατεύει τον εαυτό του
 Προκαλεί τον θαυμασμό
 Αποκτά δύναμη και εξουσία
Στην πραγματικότητα νοιώθει:
 Άσχημα με τον εαυτό του
 Θύμα με το περιβάλλον του
 Έχει προβλήματα με το σχολείο την οικογένειά του, τον εαυτό του.
 Φόβο, ανασφάλεια, χαμηλή αυτοεκτίμηση.
Χαρακτηριστικά του θύματος:
 Παρουσιάζει χαμηλό προφίλ
 Είναι ευαίσθητα, ανασφαλή, εσωστρεφή άτομα.
 Ξεχωρίζουν σε σχολικές επιδόσεις
 Είναι ανίκανα να υπερασπιστούν τον εαυτό τους
 Με χαμηλή αυτοεκτίμηση
 Παιδιά άλλων εθνικοτήτων.

Ενδείξεις ότι ένα παιδί έχει πέσει θύμα ενδοσχολικής βίας και εκφοβισμού:
 Μειωμένη διάθεση
 Αδικαιολόγητες απουσίες
 Απροσδόκητη μαθησιακή πτώση
 Σκισμένα ρούχα
 Απώλεια προσωπικών αντικειμένων
 Άρνηση να συμμετάσχει σε σχολικές δραστηριότητες
 Αναζήτηση προστασίας κοντά σε καθηγητές
 Ψυχοσωματικά προβλήματα.

Οι επιπτώσεις στο θύμα:
 Άγχος, ανασφάλεια, φοβίες
 Μαθησιακές δυσκολίες
 Ψυχοσωματικά προβλήματα
 Διαταραχές ύπνου
 Κατάθλιψη
 Τάσεις για αυτοκτονία

Οι επιπτώσεις στον θύτη:
 Κίνδυνος να διακόψει την φοίτηση στο σχολείο
 Τάσεις φυγής από το σπίτι
 Κίνδυνος να εξελιχθούν σε ενήλικες με αντικοινωνική, παραβατική συμπεριφορά

Αντιμετώπιση φαινομένου
Το σχολείο οφείλει να παρέχει ασφάλεια.
 Ενημέρωση εκπαιδευτικών μαθητών, γονιών
 Ουσιαστική επιτήρηση
 Ικανότητα αντίληψης του φαινομένου
 Αντίδραση, αναφορά , αντιμετώπιση
 Πρόγραμμα στήριξης, αντιμετώπισης από το Υπουργείο
 Διορισμός υπεύθυνου επιμορφωμένου εκπαιδευτικού.

Ευχαριστούμε την κα Ρούση Χριστίνα Μεταδιδακτορική ερευνήτρια του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας για την παραχώρηση των video με θέμα «Αντιμετωπίζοντας τον Σχολικό Εκφοβισμό»

Γυμνάσιο & Λ.Τ. Λιβαδίου: "Νους υγιής εν σώματι υγιεί" Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας

Συντονίστρια Εκπαιδευτικός: Ξενοπούλου Παρασκευή

Παιδαγωγική Ομάδα: Σουρδη Ανδριανή, Ψαρογιώργου Χαριτίνη

Παρακάτω βλέπετε παραγωγές των μαθητών του Σχολείου και Φωτογραφίες από την υλοποίηση του Προγράμματος.



Γυμνάσιο & Λ.Τ. Λιβαδίου: "Ξέρω τι ζητάω" Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας

Συντονίστρια Εκπαιδευτικός: Φιλίππου Αγγελική
Παιδαγωγική Ομάδα: Ψαρογιώργου Χαριτίνη, Κωνσταντή Αναστασία

ΕΞΑΡΤΗΣΗΓιατί δεν «κόβουν» το κάπνισμα;

Εθιστικές Ουσίες – “drugs” (εξαρτησιογόνα)
Η προέλευση της αγγλικής λέξης «drug» για την τοξική ουσία έλκει την καταγωγή της από την ολλανδική «droog», που σημαίνει « ξηρός». Πρόκειται για όρο που καλύπτει μια ολόκληρη σειρά ψυχοτροπικών ουσιών, δηλ. ουσιών που επηρεάζουν το μυαλό, τη θέληση και την κρίση, και οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε εξάρτηση – γνωστή και ως εθισμός.
Πολλές από τις τοξικές ουσίες λειτουργούν όταν δεχτούν την επίδραση ενός ή περισσότερων αλκαλοειδών, όπως η Fνικοτίνη. Τα αλκαλοειδή τροποποιούν τα σημεία που γίνεται η μεταβίβαση των νευρικών ερεθισμάτων, δηλαδή τις συνάψεις.
Οι τοξικές ουσίες εμφανίζονται με διαφορετικές μορφές και διαφορετικές ονομασίες, αλλά η χρήση τους συναντιέται σε κάθε κοινωνικό κλάδο.

Χαρακτηριστικά εξαρτησιογόνων ουσιών
Σύμφωνα με αυτή την κατάταξη, τα διαγνωστικά κριτήρια, για να πούμε μια ουσία τοξική και εξαρτησιογόνο (δηλαδή που γεννά εξάρτηση), είναι:
1. Η ισχυρή επιθυμία του χρήστη να λαμβάνει την ουσία
2. Η δυσκολία να κρατά τη χρήση υπό έλεγχο.
3. Το να αποτελεί προτεραιότητα για τον χρήστη να πάρει την ουσία από το να κάνει άλλες δραστηριότητες ή να εκπληρώσει άλλες υποχρεώσεις
4. Η επιμονή του χρήστη να συνεχίσει να λαμβάνει την ουσία παραβλέποντας τις βλάβες που του προκαλεί (παρά τη γνώση ότι κάποιο σωματικό ή ψυχολογικό πρόβλημα είναι πιθανό να δημιουργείται ή να επιδεινώνεται ακριβώς από την ίδια την ουσία).
5. Η ανοχή που εμφανίζεται στον χρήστη, δηλαδή η ανάγκη να αυξηθεί η ποσότητα της ουσίας για να φτάνει στο επιθυμητό αποτέλεσμα , στο οποίο πριν έφτανε με μικρότερη ποσότητα.
6. Η ανάπτυξη στερητικού συνδρόμου, όταν ελαττώνεται η συγκέντρωσή της ουσίας στο σώμα του χρήστη , τα δε συμπτώματα από τη στέρηση τον κάνουν να θέλει να την ξαναπάρει, για να ανακουφιστεί.
Επιθυμία δυνατότερη και από το φόβο του θανάτου
Ακόμη πιο εντυπωσιακά παραδείγματα του πόσο ισχυρή είναι η εξάρτηση αποτελούν τα ακόλουθα γεγονότα:
• Μετά από εγχείρηση Fκαρκίνου του πνεύμονα οι μισοί σχεδόν ασθενείς ξαναρχίζουν το κάπνισμα.
• 38% επιστρέφουν στο κάπνισμα ενώ βρίσκονται ακόμη στο νοσοκομείο μετά από καρδιακή προσβολή.
• 40% καπνίζουν πάλι μετά από αφαίρεση του λάρυγγα, λόγω καρκίνου.

Η «τιμωρία»
• Μετά από λίγα χρόνια καθημερινού καπνίσματος οι καπνιστές, μετά την διακοπή, βιώνουν συμπτώματα στέρησης.
• Γενικά τα συμπτώματα στέρησης αρχίζουν μέσα σε λίγες ώρες από τη διακοπή του καπνίσματος και κορυφώνονται σε 24 με 48 ώρες. Τα περισσότερα από αυτά τα συμπτώματα συνεχίζονται για περίπου 4 εβδομάδες, αν και το αίσθημα της πείνας και η έντονη επιθυμία για κάπνισμα, μπορεί να συνεχισθούν για 6 μήνες ή και περισσότερο. Τα συμπτώματα στέρησης μπορεί να είναι:
 Έντονη επιθυμία για καπνό, αυξημένος βήχας, δυσφορία ή κατάθλιψη, αϋπνία, εκνευρισμός, απογοήτευση ή θυμός, άγχος, δυσκολία στη συγκέντρωση, ανησυχία, χαμηλότερος καρδιακός ρυθμός, αυξημένη όρεξη ή επιθυμία για γλυκά, αύξηση βάρους.

Το κάπνισμα ως εξάρτηση
ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΩΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗ- ΜΙΑ ΝΕΑ ΘΕΩΡΗΣΗ
ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ
Η ΝΙΚΟΤΙΝΗ ΩΣ ΕΞΑΡΤΗΣΙΟΓΟΝΑ ΟΥΣΙΑ
Η νικοτίνη είναι ελαφρά διεγερτική ουσία, χωρίς καμιά ιατρική ή θεραπευτική χρήση, που προκαλεί μικρού βαθμού ταχυκαρδία, αύξηση της πίεσης και αναπνοής και κινητική δραστηριοποίηση.
Η Νικοτίνη απομονώνεται απο διάφορα είδη του φυτού καπνός( Nicotiana tabacum. Nicotiana rustica, Nicotiana persica). Τα φύλλα του φυτού περιέχουν 0.6-0,9% νικοτίνη.
Με συνεχές κάπνισμα η νικοτίνη και τα άλλα συστατικά του εισπνεόμενου καπνού, όπως η πίσσα και το μονοξείδιο του άνθρακα, επηρεάζουν άμεσα το καρδιαγγειακό και το βρογχοπνευμονικό σύστημα.
Οι βιομηχανίες του καπνού, παρόλο που υποχρεώθηκαν να βάζουν την ανακοίνωση του Υπουργείου Υγείας στις διαφημίσεις και στα πακέτα τσιγάρου για τις πιθανότητες βλαβερής επίδρασης στην υγεία λόγω του καπνίσματος μέχρι σήμερα δεν έχουν παραδεχτεί επίσημα τις επιπτώσεις αυτές.
Και εάν μπορούν να αρνηθούν και να αμφισβητήσουν την βλαβερή επίδραση του καπνίσματος στον ανθρώπινο οργανισμό και ιδιαίτερα στην ανάπτυξη του καρκίνου του πνεύμονα, ένα πράγμα όμως δεν μπορούν να αμφισβητήσουν - την κύρια αιτία που τόσοι καπνιστές συνεχίζουν να είναι πελάτες τους - την εξάρτηση της νικοτίνης.
Η εξάρτηση είναι εκείνη η κατάσταση κατα την οποία ο οργανισμός συνηθίζει σε μια ουσία και δεν μπορεί να λειτουργήσει κανονικά αν δεν υπάρχει η ουσία αυτή στο ̱ίμα του ανθρώπλυ.
Η εξάρτ̷ση μπορεί να είναι σωματική ή ͈υχολογική.
Στον χρόνιο καπνιστή η Ψυχολογική εξάρτηση είναι πολύ πιο εμφανής.
Το άτομο πολύ δύσκολα σταματά μια τέτια συνήθεια. Μια παροδική έλλειψη τσιγΌρων, ή μόνο η σκέψη πως δεν υπάρχει το επόμενο τσιγάρο, ή η παραμονή σε χώρο όπου δεν επιτρέπεται το κάπνισμα προκαλεί δυστροπία, παθολογικό άγχος, εκνευρισμό και ισχυρό πόθο για `` ένα `` τσιγάρο και ελαφρύ αίσθημα ταλαιπωρίας απο το οποίο κανείς ανακουφίζεται μόλις μπορέσει να ανάψει ένα τσιγάρο.
Σε σχέση με άλλα φάρμακα και ουσίες η Νικοτίνη προκαλεί ελαφριά μέχρι μέτρια σωματική εξάρτηση αλλά προκαλεί πολύ ισχυρή ψυχολογική εξάρτηση.
Και είναι πράγματι πολύ δύσκολο κάποιος να απελευθερωθεί απο την ψυχική του εξάρτηση. Πολλοί γιατροί έχουν συναντήσει ασθενείς ύστερα απο έμφραγμα μυοκαρδίου ή εγχειρήσεις στεφανιαίας τύπου `μπάι-ππας` ή ακόμη και ακρωτηριασμένους στα άκρα εξαιτίας κάποιας περιφερικής αγγειακής αρρώστειας, που προκλήθηκε απο το κάπνισμα, οι οποίοι λόγω της ψυχικής τους εξάρτησης συνεχίζουν να καπνίζουν το ένα τσιγάρο πάνω στο άλλο. Οι ίδιοι υποφέρουν, νοιώθουν δυστυχισμένοι και αγωνίζονται αλλά συνεχίζουν να εξυπηρετούν την εξάρτηση τους.

Η ΠΟΡΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ
Η πορεία προς την εξάρτηση είναι μια μακρόχρονη διαδικασία και εξαρτάται απο μια σειρά ατομικούς, βιολογικούς, ψυχολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες.
Οι διάφορες έρευνες που έγιναν στον τομέα αυτό διακρίνουν τέσσερα κρίσιμα στάδια μέσα απο τα οποία το κάπνισμα εξελίσσεται σε καθημερινή συμπεριφορά και εξάρτηση :

α) Προετοιμασία
Στο στάδιο αυτό οι έφηβοι ανακαλύπτουν τα λειτουργικά και τελετουργικά στοιχεία που εντάσσουν το κάπνισμα στην καθημερινότητα τους, παρατηρώντας τους γονείς, φίλους ή άλλα σημαντικά πρόσωπα που καπνίζουν.

β) Μύηση και πειραματισμός
Στο στάδιο αυτό το κάπνισμα προκαλεί μεν στην αρχή αηδία, βήχα και κάψιμο στον λαιμό αλλά παρατηρείται και ταυτόχρονη ψυχολογική ικανοποίηση απο το γεγονός ότι ο νέος κάνει κάτι που κάνει η παρέα του ή που κάνουν οι λίγοι. Αυτό του ικανοποιεί άλλες ψυχολογικές ανάγκες, τονώνει την αυτοεκτίμηση του και κάποτε τον κάνει να νοιώθει καλύτερα. Ετσι συνεχίζει τον πειραματισμό.

γ) Πέρασμα απο την περιστασιακή στη συστηματική χρήση
Στο στάδιο αυτό αρχίζει να εμπεδώνεται η συνήθεια - τόσο η τελετουργική όσο και η ψυχολογική και σταδιακά δημιουργείται και η ανάγκη βιολογικής εξασφάλισης του επόμενου τσιγάρου.

δ) Τελική φάση, συστηματικής χρήσης, κατάχρησης και εξάρτησης.
Εδώ η χρήση γίνεται πιο συστηματική - αυξάνεται συνεχώς ο αριθμός των τσιγάρων που καταναλώνονται κάθε μέρα και η μη εξασφάλιση της ``δόσης`` αρχίζει να προκαλεί σωματικά και ψυχολογικά προβλήματα ως έκφραση των στερητικών συμπτωμάτων, όπως αναφέρθηκαν πιο πάνω. Στο στάδιο αυτό η διακοπή του καπνίσματος είναι πολύ πιο δύσκολη διότι η εξάρτηση έχει ισχυροποιηθεί και παγιωθεί απο πολλούς και σύνθετους βιολογικούς και ψυχοκοινωνικούς παράγοντες.

ΠΡΟΛΗΨΗ
Στην περίπτωση της εξάρτησης στη νικοτίνη όπως και στις άλλες μορφές εξαρτήσεις απο ψυχοδραστικές ουσίες η καλύτερη θεραπεία είναι η Πρόληψη.
Η πρόληψη χωρίζεται σε τρία βασικά στάδια:
1. Πρωτογενής
Απευθύνεται στον γενικό πληθυσμό που δεν έχει καμιά επαφή με ψυχοδραστικές ουσίες και έχει σαν στόχο τη σωστή ενημέρωση και καλή πληροφόρηση.
Εδώ περιλαμβάνονται τα παιδιά που δεν δοκίμασαν το τσιγάρο ή βρίσκονται στο στάδιο της προετοιμασίας της χρήσης του.
Στο στάδιο αυτό πρέπει με αρκετά παραστατικό τρόπο, αλλά χωρίς να προκαλούμε φόβο ή πανικό, να μιλούμε για τις βλαβερές επιδράσεις του καπνίσματος πάνω στην σωματική υγεία κάνοντας ταυτόχρονα αναφορά για την εξαρτησιογόνο δράση της νικοτίνης. Ολα τα μηνύματα που δίνονται πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ηλικία και το επίπεδο μόρφωσης για να μπορούν να είναι κατανοητά και να αφομειώνονται σωστά απο τον δέκτη.
2. Δευτερογενής
Απευθύνεται σε ομάδες υψηλού κινδύνου - στα άτομα που βρίσκονται στο στάδιο της μύησης και του πειραματισμού ή ακόμα και στο πέρασμα απο την περιστασιακή χρήση προς την συστηματική και όπου πολλά απο τα μέλη της ομάδας τους ή της οικογένειας τους καπνίζουν, ή οι ίδιοι συχνάζουν σε μέρη όπου το κάπνισμα σε άτομα της ηλικίας τους είναι γενικά αποδεκτό.
Εδώ η αναφορά στις βλαβερές επιδράσεις πάνω στην υγεία πρέπει να γίνονται με ιδιαίτερη προσοχή, διότι μπορεί να θεωρηθούν απο το παιδί ή τον έφηβο ως τρόπος εκφοβισμού για πράγματα που γιαυτόν είναι χιλιοειπωμένα, αλλά που αυτός- όπως και όλοι οι άλλοι, δυστυχώς, πιστεύουν πως είναι αδύνατον να συμβούν σ’ αυτούς- και να φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα.
Το θέμα της εξάρτησης μπορεί να γίνει πολύ πιο κατανοητό και να επενεργήσει ως ανασταλτικός παράγοντας φτάνει να ειπωθούν τα πράγματα χωρίς το στοιχείο της υπερβολής και το αχρηστου εκφοβισμού.
3. Τριτογενής
Αυτή απευθύνεται στα ατομα που κάνουν συστηματική χρήση και κατάχρηση ή έχουν φθάσει στην εξάρτηση.Εδώ στην ουσία μιλούμε για θεραπεία και αποκατάσταση, αλλά γίνεται λόγος για πρόληψη διότι χρειάζεται επιπρόσθετος αγώνας και μετά την διακοπή του καπνίσματος να μην υπάρξει υποτροπή και έναρξη απο την αρχή. Ετσι η θεραπεία είναι και ταυτόχρονα πρόληψη για το επόμενο στάδιο.Εδώ όλα τα προγράμματα θα αποτύχουν άν δεν έχουν το στοιχείο της εθελοντικής πρωτοβουλίας για έναρξη θεραπείας και της συνειδητής συμμετοχής στο θεραπευτικό πρόγραμμα. Για να γίνει αυτό πρέπει να υπάρχει η σχετική νοσογνωσία και τα απαραίτητα κίνητρα. Εαν δεν υπάρχουν το πρώτο στάδιο της παρέμβασης θα πρέπει να έχει ως στόχο την ενίσχυση τους.Στην περίπτωση αυτή, η αναφορά και η κατανόηση των μηχανισμών της εξάρτησης είναι απόλυτα αναγκαίες. Η αναφορά στις βλαβερές επιδράσεις του καπνίσματος στον ανθρώπινο οργανισμό περνά συνειδητά σε δεύτερη μοίρα, εκτός του ότι όλα αυτά θεωρούνται γνωστά, το μόνο που μπορεί να πετύχει είναι να φέρει περισσότερο άγχος και νευρικότητα - ιδιαίτερα αν ήδη υπάρχει και κάποιο σωματικό πρόβλημα που έχει σχέση με την κατάχρηση τσιγάρου - και αντί να βοηθήσει θα οδηγήσει στην ανάπτυξη αμυντικών μηχανισμών απελευθέρωσης απο ενοχές και θα εμποδίσει την θεραπευτική μας προσπάθεια.

Η θεραπεία περιλαμβάνει:
n Αποτοξίνωση (σωματική απεξάρτηση)
n Ψυχολογική απεξάρτηση-στήριξη σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο και ψυχοκοινωνική αποκατάσταση.
Για να μπορεί να γίνει αποφασιστική και αποτελεσματική πρόληψη πρέπει:
α) Να γίνει πρώτα απ’ όλα μελέτη και καθορισμός του σταδίου που βρίσκεται το άτομο ή η ομάδα ατόμων που γίνεται η παρέμβαση.
β ) Η παρέμβαση πρέπει να καλύπτει τις ανάγκες του ατόμου ανάλογα με το στάδιο που βρίσκεται σε σχέση με την χρήση νικοτίνης.
γ ) Η παρέβαση θα πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη τους περιβαλοντικούς και ψυχοκοινωνικούς παράγοντες που οδηγούν στην χρήση και να προσπαθήσει να μειώσει τις αρνητικές τους επιδράσεις.
δ ) Η οποιαδήποτε παρέμβαση δεν πρέπει να έχει σαν αποκλειστικό της στόχο την αύξηση των γνώσεων αλλά την διαμόρφωση αρνητικής στάσης και πιστεύω απέναντι στην εξάρτηση που προκαλεί το κάπνισμα. Με αυτό τον τρόπο επενεργεί θετικά και στην πρόληψη και της κατάχρησης των παράνομων εξαρτησιογόνων ουσιών.
ε ) Η παρέμβαση γίνεται με σεβασμό της προσωπικότητας του εξαρτημένου ατόμου, διατηρώντας τα όρια στην θεραπευτική σχέση. Η συμμετοχή του εξαρτημένου ατόμου στην θεραπευτική προσπάθεια είναι εθελοντική.
Στο πρώτο στάδιο γίνεται διερεύνηση των κινήτρων που έχει το ξεχωριστό άτομο και γίνεται προσπάθεια ενίσχυσης τους με στόχο την έναρξη προγράμματος απεξάρτησης. Επίσης γίνεται αναζήτηση υποστηρικτικού συστήματος, το οποίο σε κάθε βήμα πρέπει να ενισχύει το άτομο που αποφάσισε να κάνει απεξάρτηση.

ΠΡΟΓΡΑΜΑΤΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥΣ
Η διακοπή του καπνίσματος δεν είναι καθόλου εύκολη και απλή υπόθεση.
Χωρίς βέβαια να υποτιμάται ή να αμφισβητείται η χρησιμότητα των προγραμμάτων απεξάρτησης, είναι προφανές οτι θα ήταν καλύτερο και πιο αποτελεσματικό να προλάβει κανείς και να αποτρέψει την πρώτη δοκιμή ή την μη συνέχεια του πειραματισμού πριν ακόμη και απο την έναρξη της εφηβείας, ειδικά όταν έχει διαπιστωθεί ότι όσο ενωρίτερα δοκιμάζει ένα παιδί να καπνίσει τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να εξελιχθεί σε συστηματικό χρήστη.( Calman et al., 1985).
Εξάλλου έχει αποδειχθεί ότι ελάχιστα εκπαιδευτικά προγράμματα είχαν μέχρι σήμερα θετικά αποτελέσματα στους συστηματικούς καπνιστές και όπως και σε άλλα θέματα υγείας η πρόληψη είναι πολύ πιο σημαντική απο την θεραπεία.
Αφού αναλογιστούμε πως τα περισσότερα παιδιά δοκιμάζουν το κάπνισμα στις ηλικίες ανάμεσα στα 9 και 12 τους χρόνια, οποιαδήποτε παρέμβαση πρωτογενούς πρόληψης ύστερα απο αυτά τα χρονικά όρια, κινδυνεύει να αποτύχει και να μην δώσει τα προσδοκόμενα αποτελέσματα διότι θα κάνουμε λαθασμένη παρέμβαση - αντί δευτερογενή και σε ορισμένες περιπτώσεις τριτογενή θα κάνουμε πρωτογενή. Τα μηνύματα μας δηλαδή δεν θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ατόμων στα οποία απευθυνόμαστε.
Τα προγράμματα πρωτογενούς πρόληψης πρέπει λοιπόν να απευθύνονται κυρίως στις μικρές ηλικίες, προσαρμοσμένα στις γνώσεις των παιδιών για να διαμορφώνουν έγκαιρα σωστές και θετικές αντιλήψεις, στάσεις και πιστεύω στα ζητήματα υγείας. Παράλληλα, τα προγράμματα αυτά πρέπει να μπορούν να εξοπλίσουν έγκαιρα το άτομο με τη δυνατότητα να ανακαλύπτει ουσιαστικές διεξόδους και να χειρίζεται τις εφηβικές αναστατώσεις, προτού η ανακούφιση και η υποστήριξη αναζητηθούν και προσφερθούν απο το κάπνισμα ή την λήψη άλλων ουσιών.( Charlton 1986).
Τα αποτελέσματα ερευνών που έγιναν σε αρκετές χώρες της Ευρώπης δείχνουν οτι η πρώτη εφηβική ηλικία είναι η κρισιμότερη περίοδος για την εφαρμογή προληπτικών προγραμμάτων, εφόσον είναι αποδεδειγμένο ότι παντού οι περισσότεροι έφηβοι καπνιστές, δοκιμάζουν το πρώτο τσιγάρο πριν απο την ηλικία των 13 χρόνων( Dielman 1985, Gillies et al. 1988)
Αρκετές χώρες της Ευρώπης, όπως Γαλλία ( Danzon 1995), Βέλγιο (Maes et De Riek 1994 ) και Ολλανδία (van Weerden 1989) εφαρμόζουν τα τελευταία χρόνια ειδικά προγράμματα αγωγής υγείας που συμπεριλαμβάνουν την πρόληψη του καπνίσματος. Τα προγράμματα αυτά τοποθετούν την παρέμβαση αρκετά νωρίτερα απο την πρώτη εφηβική ηλικία, απευθύνονται σε παιδιά ηλικίας πέντε χρονών, ακριβώς για να έχουν προληπτικό χαρακτήρα.
Επειδή οι αιτίες για τις οποίες καπνίζουν οι έφηβοι είναι διαφορετικές απο τις αιτίες που συνεχίζουν να καπνίζουν οι ενήλικες, σε ορισμένες χώρες της Ευρώπης αναπτύσονται προγράμματα διακοπής του καπνίσματος ειδικά διαμορφωμένα σε εφήβους, τα οποία λειτουργούν σε σχολεία, κέντρα νεότητας και άλλους φορείς της κοινότητας.
Στην Σουηδία ( Bergtrom and Svanberg 1990) και στην Πορτογαλλία ( Lima 1990) τα προγράμματα συνδυάστηκαν με προσπάθειες καλλιέργειας νέων κοινωνικών στάσεων, που απέβλεπαν στην απομυθοποίηση της εικόνας του καπνιστή, με την αξιοποίηση διαφημιστικών μέσων και μεθόδων παρόμοιων με εκείνες που χρησιμοποιούνται στην αγορά για προώθηση προιόντων που απευθύνονται στην νεολαία.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ
Στην Πανευρωπαική Ερευνα για το Αλκοόλ και τα ναρκωτικά που έκανε το ΚΕΝΘΕΑ μαζί με το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού το 1995 ( Βερεσιές, Παυλάκης, Πιτυρής) σε δείγμα 2500 μαθητών ηλικίας 14-18 χρόνων φαίνεται πως ένα ποσοστό 21 % έκαναν την πρώτη χρήση τσιγάρου πριν τα 13 τους χρόνια και 3,5 % άρχισαν να καπνίζουν καθημερινά πριν τα 13 τους χρόνια.
Παρόμοια αποτελέσματα έχουν δείξει και άλλες ερευνητικές μελέτες, οι οποίες τονίζουν ότι το πρόβλημα εκκολάπτεται στα χρόνια της προεφηβείας και παρουσιάζεται έτοιμο στα χρόνια της εφηβείας και συνδέεται άμεσα με μια σειρά ψυχολογικά χαρακτηρισρτικά του ατόμου.
Η επίδραση των φίλων υποδεικνύεται σαν η κύρια αιτία απο τους νεαρούς καπνιστές. Αυτό αναφέρεται γιατί εδώ συνειδητοποιείται η συγκεκριμμένη άμεση πράξη και όχι η έμμεση αλλά σημαντική επίδραση στην συμπεριφορά και στην στάση τους απο τα πρότυπα τους που είναι οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί αλλά και τα ινδάλματα της μουσικής και της τέχνης που θεοποιούνται και ηρωιοποιούνται στα μάτια των νέων απο την διαφήμιση και τα μέσα μαζικής επικοινωνίας.
Η συνήθεια του καπνίσματος συνδέεται και με την προσπάθεια του εφήβου να εφαρμόσει τρόπους για να ελέγχει συγκινησιακές καταστάσεις ,όπως θυμό, το άγχος ή η κατάθλιψη. Στην προσπάθεια του αυτή, ο έφηβος συχνά παλινδρομεί σε πρωιμότερα στάδια ανάπτυξης που αφυπνίζουν την επιθυμία για στοματικές ικανοποιήσεις, όπως φαγητό, τα γλυκά, ή τα αναψυκτικά, η οποία μπορεί να εκτονώνενεται και με το κάπνισμα. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το κάπνισμα λειτουργεί θεραπευτικά ως μια εναλλακτική στοματική απόλαυση που ανακουφίζει και ελέγχει τις συγκινήσεις. ( Στεφανής και Κοκκέβη 1986).
Στην Κύπρο γίνεται αξιόλογη εργασία στον τομέα της πρόληψης τόσο απο ξεχωριστά άτομα, οργανισμούς και Υπουργεία αλλά πρεπει να παραδεκτούμε ότι η ευαισθητοποίηση γύρω απο το θέμα του καπνίσματος είναι περιορισμένη και γίνεται αποσπασματικά και δυστυχώς περιορίζεται μόνο γύρω απο την καθαρά υγειονομική ενημέρωση και διαφώτιση και ιδιαίτερα τον κίνδυνο της ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα.
Υπάρχει, δυστυχώς, ακόμα η εντύπωση πως αν γίνει αρκετή παροχή απαραίτητων πληροφοριών σχετικά με τον κίνδυνο που διατρέχουν οι άνθρωποι απο το συνεχές κάπνισμα αυτό θα συνεβαλε να αλλάξουν στάση και συμπεριφορά. Ομως τα περισσότερα άτομα, αν και γνωρίζουν τις πιθανές συνέπειες της ανθυγιεινής συμπεριφοράς τους, ανθίστανται στην αλλάγή της( ας αναλογισθούμε τι γίνεται στον τομέα της διατροφής στην Κύπρο).
Η ενημέρωση μπορεί να επιστήσει την προσοχή σε ορισμένα μηνύματα, αλλά δεν συνεπάγεται απαραίτητα και την αποδοχή του μηνύματος, πολύ δε περισσότερο δεν προεξοφλεί την αλλάγή της στάσης και της συμπεριφοράς σε θέματα υγείας ( Bettinghaus 1986).
Επίσης παρατηρείται ότι πολλές πληροφορίες διοχετεύονται μέσα απο διαλέξεις, εκπομπές ή διαφωτιστικά φυλλάδια, με τον ίδιο τρόπο και δεν λαμβάνουν υπόψη τα χαρακτηριστικά της ομάδας στην οποία ανήκουν οι αποδέκτες ( ηλικία, φύλο, μόρφωση, προηγούμενη σχετική εμπειρία, αλλά πολύ περισσότερο το στάδιο που βρίσκεται το ξεχωριστό άτομο ή ομάδα ατόμων σε σχέση με την χρήση καπνού. Παρατηρούνται επίσης προσπάθειες τροποποίησης της συμπεριφοράς με την χρησιμοποίηση εκφοβιστικών μηνυμάτων που δεν φέρνουν κανένα θετικό αποτέλεσμα.
Επίσης στον αγώνα της πρόληψης το επιχείρημα της ``εξάρτησης`` δεν χρησιμοποιείται ικανοποιητικά και είναι το μόνο στο οποίο δεν μπορεί να προβληθεί αντιεπιχείρημα απο κανένα.
Ενα σημείο που αξίζει ιδιαίτερης προσοχής και που μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση του προβλήματος είναι η πλούσια ερευνητική δραστηριότητα που αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια απο το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, το Υπουργείο Υγείας, το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου, τον Οργανισμό Νεολαίας, το ΚΕΝΘΕΑ, το Ιντερκολειτζ και άλλους ιδιωτικούς φορείς και άτομα που στοχεύουν στην μελέτη της συμπεριφοράς των εφήβων και νέων της Κύπρου και ιδιαίτερα σε σχέση με την κατάχρηση ουσιών εξάρτησης. Αυτό που υστερούμε όμως είναι η δημιουργική τους εκμετάλευση για ανάπτυξη προγραμμάτων πρόληψης.

Οφέλη από την διακοπή του καπνίσματος
"Τι ακριβώς συμβαίνει μόλις κόψω το τσιγάρο προλαβαίνω να «καθαρίσω» ή είναι πολύ αργά;" Είναι πολύ συχνό ερώτημα που κάνουν οι καπνιστές, στην διάρκεια της σκέψης να κόψουν το τσιγάρο. Θέλουν να απαλλαγούν από τον εθισμό τους στην νικοτίνη και προπάντων της συνήθειας του τσιγάρου, για να βελτιωθεί η ποιότητα της ζωής τους.
Πολλές φορές το παραπάνω ερώτημα χρησιμοποιείται για προκάλυμμα ώστε να συνεχίσουν το τσιγάρο και όχι να το κόψουν αφού η απάντηση που δίνουν στον εαυτό τους είναι: "τώρα είναι αργά για να κόψω το τσιγάρο ότι ζημιά έγινε... έγινε!". Ποτέ δεν είναι αργά αν πρόκειται να κάνουμε κάτι καλό για την υγεία μας!
Εξάλλου τα πρώτα αποτελέσματα για την υγεία μας εμφανίζονται 20 λεπτά μετά την διακοπή.… Τα άμεσα και τα μακροπρόθεσμα οφέλη στην υγεία μετά το κάπνισμα του τελευταίου τσιγάρου είναι, μετά από:
• 20 λεπτά. Η αρτηριακή πίεση επανέρχεται στα κανονικά επίπεδα. - Ο αριθμός των σφίξεων ομαλοποιείται (ελαττώνεται). - Η θερμοκρασία των χεριών και ποδιών επανέρχεται στο φυσιολογικό (αυξάνει).
• 8 ώρες. Το επίπεδο του μονοξειδίου του άνθρακα στο αίμα είναι φυσιολογικό, το επίπεδο του οξυγόνου αυξάνει και φτάνει στα φυσιολογικά επίπεδα.
• 12 ώρες. Σχεδόν όλη η νικοτίνη έχει αποβληθεί από τον οργανισμό.
• 24 ώρες. Η πιθανότητα καρδιακών επεισοδίων αρχίζει ήδη να μειώνεται.
• 48 ώρες. Βελτιώνονται η αίσθηση της γεύσης και της όσφρησης.
• 72 ώρες. Η αναπνοή γίνεται ευκολότερη. Η αναπνευστική χωρητικότητα των πνευμόνων αυξάνεται.
• 5 ημέρες. Έχουν αποβληθεί από το σώμα τα περισσότερα υποπροϊόντα της νικοτίνης.
• 2 εβδομάδες έως 3 μήνες. Η κυκλοφορία του αίματος συνεχώς βελτιώνεται. - Το περπάτημα γίνεται ευκολότερο. Η λειτουργία των πνευμόνων αυξάνει μέχρι 30%.
• 1 έως 9 μήνες. Λιγότερο λαχάνιασμα. Αύξηση της ενεργητικότητας του σώματος. Καλύτερη κατάσταση των πνευμόνων ικανοί να αντισταθούν σε μολύνσεις.
• 1 έτος. Μειώνεται κατά το ήμισυ ο κίνδυνος καρδιακού επεισοδίου.
• 5 έτη. Έχει ήδη μειωθεί σημαντικά ο κίνδυνος θανάτου από καρκίνο του στόματος και του τραχήλου.
• 10 έτη. Μειώνεται ο κίνδυνος θανάτου από καρκίνο πνευμόνων και από άλλες μορφές καρκίνου.
• 15 έτη. Ο κίνδυνος καρδιακών επεισοδίων είναι ο ίδιος με των ανθρώπων που δεν κάπνισαν ποτέ. Όσοι διακόψουν το κάπνισμα αρρωσταίνουν λιγότερο από λοιμώξεις και γενικότερα μειώνουν τις πιθανότητες να εμφανίσουν κάποια από τις ασθένειες που προκαλεί το κάπνισμα. Το σώμα γενικά αποκτά μεγαλύτερη σφριγηλότητα, η αναπνοή είναι καλύτερη και η αντοχή στην κούραση μεγαλύτερη. Στις εγκύους η διακοπή του καπνίσματος επιτρέπει να φτάσει στο έμβρυο περισσότερο οξυγόνο και να αναπτυχθεί σε πιο υγιείς συνθήκες.



• Γιατί είναι παγιδευμένοι
• Για να αποφύγουν το άγχος της απόφασης για διακοπή , κλείνουν τ’ αφτιά τους.
• Βρίσκουν δικαιολογίες
• Γίνονται «επιθετικοί»
• Αρνούνται να σκεφτούν τους «άλλους»


Ο καπνιστής ξεκίνησε επειδή το ήθελε, αλλά δεν μπορεί να σταματήσει μόνο επειδή το θέλει
Αυτό λοιπόν επιθυμούσε όταν άρχισε το κάπνισμα;
• Μέχρι να παραδεχτείς τον εθισμό, προσπαθείς να πείσεις τον εαυτό σου ότι απολαμβάνεις τη σκλαβιά …
• Κατά τη μυθολογία, όταν βγήκαν, από το κουτί που άνοιξε η Πανδώρα, όλες οι κοινωνικές συμφορές, έμεινε στο τέλος κάτι. Αυτό ήταν η Ελπίδα.
• Για όσους νοιώσουν «στο πετσί τους» τις συνέπειες της αρχικής επιλογής τους- να ανοίξουν το κουτί – και καταφέρουν να σταματήσουν το κάπνισμα, υπάρχει πραγματικά ελπίδα.


Λίγο πριν ξεπηδήσει η Ελπίδα…
• Ο καπνιστής που μόλις διέκοψε πρέπει να ξεπεράσει τα συμπτώματα στέρησης, από την έλλειψη της δόσης νικοτίνης, που τόσο καιρό συνήθισε να παίρνει. Όλες οι εκδηλώσεις από την έλλειψη της νικοτίνης περιγράφονται ως Fστερητικό σύνδρομο. Είναι σίγουρα ενοχλητικό και δύσκολο να το περάσει κανείς, αλλά ο οργανισμός του καπνιστή, που προσπαθεί να γίνει «πρώην» , νοιώθει παράλληλα και τα ευεργετικά αποτελέσματα της διακοπής:


Να πώς αρχίζει η βελτίωση
Μετά από 8 ώρες. Το επίπεδο CO στο αίμα επανέρχεται στα φυσιολογικά επίπεδα και το οξυγόνο στο αίμα αυξάνεται.
Μετά από 24 ώρες Η γεύση και η όσφρηση βελτιώνονται
Μετά από 72 ώρες Η αναπνοή γίνεται ευκολότερη και καθαρότερη. Το καθάρισμα των βρόγχων είναι αποτελεσματικότερο και για λίγο αυξάνεται ο βήχας.
Και συνεχίζεται…
• Μετά από δύο μήνες:
– Βελτιώνεται πια η κυκλοφορία του αίματος.
– Βελτιώνεται η φυσική κατάσταση του πρώην καπνιστή.
– Τα στερητικά συμπτώματα έχουν τελειώσει.
– Ο πρώην καπνιστής έχει καλύτερη άποψη για το άτομό του.
– Γίνεται αισθητή η εξοικονόμηση χρημάτων


Τελικά, τα κέρδη για όσους διέκοψαν το κάπνισμα
1. Είναι πιο πιθανό να ζήσουν τουλάχιστον 15 χρόνια παραπάνω από όσα θα ζούσαν σαν καπνιστής / καπνίστρια.
2. Μπορούν να κάνουν πιο εύκολα παιδί. Αν έχουν ήδη παιδιά, έχουν λιγότερες πιθανότητες να τα αφήσουν μόνα τους.
3. Έχουν διπλάσιες πιθανότητες να μην πάθουν έμφραγμα (διπλάσιες από εκείνες που είχαν όταν κάπνιζαν το τελευταίο τους τσιγάρο!)
4. Έχουν τριπλάσιες πιθανότητες να μην πάθουν εγκεφαλικό
5. Έχουν 20πλάσιες πιθανότητες να μην πάθουν καρκίνο των πνευμόνων.
6. Οι πνεύμονες τους έχουν κερδίσει σε χωρητικότητα 40 φορές μέσα σε ένα χρόνο .
7. Αν χρειαστούν, για οποιαδήποτε λόγο, γενική νάρκωση, δεν θα τρέμουν για τυχόν επιπλοκές.
8. Κρυολογούν σαν όλους τους ανθρώπους και όχι έως 7 φορές το χρόνο, όπως παλιά.
9. Το συνάχι δεν κρατάει πια σχεδόν όλο το χειμώνα..
10. Δεν βήχουν πια όπως παλιά.
11. Δεν έχουν συχνούς πονοκεφάλους.
12. Η ιγμορίτιδα, που ίσως είχαν, είναι σχεδόν ξεχασμένη.
13. Υπάρχουν πια ελάχιστες πιθανότητες να πάθουν εμφύσημα.

14. Δεν ακούγονται συνέχεια χουρχουρίσματα σα «γατάκια» από τα πνευμόνια τους

Και τι γίνεται με το βάρος;
• Η νικοτίνη αυξάνει το μεταβολισμό και μειώνει την όρεξη. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που κάνει τους καπνιστές και καπνίστριες να φοβούνται ότι κόβοντας το κάπνισμα θα παχύνουν.
• Πραγματικά, με τη διακοπή αυξάνεται η όρεξη, βελτιώνεται η γεύση και όλα φαίνονται πιο νόστιμα, οπότε μπορεί να υπάρξουν κάποια παραπάνω κιλά. Αν όμως η διατροφή είναι ισορροπημένη και η ανάγκη για κάπνισμα καταπολεμηθεί με άσκηση και δραστηριότητες, η μικρή αύξηση του βάρους αρχικά θα υποχωρήσει και η συνολική αξιοποίηση των στοιχείων της διατροφής θα είναι καλύτερη και πιο υγιεινή.

Και νέα όπλα;
• Εμβόλιο κατά της νικοτίνης: Χρηματοδοτήθηκαν ερευνητικά εργαστήρια να παρασκευάσουν εμβόλιο που θα χορηγείται στους νέους πριν γίνουν καπνιστές, ώστε να αναπτύσσουν αντισώματα εναντίον της νικοτίνης. Όταν δοκιμάζει να καπνίσει δεν θα μπορεί να εθιστεί. Τα εμβόλια αυτά «βαφτίστηκαν» στις πειραματικές τους μορφές, αλλά δεν έχουμε ακόμη δεδομένα από την εφαρμογή τους έστω και σε πειραματόζωα.
… Και το όνομα αυτού Nicvax (Maryland 13/6/2002) από την Nabi Pharmaceuticals.
Άλλες δύο εταιρείες στην Βρετανία (Xenova) και Ελβετία (Cytos Biotechnology) άρχισαν να παρασκευάζουν επίσης εμβόλιο


Είναι καλύτερα να διακόψεις …
Αλλά ακόμη καλύτερα να μην το αρχίσεις…
Γι’ αυτό μετέχεις σ’ αυτό το πρόγραμμα, ώστε να ενισχυθείς, να πεις … Ναι στο όχι
• Υπάρχουν πολλοί τρόποι να αρνηθείς.
• Υπάρχουν και τρόποι να απαρνηθείς

Νικοτίνη

Η νικοτίνη είναι ένα φάρμακο – ναρκωτικό που βρίσκεται από την φύση στον καπνό. Είναι ιδιαίτερα τόσο εθιστικό όσο η ηρωίνη ή η κοκαϊνη. Κατά τη διάρκεια του χρόνου, το σώμα γίνεται και φυσικά και ψυχολογικά εξαρτώμενο από τη νικοτίνη. Οι μελέτες έχουν δείξει ότι οι καπνιστές πρέπει να υπερνικήσουν και τους δύο εθισμούς για να είναι επιτυχείς στην εγκατάλειψη του καπνίσματος. Όταν ο καπνός εισπνέεται, η νικοτίνη φέρεται βαθιά στους πνεύμονες, όπου απορροφάται γρήγορα στην κυκλοφορία του αίματος και από το αίμα μεταφέρεται σε όλο το σώμα. Η νικοτίνη έχει επιπτώσεις σε πολλά μέρη του σώματος, συμπεριλαμβανομένων των καρδιακών αγγείων αίματος, του ορμονικού συστήματός σας, του μεταβολισμού σας, και του εγκεφάλου σας. Η νικοτίνη μπορεί να βρεθεί στο μητρικό γάλα και ακόμη και στις βλεννώδεις εκκρίσεις τραχήλων των καπνιστών. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η νικοτίνη διασχίζει ελεύθερα τον πλακούντα και έχει βρεθεί στο αμνιακό ρευστό και το αίμα του ομφάλιου λώρου των νεογέννητων νηπίων. Διάφοροι παράγοντες μπορούν να έχουν επιπτώσεις στο ποσοστό μεταβολισμού (η εργασία του ζωντανού κυττάρου στο σώμα) και έκκρισης σχετικής με τη νικοτίνη. Γενικά, ένας κανονικός καπνιστής θα έχει τη νικοτίνη ή τα υποπροϊόντα του παρούσα στο σώμα για περίπου 3 έως 4 ημέρες μετά από να σταματήσει. Η νικοτίνη παράγει τα ευχάριστα συναισθήματα που κάνουν τον καπνιστή να θελήσει να καπνίσουν περισσότερο. Ενεργεί επίσης ως είδος κατευναστικού, παρεμποδίζοντας τη ροή των πληροφοριών μεταξύ των νεύρων των κυττάρων. Δεδομένου ότι το νευρικό σύστημα προσαρμόζεται στη νικοτίνη, οι καπνιστές τείνουν να αυξήσουν τον αριθμό τσιγάρων που καπνίζουν, και επομένως το ποσοστό νικοτίνης στο αίμα τους. Μετά από μια στιγμή, ο καπνιστής αναπτύσσει μια ανοχή στο ναρκωτικό, το οποίο οδηγεί σε μια αύξηση στο κάπνισμα κατά τη διάρκεια του χρόνου. Κατά τη διάρκεια του χρόνου, ο καπνιστής φθάνει σε ένα ορισμένο επίπεδο νικοτίνης και καπνίζει έπειτα για να διατηρήσει αυτό το επίπεδο νικοτίνης. Η νικοτίνη, όταν εισπνέεται στον καπνό τσιγάρων, φθάνει στον εγκέφαλο γρηγορότερα από τα φάρμακα που εισάγουν το σώμα ενδοφλεβίως.

Παραίτηση από τη νικοτίνη
Όταν οι καπνιστές προσπαθούν να ελαττώσουν ή να εγκαταλείψουν, η απουσία νικοτίνης οδηγεί στα συμπτώματα απόσυρσης. Τα συμπτώματα είναι και φυσικά και διανοητικά. Φυσικά, το σώμα αντιδρά στην απουσία νικοτίνης. Ψυχολογικά, ο καπνιστής βρίσκεται αντιμέτωπος με να σταματήσει μια συνήθεια, η οποία απαιτεί μια σημαντική αλλαγή στη συμπεριφορά. Τα συμπτώματα απόσυρσης από το κάπνισμα, μπορούν να είναι οποιαδήποτε από τα εξής: ίλιγγος (που μπορεί μόνο να διαρκέσει 1-2 ημέρες στην αρχή) συναισθήματα κατάθλιψης, διαταραχές στον ύπνο, οξυθυμία, απογοήτευση και θυμός, εφιάλτες, πονοκέφαλο, ανησυχία, προβλήματα στη συγκέντρωση, κι αυτά τα συμπτώματα μπορούν να οδηγήσουν τον καπνιστή να αρχίσει πάλι τα τσιγάρα για να ωθήσει πάλι τα επίπεδα αίματος νικοτίνης πίσω σε ένα επίπεδο όπου δεν υπάρχει κανένα σύμπτωμα. Εάν ένα πρόσωπο έχει καπνίσει τακτικά για μερικές εβδομάδες ή περισσότερο και απότομα σταματήσει τον καπνό ή μειώνει πολύ το ποσό που καπνίζει, τα συμπτώματα απόσυρσης θα εμφανιστούν. Τα συμπτώματα αρχίζουν συνήθως μέσα σε μερικές ώρες μετά το τελευταίο τσιγάρο και κρατούν περίπου 2 έως 3 ημέρες αργότερα. Τα συμπτώματα απόσυρσης μπορούν να διαρκέσουν για μερικές ημέρες ως δύο εβδομάδες .

Παθητικό κάπνισμα

• O παθητικός καπνιστής «καπνίζει» μέχρι και 5 τσιγάρα την ημέρα σε γραφείο με καπνιστές συναδέλφους.Επίσης καπνίζει 4 τσιγάρα, αν παραμείνει επί 2ωρο σε καφετέρια και 1,5 τσιγάρα, αν περάσει 2 ώρες σε ένα εστιατόριο
• Το παθητικό κάπνισμα κατατάσσεται ως τρίτη κατά σειρά αιτία θανάτου - μετά το ενεργητικό κάπνισμα και το αλκοόλ - η οποία μπορεί να αποφευχθεί.
• 8.000-26.000 παιδιά αναπτύσσουν άσθμα κάθε χρόνο στις ΗΠΑ, επειδή έχουν μητέρες που καπνίζουν 10 τσιγάρα τη μέρα.

Το παθητικό κάπνισμα στην Ελλάδα
• 45% των ανδρών και 37% των γυναικών εκτίθενται στον καπνό των άλλων.
• Ένα στα έξι άτομα που εκτίθενται στον καπνό, θα παρουσιάσουν στεφανιαία νόσο σε κάποια στιγμή της ζωής τους.
• Οι χώροι με το πιο έντονο παθητικό κάπνισμα είναι τα εστιατόρια και ακολουθούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς και οι δημόσιες υπηρεσίες .
• Το 43% των Ελλήνων, ανδρών και γυναικών, καπνίζουν, γεγονός που συνεπάγεται 15.000 θανάτους το χρόνο.
• Το 3% των θανάτων αυτών οφείλονται στο παθητικό κάπνισμα, δηλαδή περίπου 500 Έλληνες πεθαίνουν ετησίως εξαιτίας της έκθεσης τους στο κάπνισμα των άλλων.

5ο Γενικό Λύτκειο Λάρισας: "Κυβερνοεκφοβισμός: Η άλλη μορφή σχολικής βίας. Περιγραφή του φαινομένου και τρόποι αντιμετώπισης" Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας

Συντονίστρια Εκπαιδευτικός: Γιαννακάκη Αρχοντία

Παιδαγωγική Ομάδα: Στάθης Στέφανος

Την ολοκληρωμένη, πρωτότυπη και βραβευμένη εργασία των Μαθητών και Εκπαιδευτικών του 5ου Γενικού Λυκείου Λάρισας, με θέμα τον Κυβερνοεκφοβισμό, μπορείτε να την δείτε και να "κατεβάσετε" το υλικό που σας ενδιαφέρει στην e class του Σχολείου, στον παρακάτω σύνδεσμο: http://eclass.sch.gr/courses/EL987123/ στο "κουμπί": "Υλικό Μαθήματος".


Εκεί μπορείτε να δείτε τα ακόλουθα θέματα:
1. FORREST GUMP Piano Theme .mp3

2. STOP CYBER BULLYING ΓΙΑ ΝΑ ΜΗ ΧΑΘΟΥΝ 'ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ' ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ  .mp4
Το βίντεο, δημιουργήθηκε από τη μελέτη προσβλητικών βίντεο και φωτογραφιών που αλιεύσαμε στο Facebook και στο Youtube. Οι σκηνές που προβάλλονται, θα μπορούσε να είναι σκηνές φίλων, συμμαθητών, καθηγητών. Στη θέση κάποιου από τους ήρωες ίσως να είσαι εσύ.

3. ΑΦΙΣΑ STOP CYBER BULLYING  .jpg

4. ΒΡΑΒΕΙΟ  .jpg

5. ΕΚΔΗΛΩΣΗ 5ου ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΙΑ ΚΥΒΕΡΝΟΕΚΦΟΒΙΣΜΟ 26-4-2012  .ppt

6. ΚΟΥΊΝΤΕΤΟ ΕΓΧΟΡΔΩΝ  .wav

7. ΚΥΒΕΡΝΟΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ-ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΓΟΝΕΙΣ  .pdf

8. ΚΥΒΕΡΝΟΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ  .doc

9. ΚΥΒΕΡΝΟΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ: ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ   .pdf

10. ΜΟΥ ΕΚΛΕΨΑΝ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΜΟΥ ΜΑΣΚΕΣ  .jpg

11. ΜΟΥ ΕΚΛΕΨΑΝ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΜΟΥ(ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ TASSIES)  .ppt

12. ΟΜΑΔΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ 26-4-2012  .jpg

13. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ 26-4-2012  .rar

Γυμνάσιο Τσαριτσάνης: "Κάπνισμα και Υγεία"

Συντονιστής Εκπαιδευτικός: Μπουρουτζής Πέτρος
Παιδαγωγική ομάδα: Σαπουνά Ιωάννα

ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Κάπνισμα είναι η εισπνοή του καπνού που βγαίνει από καιγόμενα φύλλα ή τρίμματα καπνού. Είναι πολύ παλιά ανθρώπινη συνήθεια, διαδομένη αρχικά στους ιθαγενείς της Κεντρικής Αμερικής. Το 16ο αιώνα οι ισπανοί έφεραν στην Ευρώπη τη συνήθεια του καπνίσματος, μαζί με την καλλιέργεια του καπνού. Από τότε η διάδοση του ήταν ραγδαία και εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο. Η δυσμενής επίδρασή του πάνω στον οργανισμό δεν ήταν αρχικά γνωστή, από το 1950 όμως και αργότερα αποδείχτηκε ότι το κάπνισμα συνδέεται στενά με την εμφάνιση διαφόρων καρδιοαγγειακών παθήσεων, και προκαλεί χρόνια βρογχίτιδα και καρκίνο του πνεύμονα.

ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΚΑΠΝΟΥ
Το τσιγάρο εκτός από τον καπνό που είναι τυλιγμένος μέσα σε ένα λευκό χαρτί περιέχει 600 ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ τα οποία κρύβουν: Ορυκτή σκόνη, Υγραντικές ουσίες, Σάκχαρα , Αρωματικές ουσίες
Όταν ανάβουμε τσιγάρο εκλύονται όλες αυτές οι ουσίες. Ο ΚΑΠΝΟΣ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΠΑΝΩ ΑΠΟ 4.000 ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ενώσεις από στερεή υγρή και αέρια μορφή. Τα παραγόμενα συστατικά περιλαμβάνουν πολλά δραστικά τοξικά μεταλλαξιογόνα και καρκινογόνα. Τα 50 καρκινογόνα που έχουν περιγραφεί μέχρι σήμερα περιλαμβάνουν πτητικές καρκινογόνες ενώσεις Ν - νιτροζαμίνες, ανόργανες ενώσεις και ραδιενεργά στοιχεία.

Οι 3 κύριες ουσίες στις οποίες επικεντρώνεται το ενδιαφέρον της ιατρικής έρευνας για τις βλάβες στην υγεία του ατόμου είναι η νικοτίνη η πίσσα και το μονοξείδιο του άνθρακα. Η αναλογία του περιεχομένου του τσιγάρου είναι 8% νικοτίνη 59% άζωτο 14% διοξείδιο του άνθρακα 3% μονοξείδιο του άνθρακα 13% οξυγόνο 2% άλλα αέρια και 1% ατμοί. Επίσης πίσσα, νερό, Αρσενικό, Κυανίνη, Βενζοπυρένιο, Αμμωνία και περί τις 500 άλλες βλαβερές ουσίες. Οι περισσότερες εξ αυτών είναι καρκινογόνες και διακρίνονται: α) σε καρκινογόνες ουσίες β) σε μη καρκινογόνες που υποβοηθούν σε ανάπτυξη καρκίνου γ) σε μη καρκινογόνες που προκαλούν βλάβες στο αναπνευστικό σύστημα.

ΠΑΘΗΤΙΚΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ
Το παθητικό κάπνισμα θεωρείται σήμερα η Τρίτη προλήψιμη αιτία θνησιμότητας. « Ο εισπνεόμενος και εκπνεόμενος από τους καπνιστές καπνός (καπνός κεντρικής ροής) και κυρίως ο καπνός που εξέρχεται από την άκρη του τσιγάρου μεταξύ δύο εισπνοών (καπνός περιφερικής ροής), έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία και των μη καπνιστών. Μόλις το 26% των προϊόντων και υποπροϊόντων καπνού μένει μέσα στο τσιγάρο (φίλτρο), το 28% εισπνέεται από τον καπνιστή και το 46% σκορπίζεται στον αέρα. Περισσότερες από 50 καρκινογόνες ουσίες έχουν ταυτοποιηθεί στον καπνό του τσιγάρου που απελευθερώνεται στον αέρα.

Εκτός από τις άμεσες επιδράσεις, ο καπνός του τσιγάρου αυξάνει τον σχετικό κίνδυνο για όλα τα βασικά νοσήματα που σχετίζονται με το κάπνισμα. Η περιβαλλοντική έκθεση στον καπνό συνδέεται αιτιολογικά με αύξηση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας από στεφανιαία νόσο κατά 25%-30%, με πιθανή αύξηση της επίπτωσης αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων. Ο σχετικός κίνδυνος για ισχαιμική νόσο του μυοκαρδίου έχει αναφερθεί 1,3 φορές μεγαλύτερος σε όσους μη καπνιστές εκτίθενται συστηματικά στον καπνό του τσιγάρου σε σχέση με μη καπνιστές που δεν εκτίθενται στο παθητικό κάπνισμα (Glantz & Ρarmley, 1990). Η σχέση του παθητικού καπνίσματος με τον καρκίνο του πνεύμονα έχει τεκμηριωθεί ερευνητικά. Σε ελληνίδες μη καπνίστριες με σύζυγο καπνιστή διαπιστώθηκε σχετικός κίνδυνος για καρκίνο του πνεύμονα 2,4 φορές μεγαλύτερος απ' ότι σε γυναίκες μη καπνίστριες με σύζυγο μη καπνιστή, όταν η κατανάλωση τσιγάρων του συζύγου ήταν χαμηλότερη από ένα πακέτο την ημέρα και 3,4 φορές μεγαλύτερος όταν η κατανάλωση τσιγάρων από τον σύζυγο ξεπερνούσε ημερησίως το ένα πακέτο. Παρόμοια ευρήματα καταδεικνύονται και από την έρευνα των Kalandidi, Katsouyianni, Voropoulou και συνεργατών το 1990 σύμφωνα με την οποία, ο σχετικός κίνδυνος για καρκίνο του πνεύμονα ήταν 2,1 φορές μεγαλύτερος για γυναίκες μη καπνίστριες με σύζυγο καπνιστή, ενώ βρέθηκε θετική όχι όμως στατιστικά σημαντική συσχέτιση του αριθμού της ημερήσιας κατανάλωσης των τσιγάρων από τον σύζυγο και των ετών της έκθεσης με τον σχετικό κίνδυνο για καρκίνο του πνεύμονα.

Εκτός από τον καρκίνο του πνεύμονα, το παθητικό κάπνισμα συσχετίζεται και με τον καρκίνο του στόματος, του φάρυγγα, του λάρυγγα, του οισοφάγου, της ουροδόχου κύστης, του νεφρού, του παγκρέατος, του εγκεφάλου, του θυρεοειδούς και του μαστού. Ακόμη, αυξάνει τη συχνότητα και άλλων παθήσεων και διαταραχών του αναπνευστικού συστήματος, ιδιαίτερα στα βρέφη και στα παιδιά με γονείς καπνιστές. Σημαντικές είναι επίσης οι αρνητικές συνέπειες του καπνίσματος κατά την εγκυμοσύνη, καθώς επηρεάζεται σημαντικά η αναπνευστική λειτουργία των νεογνών, αυξάνεται η συχνότητα των αναπνευστικών νοσημάτων κατά την παιδική ηλικία και ο κίνδυνος για χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια κατά την ενήλικη ζωή. Το κάπνισμα κατά την εγκυμοσύνη αυξάνει τις αυτόματες αποβολές, την περιγεννητική θνησιμότητα, τις συγγενείς ανωμαλίες και τους πρόωρους τοκετούς. Σχετίζεται με αυξημένη επίπτωση λευχαιμίας, λεμφώματος και εγκεφαλικών όγκων κατά την παιδική ηλικία. Επίσης συνδέεται αιτιολογικά με την υποτροπιάζουσα μέση ωτίτιδα, την εκκριτική μέση ωτίτιδα και την εκδήλωση άσθματος. Το κάπνισμα επιδρά αρνητικά και στην υγεία της εγκύου, καθώς αυξημένη παρουσιάζεται στις καπνίστριες η συχνότητα της αποκόλλησης του πλακούντα, του πρόδρομου πλακούντα, των αιμορραγιών και της πρόωρης ρήξης του θυλακίου.

ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ
Τα προβλήματα υγείας που δημιουργεί το κάπνισμα στον οργανισμό είναι πολλά.. Μερικά απ’ αυτά ο καπνιστής τα διαπιστώνει καθημερινά. Άλλα κτίζονται σταδιακά και τα αποτελέσματα εμφανίζονται σαν την κορυφή του παγόβουνου, πολύ αργότερα στη ζωή του.
Ειδικότερα:
• Το στόμα του καπνιστή μυρίζει άσχημα, τα δόντια αποχρωματίζονται και καταστρέφονται γρήγορα.
• Εξασθενεί η όσφρηση και η γεύση.
• Επηρεάζονται οι πνεύμονες, η καρδιά , το στομάχι το έντερο και η ουροδόχος κύστη.
Το κάπνισμα έχει συσχετισθεί κυρίως με τρεις κατηγορίες νοσημάτων:
• Τα καρδιοαγγειακά νοσήματα
• Τον καρκίνο και
• Τις χρόνιες αποφρατικές πνευμονοπάθειες.
Οι πιθανότητα να πεθάνει κάποιος από το κάπνισμα είναι 40 φορές μεγαλύτερη από το να σκοτωθεί σε τροχαίο ατύχημα. Οι καπνιστές συγκρινόμενοι με τους μη καπνιστές έχουν 8 με 13 φορές περισσότερες πιθανότητες να πάθουν καρκίνο του στοματο – φάρυγγος, 6 με 9 φορές καρκίνο του νεφρού, της ουροδόχου κύστης , του προστάτη και του παγκρέατος. Έχει υπολογιστεί ότι η συχνότητα για καρκίνο των καπνιστών είναι 8 με 20 φορές μεγαλύτερη από των μη καπνιστών και σε άμεση σχέση με τον αριθμό των τσιγάρων που καταναλώνονται ημερησίως.

Η ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ
Το κάπνισμα είναι μια επίκτητος και ανθυγιεινή συνήθεια με τα συνοδά στοιχεία εθισμού και τοξικομανίας, η οποία εγκαθίσταται εύκολα και εγκαταλείπεται δύσκολα, διότι προσφέρει άμεση ικανοποίηση στα άτομα αυτά και τους δημιουργεί ψυχική πώρωση στην επωαζόμενη μελλοντική πάθηση.
Το κάπνισμα είναι μια πολύπλοκη πράξη συνοδευμένη από ηδονιστικές καταστάσεις οι οποίες διέπονται από βιομηχανικούς και φυσιολογικούς μηχανισμούς. Το κάπνισμα δεν σημαίνει άνοδο, γοητεία, πρόοδο, επιτυχία αλλά μια σκλαβιά και κοροϊδία.
Έξι παράγοντες, φαίνεται πως επηρεάζουν τους καπνιστές στο να συνεχίζουν το κάπνισμα:
1. ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ
2. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΚΙΝΗΤΙΚΟΙ ΧΕΙΡΙΣΜΟΙ
3. ΕΥΧΑΡΙΣΤΗ ΧΑΛΑΡΩΣΗ
4. ΣΥΝΗΘΕΙΑ
5. ΜΕΙΩΣΗ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ
6. ΕΘΙΣΜΟΣ

Ασθένειες που προκαλεί το κάπνισμα

Αν και ο καθένας έχει τους δικούς του προσωπικούς λόγους για να κόψει το κάπνισμα, ένα πράγμα είναι σίγουρο: Το κάπνισμα σκοτώνει! Για την ακρίβεια σκοτώνει 20.000 Έλληνες κάθε χρόνο. Πολύ περισσότερους δηλαδή απ' όσους το αλκοόλ, οι αυτοκτονίες, οι δολοφονίες, οι πυρκαγιές, τα ναρκωτικά και το AIDS όλα μαζί!

ΚΑΠΝΙΣΜΑ - ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ
Ένας στους δυο καπνιστές θα πεθάνει από ασθένειες που σχετίζονται με το κάπνισμα. Οι κυριότερες απ' αυτές είναι:
• ΕΜΦΥΣΗΜΑ
Το εμφύσημα καταστρέφει αργά τους πνεύμονες κάνοντας την αναπνοή τόσο δύσκολη που ακόμη κι ένας απλός περίπατος στο γωνιακό μαγαζί είναι αδύνατος. Παρ' όλο που η ζημιά που έχει ήδη γίνει δεν επανέρχεται, μπορείς να αποτρέψεις παραπέρα ζημιά διακόπτοντας το κάπνισμα.

• ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΚΑΡΚΙΝΟΙ
Ο καρκίνος του πνεύμονα προκαλείται από τη πίσσα και τη νικοτίνη στο καπνό του τσιγάρου. Πολλοί καρκίνοι του πνεύμονα δεν μπορούν να αφαιρεθούν με χειρουργική επέμβαση και τα θύματα συνήθως πεθαίνουν λίγους μήνες μετά τη διάγνωση. Το κάπνισμα επίσης προκαλεί καρκίνους στα χείλη, τη στοματική κοιλότητα, το λαιμό, το λάρυγγα και την κύστη και είναι πάντα παράγων κινδύνου για καρκίνους στο πάγκρεας, το στομάχι, τη μήτρα και τα νεφρά.

• ΚΑΡΔΙΟΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ
Οι καρδιοαγγειακές ασθένειες προκαλούνται από τη νικοτίνη και το μονοξείδιο του άνθρακα στα τσιγάρα. Η πολυδουλεμένη σου κιόλας καρδιά έχει να δουλέψει ακόμα σκληρότερα για να διεκπεραιώσει τις καθημερινές δραστηριότητες. Οι καρδιοαγγειακές παθήσεις απομυζούν την ενέργειά σου και κάνουν την αναπνοή σου πολύ δύσκολη.

• ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ
Οι περιφερειακές αγγειακές παθήσεις αναπτύσσονται όταν λιγότερο αίμα και οξυγόνο κυκλοφορεί στα χέρια σου και στα πόδια. Αυτό αρχίζει σαν μούδιασμα ή οδυνηρός πόνος και μπορεί να καταλήξει σε γάγγραινα.

• ΜΕΙΩΜΕΝΗ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ
Πολλές γυναίκες που καπνίζουν είναι λιγότερο γόνιμες από τις μη καπνίστριες. Τους παίρνει περισσότερο καιρό για να συλλάβουν και είναι πολύ πιο πιθανό να έχουν αποβολή.

• ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑ
Οι άντρες που καπνίζουν πιθανόν να υποφέρουν από ανικανότητα, η οποία οφείλεται σε ζημιά στα αιμοφόρα αγγεία στο πέος.

• ΧΑΜΗΛΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΟΡΜΟΝΗΣ
Το κάπνισμα μειώνει το σύνολο της ορμόνης των οιστρογόνων στο σώμα.

• ΑΝΤΙΣΥΛΛΗΨΗ & ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΒΟΛΗΣ
Παίρνοντας το αντισυλληπτικό χάπι σε συνδυασμό με το κάπνισμα αυξάνεται ο κίνδυνος καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών περίπου δέκα φορές.

• ΧΑΜΗΛΟ ΒΑΡΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ
Τα μωρά που γεννιούνται από μητέρες οι οποίες κάπνιζαν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, είναι πιο πιθανό να έχουν βάρος κάτω του φυσιολογικού ή να γεννηθούν με πρόωρο τοκετό. Επίσης έχουν την τάση να αρρωσταίνουν συχνότερα, να κλαίνε περισσότερο και να κοιμούνται λιγότερο από τα μωρά που γεννιούνται από μη καπνίστριες μητέρες.

• ΠΑΙΔΙΑ
Τα παιδιά των οποίων οι γονείς καπνίζουν είναι πολύ πιθανό να πάθουν πνευμονία και βρογχίτιδα στον πρώτο χρόνο της ζωής τους από τα παιδιά των μη καπνιστών γονέων. Επίσης είναι πολύ πιθανό να υποφέρουν από πολύ συχνές και σοβαρές κρίσεις άσθματος. Και τα μεγαλύτερα παιδιά είναι πολύ πιθανό να δοκιμάζουν το τσιγάρο ή να γίνουν καπνιστές αν ένας ή και οι δύο γονείς καπνίζουν.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ

Αλλά δεν είναι μόνο οι ζωές που χάνονται εξ αιτίας του τσιγάρου, αλλά και η πρώιμος θνησιμότης που παρατηρείται. Η ζωή ενός καπνιστή ελαττώνεται κατά 8-10 χρόνια από αυτήν του μη καπνιστή και ίσως με νέες έρευνες η απώλεια ζωής να ανέλθει στα 18 έτη, όταν μάλιστα η κατάχρηση καπνού είναι άνω της τάξεως των 3 πακέτων ημερησίως. Υπάρχει όμως και ένα μεγάλο οικονομικό κόστος. Μεγάλα ποσά ξοδεύονται για την θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενειών ενώ το έμμεσο κόστος που προκαλείται από την απώλεια παραγωγικότητας είναι ακόμη μεγαλύτερα.
Στην Αμερική το συνολικό κόστος για το 1985 είναι 65 δισ. δολάρια. Δηλαδή το 12% περίπου του προϋπολογισμού, εξαιρουμένων των αμυντικών δαπανών. Στην Ελλάδα το 1978 το κόστος νοσοκομειακής περίθαλψης εξαιτίας του καπνίσματος ήταν 3,2 δισεκατομμύρια δραχμές ή το 6,6% των συνολικών δαπανών για την Υγεία. Στο δημοσιονομικό πρέπει να προστεθεί και η δαπάνη για ημεραργίες, αναπηρίες και πρόωρες συντάξεις. Οι οικονομικές επιπτώσεις από το κάπνισμα σε παγκόσμια κλίμακα ανέρχονται σε δαπάνες της τάξεως των 100 δισ. δολαρίων το χρόνο για γιατρούς, φάρμακα, επιδόματα ανεργίας λόγω νόσου και εγχειρήσεων.
Το κάπνισμα είναι τόσο ζημιογόνο στην Εθνική Οικονομία, ώστε οι επιπτώσεις του ανέρχονται σε 10 τον αριθμό, δηλαδή:
1) Απώλεια ζωής πρόωρα.
2) Αυξημένη ζωής νοσηρότητα.
3) άδεια λόγω νόσου.
4) Φάρμακα.
5) Τα ημερομίσθια σε συνδυασμό με μείωση παραγωγικότητας ανέρχονται στις ΗΠΑ σε 60 δισεκατομμύρια δολάρια το χρόνο.
6) Πολλές ασφαλιστικές εταιρίες δεν ασφαλίζουν καπνιστές.
7) Έξοδα καθαριότητας.
8) Σπατάλη διαφημίσεων κάπου 2,5 δισ. το χρόνο παγκοσμίως.
9) Εμβόλια για 6 ασθένειες και
10) Καταστροφή του περιβάλλοντος από πυρκαγιές.
Οι οικονομικές επιπτώσεις στον καπνιστή και την οικογένειά του στα 40 χρόνια καπνιστικής ζωής, δημιουργούν δαπάνες με σημερινές τιμές της τάξεως των 30 - 60 εκατ. δραχμών. Ένας μη καπνιστής με τα χρήματα του τσιγάρου έκτισε σπίτι και στην είσοδο του σπιτιού του κρέμασε πινακίδα με τα εξής λόγια «Ο έτη τεσσαράκοντα μηδέποτε καπνίστας, το δε μη δαπανώμενον κατ’ έτος εκτοκήσας τούτον κτήμα αποκτά κι υγείαν 10 έτη, τον βίον του προσθέτει». Εξοικονομεί λοιπόν πολλά χρήματα με τα οποία θα έκτιζε ένα διαμέρισμα στα 40 χρόνια καπνιστικής ζωής βοηθώντας την οικογένειά του. Γενικά καλύτερα να έκαιγε τα χρήματά του παρά να κάπνιζε, καίγοντας την ίδια του τη ζωή με την πληθώρα τόσων νοσημάτων (καρκίνος πνευμόνων, βρογχίτις, εμφύσημα πνευμόνων, αρτηριοσκλήρωση, καρδιοπάθειες) και αποφεύγοντας (διακόπτωντας το κάπνισμα που είναι αυτοκτονία με δόσεις) μία ενδεχόμενη αναπηρία ζωής ή και πρόωρο θάνατο.
Η μία από της 10 εντολές του Θεού λέγει: «ου φονεύσεις». Αυτό όμως δεν ισχύει μόνο προς τους άλλους αλλά και για τον ίδιο μας τον εαυτό, τον οποίο δεν έχουμε το δικαίωμα να φονεύσουμε με οποιονδήποτε τρόπο όπως π.χ. είναι το κάπνισμα.

Γιατί καπνίζουν οι άνθρωποι

Αν δεν έχετε δει τις ταινίες «Thank you for smoking» & «The insider» δείτε τις. Θα πάρετε μια πολύ καλή εικόνα των παρασκηνίων του όλου θέματος!
Γιατί οι άνθρωποι στην κοινωνία μας καπνίζουν τσιγάρα;
Η απάντηση είναι απλή. Γιατί κάποιος τους εκπαίδευσε να συσχετίζουν ευχαρίστηση μ' αυτό.
Για σκεφτείτε το. Την πρώτη φορά που καπνίζει κανείς τσιγάρο λέει «γιούπι»; Πολύ αμφίβολο... Μάλλον πνίγεται και βήχει και το μυαλό του λέει «χαζέ, μα τι κάνεις τώρα;» Όμως συνεχίζει να καπνίζει.
Γιατί; Γιατί βλέπει διαφημιστικά και βλέπει τους φίλους του και βλέπει ταινίες ξανά και ξανά και ξανά... Οπότε τι εχει συσχετίσει με τα τσιγάρα;
Μας δίδαξαν. Για σκεφτείτε το. Μια μικρή ομάδα ανθρώπων συγκεντρώθηκαν κάποια μέρα και είπαν:
- Λοιπόν, ξέρετε κάτι; Έχουμε ένα προϊόν. Είναι φθηνό και είναι απόλυτα εθιστικό. Αν το πουλήσουμε και καταφέρουμε αρκετούς ανθρώπους να εθιστούν σ' αυτό θα βγάλουμε δισεκατομμύρια.
Κάποιος τότε απ' την ομάδα είπε:
- Έχουμε ένα πρόβλημα όμως παιδιά. Το προϊόν μας βρωμάει και σκοτώνει τους ανθρώπους.
Και κάποιος άλλος είπε:
- Μην ανησυχείς! Οι άνθρωποι είναι χαζοί. Μπορούμε να τους εκπαιδεύσουμε. Θα τους φέρουμε σε μια κατάσταση που να συνδέουν το κάπνισμα με τα πράγματα που επιθυμούν περισσότερο. Πράγματα που δεν έχουν σε τίποτα να κάνουν με τα τσιγάρα...
Και ποια είναι τα πράγματα που μας είπαν ότι θα αποκτήσουμε με τα τσιγάρα; Σκεφτείτε το. Τι μας είπαν ότι κερδίζουμε; «Θα είσαι μάγκας, θα είσαι γόησσα, θα είσαι ωραίος τύπος, θα είσαι in, θα είσαι μοντέρνος, θα έχεις στυλ & image» κλπ. Και βέβαια στα παιδιά: «θα είσαι άντρας ή θα είσαι γυναίκα...» Οπότε αν ο τρόπος για να τα καταφέρει κανείς αυτά, είναι το να καπνίσει ένα τσιγάρο, κανένα πρόβλημα, γιατί η ευχαρίστηση αξίζει τον κόπο. Και στην πραγματικότητα αυτή η ευχαρίστηση είναι πολύ πιο αληθινή απ' ότι ο πόνος του να πνιγείς για λίγα λεπτά απ' το τσιγάρο.
Η ουσία είναι ότι συνδέουμε κάθε είδους άσχετα πράγματα με το κάπνισμα, και το σεξ είναι ένα απ' τα κυριότερα. Όταν καπνίζεις είσαι σέξι!!! Και πραγματικά, δε σας κάνει να νιώθετε ότι κάποιος είναι σέξι όταν μυρίζετε την αναπνοή του αφού έχει καπνίσει; Δε σας φτιάχνει αυτό; Μάλλον το αντίθετο... Ή το άλλο: Αν καπνίσουμε θα μπορέσουμε να χαλαρώσουμε. Αυτό είναι αλήθεια. Αν συνεχίσουμε να καπνίζουμε θα μπορέσουμε να χαλαρώσουμε για πολύ πολύ καιρό!
Αλήθεια, τι έγινε λοιπόν; Πήγαμε να καπνίσουμε ένα τσιγάρο και το μυαλό μας μας είπε: «Έ, χαζέ, τι κάνεις εκεί;» κι εμείς του είπαμε: «Πάψε μυαλό! Το σεξ θα αξίζει τον κόπο». Κι έτσι συνεχίσαμε όλο και περισσότερο...
Για παρεμφερείς λόγους οι άνθρωποι κάνουν χρήση ναρκωτικών ή κατάχρηση αλκοόλ.
Βλέπετε λοιπόν, οι συσχετισμοί του μυαλού μας μας καθοδηγούν, ακόμα κι αν δε στέκουν λογικά. Μπορούν τελικά μερικοί άνθρωποι να ωθήσουν κάποιον να κάνει κάτι καταστροφικό, απλά με το να κάνουν το μυαλό του να το συσχετίσει με την ευχαρίστηση; Φυσικά και μπορούν! Κλασικό παράδειγμα από το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο: Οι Γιαπωνέζοι δημιούργησαν μια ομάδα ανθρώπων που ονομάζονταν «πιλότοι καμικάζι» και τους έκαναν να πηγαίνουν να σκοτώνονται οικειοθελώς. Πως το κατάφεραν αυτό; Πολύ απλά. Τους έκαναν να συσχετίσουν το θάνατό τους (!), κάτι πραγματικά επώδυνο, με κάποια «τελική ευχαρίστηση»: Το ότι θα τιμήσουν την οικογένεια και την πατρίδα τους και ότι θα πάνε σ' ένα μέρος που είναι πολύ καλύτερο από δω και όπου επικρατεί η αιώνια ευχαρίστηση.
Πραγματικά οι άνθρωποι μπορούμε να εκπαιδευτούμε ώστε να κάνουμε οτιδήποτε, και σίγουρα πολλά αρνητικά πράγματα...
Συνειδητοποιώντας λοιπόν τις ρίζες της καταστροφικής (για μας και τους άλλους) συνήθειας του καπνίσματος, δε μένει παρά να αναλάβουμε ξανά τον έλεγχο, να επιβληθούμε στον εαυτό μας και να τη σταματήσουμε μια για πάντα.

ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ - ΣΤΑΜΑΤΗΣΤΕ ΤΩΡΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ
Οι κίνδυνοι του τσιγάρου για τους καπνιστές:
Χρόνιες βρογχίτιδες
Καρκίνος των πνευμόνων
Καρδιακά προβλήματα
Κόπωση
Ο καπνός είναι τοξικός και για τους καπνιστές και για τους μη καπνιστές και προκαλεί τα ίδια άσχημα συμπτώματα.
Κάποια κόλπα που βοηθούν
Πέταξε τα τσιγάρα, αναπτήρες, σταχτοδοχεία.
Ειδοποίησε τους φίλους σου και τους συνεργάτες σου (ώστε να μην μπορείς εύκολα να κάνεις πίσω).
Να πίνεις πολύ νερό.
Να αποφεύγεις τον καφέ, το τσάι, το αλκοόλ που ζητάν τσιγάρο.
Να τρως φρούτα και γαλακτοκομικά.
Να αρνηθείς, αν είναι δυνατόν, μια έξοδο με καπνιστές.
Για να σταματήσεις το κάπνισμα βρες ένα κίνητρο
Προσπάθησε να απαντήσεις σε ερωτήσεις σαν αυτές:
• Είμαι σκλάβος του τσιγάρου μου;
• Πόσο μου στοιχίζουν τα τσιγάρα μου;
• Τα παιδιά μου κινδυνεύουν από το τσιγάρο μου;
• Η προσωπική μου υγεία βρίσκεται σε κίνδυνο;
• Είμαι πιο ωραίος όταν καπνίζω;
• Θα ήθελα να καπνίζουν τα παιδιά μου;
Πάρε την απόφαση μόνος σου!
Για να πετύχεις πρέπει πριν απ’ όλα να το αποφασίσεις ΜΟΝΟΣ ΣΟΥ
Όταν πάρεις την απόφαση πρέπει:
• Να σταματήσεις ολοκληρωτικά
• Να διαλέξεις μόνος σου την κατάλληλη στιγμή.
• Το περιβάλλον σου να σε βοηθήσει.
• Να απασχοληθείς με ένα σπορ.
• Να αποφύγεις τους πειρασμούς.
• Να βρεις κάποια ανταμοιβή για τον εαυτό σου.
Γιατί να σταματήσω;
Η ζωή χωρίς τσιγάρο έχει περισσότερα πλεονεκτήματα από τις αμφίβολες απολαύσεις της εξάρτησης από τη νικοτίνη.
• Καλυτέρευση της υγείας και ελπίδα ζωής
• Καλύτερη φυσική κατάσταση
• Καλύτερες επιδόσεις
• Οικονομία
• Ελευθερία γιατί το κάπνισμα, ας μη γελιόμαστε, είναι μια εξάρτηση.
Κάπνισμα και παιδί
Το παιδί που γεννιέται από μητέρα καπνίστρια κινδυνεύει να έχει μικρότερο βάρος από το κανονικό, να γεννηθεί πρόωρα, να έχει διάφορες οργανικές ανωμαλίες
Αξίζει να ρισκάρουμε τη ζωή των παιδιών μας;
Τα παιδιά των καπνιστών κινδυνεύουν από ωτίτιδες, αναπνευστικά προβλήματα ακόμη και από άσθμα πολύ συχνότερα από τα παιδιά των μη καπνιστών.
Τι λένε τα παιδιά;
• Δεν μας αρέσει να καπνίζουν οι γονείς μας. Μυρίζουν τα ρούχα μας, τα μαλλιά μας, τσούζουν τα μάτια μας.
• Δεν θέλουμε να πηγαίνουμε στις καφετέριες και να καπνίζουν όλοι. Μας πιάνει πονοκέφαλος, τσούζει ο λαιμός μας, μυρίζουμε ολόκληροι νικοτίνη. Δεν μπορούμε να αναπνεύσουμε.
• Θέλουμε σπίτια καθαρά από νικοτίνη.
• Θέλουμε χώρους διασκέδασης χωρίς καπνό, χωρίς προβλήματα υγείας.

 Κάπνισμα και υγεία: Aσύμβατη σχέση

Πόσο βλαβερό είναι το κάπνισμα;
Το κάπνισμα αποτελεί σύμφωνα με όλες τις έρευνες της επιστήμης την πρώτη αιτία θανάτου στην αναπτυγμένη Δύση. Oι καπνιστές πεθαίνουν κατά μέσο όρο επτά χρόνια νωρίτερα από όσους δεν κάπνισαν ποτέ.
Τι νοσήματα προκαλεί το κάπνισμα;
Τόσο το παθητικό όσο και το ενεργητικό κάπνισμα προκαλούν καρκίνο πνεύμονα, αναπνευστική πνευμονοπάθεια, αποφρακτική αγγειοπάθεια, στεφανιαία νόσο της καρδιάς. Παρά το ό,τι οι καπνοβιομηχανίες στις διαφημιστικές εκστρατείες τους επιχειρούν να συνδέσουν τον ανδρισμό ή την ενηλικίωση με το τσιγάρο, οι καπνιστές παρουσιάζουν σε νεαρότερες ηλικίες προβλήματα στύσης και ανικανότητα, λόγω της τοξικής δράσης του καπνού στα αγγεία του πέους. Το κάπνισμα προκαλεί επιτάχυνση της φθοράς του οργανισμού, γήρανση και πρόωρες ρυτίδες.
Γιατί ο τερματισμός της εξάρτησης από τον καπνό δεν είναι εύκολος;
Αυτό οφείλεται σε τρεις κύριους λόγους:
• Ο καπνός βομβαρδίζει σιωπηλά το ανθρώπινο σώμα, με συνέπεια τα σοβαρά αποτελέσματα του καπνού να μην είναι εμφανή, πολλές φορές για χρόνια.
• Συχνά το πρώτο σύμπτωμα της βλάβης του τσιγάρου είναι ο ξαφνικός θάνατος, ο καρκίνος του πνεύμονα ή το έμφραγμα. Ο καπνιστής δηλητηριάζεται αργά και σταθερά χωρίς να το καταλαβαίνει, για να πάρει εγκαίρως μέτρα.
• Η νικοτίνη, η ουσία που εισπνέεται με το κάπνισμα, αποδίδεται πολύ γρήγορα στον εγκέφαλο και προκαλεί εθισμό, αποτελεί μάλιστα το νόμιμο εθιστικό ναρκωτικό της κοινωνίας μας.
• Το κάπνισμα αρχίζει σε νεαρές σχετικά ηλικίες και μάλιστα στην εφηβεία και προεφηβεία, με αποτέλεσμα την εγκατάσταση μιας συνήθειας στην ηλικία που παγιώνεται ο χαρακτήρας, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα τη δυσκολία εκρίζωσης αργότερα. Οι καπνοβιομηχανίες, για τον λόγο αυτό, δαπανούν τεράστια ποσά σε διαφημίσεις, που απευθύνονται σε νεανικό κοινό.
Υπάρχουν σήμερα θεραπείες με τις οποίες η Ιατρική επιστήμη δύναται να βοηθήσει τον καπνιστή να διακόψει την εξάρτησή του από την νικοτίνη;
Ναι. Υπάρχουν κατάλληλες θεραπείες απεξάρτησης ενώ ο γιατρός μπορεί να σας ενημερώσει λεπτομερώς για τα νοσήματα από τα οποία προστατεύεστε με αυτή την απλή κίνηση.
Με ποιους τρόπους δύναται να βοηθήσει το οικογενειακό, επαγγελματικό και φιλικό σας περιβάλλον;
• Να απομακρύνουν από το περιβάλλον σας κάθε τσιγάρο, μετά την ημερομηνία διακοπής
• Να μην καπνίζουν μπροστά σας
• Να σας υποστηρίξουν ψυχολογικά σε αυτή σας την προσπάθεια.
Ποιοι παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα υποτροπής τον πρώτο χρόνο μετά την διακοπή;
• Η κατανάλωση αλκοόλ λόγω απώλειας ελέγχου
• Η ύπαρξη πακέτων τσιγάρων στο σπίτι και την εργασία
• Η ανυπαρξία hobbies και δραστηριοτήτων, που σας δίνουν θετική ενέργεια.
ΚΑΠΝΙΣΜΑ… μια αυτοκαταστροφική συνήθεια……ένας «απολαυστικός» θάνατος…

Ουσίες που εμπεριέχει ο καπνός

ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΔΕ ΛΕΝΕ ΨΕΜΑΤΑ
Αν και ο καθένας έχει τους δικούς του προσωπικούς λόγους για να κόψει το κάπνισμα, ένα πράγμα είναι σίγουρο: Το κάπνισμα σκοτώνει! Για την ακρίβεια σκοτώνει 20.000 Έλληνες κάθε χρόνο. Πολύ περισσότερους δηλαδή απ' όσους το αλκοόλ, οι αυτοκτονίες, οι δολοφονίες, οι πυρκαγιές, τα ναρκωτικά και το AIDS όλα μαζί!

ΠΩΣ ΝΑ ΣΤΟΙΒΑΞΕΤΕ 4000 ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ, 43 ΕΚ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΓΟΝΕΣ ΜΕΣΑ Σ' ΕΝΑ ΜΙΚΡΟ ΤΣΙΓΑΡΟ
Προφανώς έχετε ακούσει για τη νικοτίνη και την πίσσα, όμως το ξέρατε ότι ο καπνός του τσιγάρου περιέχει 4000 χημικές ουσίες, περιλαμβανομένων των παρακάτω ιδιαίτερα επικίνδυνων ουσιών;

ΑΣ ΠΟΥΜΕ ΤΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑ ΜΕ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥΣ
Πίσσα: Αποτελεί μίγμα βλαβερών χημικών ουσιών και χρησιμοποιείται στην ασφαλτόστρωση των δρόμων. Περίπου το 70% της πίσσας του τσιγάρου, εναποτίθεται στους πνεύμονες των καπνιστών με αποτέλεσμα να τους φράζει.
Αμμωνία: Καυστική ουσία που περιέχεται σε δραστικά υγρά καθαρισμού (π.χ. υγρά για πατώματα) και είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη αν την εισπνεύσει κάποιος.
Φορμαλδεΰδη: Χημική ουσία με έντονη οσμή, που χρησιμοποιείται στη συντήρηση των πτωμάτων και περιέχεται σε διάφορες κόλλες και τυπογραφικές ουσίες. Η εισπνοή της φορμαλδεΰδης μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή κρίση άσθματος, ιδίως τα βρέφη και τα μικρά παιδιά.
Αρσενικό: Ισχυρό δηλητήριο που μπορεί να σκοτώσει κάθε ζωντανό οργανισμό πολύ γρήγορα. Χρησιμοποιείται στην κατασκευή εντομοκτόνων, ποντικοφάρμακων κλπ και προκαλεί καρκίνο της ουροδόχου κύστης, των νεφρών, των πνευμόνων και του ήπατος. Επίσης προκαλεί δυσκολίες στην ακοή, πάχυνση του δέρματος και μυρμηγκιάσματα στα χέρια και τα πόδια.
Μονοξείδιο του άνθρακα: Aοσμο, δηλητηριώδες αέριο που εκπέμπεται κι από τις εξατμίσεις των αυτοκινήτων. Το μονοξείδιο του άνθρακα συνδέεται με τα συστατικά του αίματος που μεταφέρουν το οξυγόνο. Το 15% του αίματος των καπνιστών δεσμεύεται για να μεταφέρει το μονοξείδιο του άνθρακα που περιέχεται στον καπνό, αντί για το απαραίτητο οξυγόνο. Για να αναπληρωθούν όμως οι ανάγκες του οργανισμού σε οξυγόνο, η καρδιά αναγκάζεται να δουλεύει πιο έντονα, με αποτέλεσμα να φθείρεται και να καταστρέφεται.
Μεθάνιο: Χρησιμοποιείται ως καύσιμο για πυραύλους. Εξαιρετικά επιβλαβές για τον άνθρωπο.
Κάδμιο: Εξαιρετικά επιβλαβές μέταλλο που χρησιμοποιείται στην κατασκευή μπαταριών και προκαλεί καρκίνο του πνεύμονα, καθώς και χρόνιες παθήσεις στο συκώτι, τα νεφρά και τα κόκαλα.
Κυανιούχο άλας: Θανατηφόρο δηλητήριο που χρησιμοποιήθηκε από τους Ναζί στους θαλάμους αερίων. Χρησιμοποιείται επίσης στην κατασκευή ποντικοφάρμακων.
Ακετόνη: Ισχυρό διαλυτικό που χρησιμοποιείται ευρέως, ακόμα και για το ξέβαμμα του βερνικιού των νυχιών
Γομολάκα: Χρησιμοποιείται στην επιπλοποιία ως βασικό συστατικό των γυαλιστικών του ξύλου. Αρκετές μπογιές και βερνίκια περιέχουν ως βάση τους τη γομολάκα.
Βενζόλιο: Καρκινογόνος κυκλικός υδρογονάνθρακας με ισχυρές διαλυτικές ιδιότητες, που χρησιμοποιείται στη βιομηχανία καυσίμων και τη χημική βιομηχανία. Είναι αποδεδειγμένα καρκινογόνο, ακόμα και σε μικρές ποσότητες, ιδιαίτερα για άτομα κάτω των 18 ετών. Με την εισπνοή επικάθεται στα επιθήλια των πνευμόνων και στη συνέχεια κυκλοφορεί στο αίμα, το οποίο καταστρέφει αργά - αργά.
Βουτάνιο: Εύφλεκτο υγρό που χρησιμοποιείται στους αναπτήρες. Εξαιρετικά επιβλαβές για τον άνθρωπο.
Η ΝΙΚΟΤΙΝΗ ΕΙΝΑΙ ΕΘΙΣΤΙΚΗ
Η νικοτίνη είναι το εθιστικό ναρκωτικό που εμπεριέχει ο καπνός. Ανεβάζει την πίεση του αίματος και τους παλμούς της καρδιάς κάθε φορά που κάποιος καπνίζει. Εξαιτίας ακριβώς της εθιστικής της φύσης, μπορεί να ανάψετε ένα τσιγάρο χωρίς καν να το σκεφτείτε. Αυτό που κάνετε στην πραγματικότητα είναι ότι αντιμετωπίζετε τα συμπτώματα στέρησης της νικοτίνης.

Το κάπνισμα και οι νέοι

Γιατί οι νέοι να ενταχθούν σε μία ομάδα διακοπής Καπνίσματος; - Οφέλη από τη διακοπή του καπνίσματος - Γιατί καπνίζουν οι νέοι;

Σύμφωνα με έρευνα οι ακόλουθοι παράγοντες καθορίζουν την αιτία που οι νέοι αρχίζουν το κάπνισμα :
• Συνήθεια γονέων
• Φίλοι, μεγαλύτερα αδέλφια, κοινωνικό περιβάλλον
• Διαφήμιση και εμπορική σύνδεση με την εικόνα του
• Διαφήμιση και εμπορική σύνδεση με τον αθλητισμό
• Σχέσεις / οικογενειακή δομή
• Επίπεδο εκπαίδευσης
• Κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο
• Διαχείριση άγχους και καταπίεσης
• Αποδοχή
Οι έφηβοι συχνά αγνοούν τη δυνατότητα εθισμού στον καπνό
- 61% των νέων θεωρούν ότι δεν πειράζει να δοκιμάσουν το τσιγάρο εφόσον το κόψουν πριν γίνει συνήθεια
- 26% θεωρούν ότι οι κανονικοί καπνιστές μπορούν να το κόψουν οποτεδήποτε το θελήσουν
Κάπνισμα και μαθητές
Σύμφωνα με έρευνα του 1998, οι μισοί και πλέον μαθητές (57%) έχουν καπνίσει τουλάχιστον μία φορά στη ζωή τους, οι περισσότεροι περιστασιακά (32,7%). Συστηματικά δηλώνουν ότι καπνίζουν το 20,8% των μαθητών. Τα κορίτσια υπερτερούν των αγοριών στο περιστασιακό κάπνισμα (34,7% και 30,5% αντίστοιχα), ενώ περισσότερα αγόρια (21,9%) από κορίτσια (19,7%) δηλώνουν συστηματικοί καπνιστές, χωρίς όμως μεγάλη διαφορά μεταξύ τους.
Οι μεγαλύτεροι μαθητές (17-18 ετών) καπνίζουν συστηματικά σε ποσοστό πενταπλάσιο από τους μικρότερους (13-14 ετών).
Τα δύο μεγαλύτερα αστικά κέντρα, η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, εμφανίζουν αυξημένα ποσοστά συστηματικού καπνίσματος (24,6% και 23,6% αντίστοιχα) σε σύγκριση με τις υπόλοιπες αστικές περιοχές (19,9%0 και τις ημιαστικές / αγροτικές 13,9%).
Συγκριτικά με τα προηγούμενα χρόνια, ενώ παρατηρήθηκε σημαντική μείωση του συστηματικού καπνίσματος στους μαθητές ανάμεσα στο 1984 και το 1993, από 22% σε 14,6%, η καθοδική αυτή πορεία δυστυχώς αντιστράφηκε το 1998 και ο αριθμός των συστηματικών καπνιστών στους μαθητές επιστρέφει κοντά στα υψηλά (20,8%) επίπεδα για άτομα αυτής της ηλικίας, όπως είχε παρατηρηθεί και το 1984.
Όλα αυτά ενισχύουν την ανάγκη να έχουν οι νέοι πραγματική αποδεκτή ενημέρωση σχετικά με την εξάρτηση από τη νικοτίνη και τα αποτελέσματα του καπνίσματος.
Παράγοντες που προδιαθέτουν τους νέους για κάπνισμα
Ισχύουν μία σειρά από σύνθετους και ενδογενείς παράγοντες που προδιαθέτουν τους νέους να καπνίσουν και αυτοί ποικίλουν σχεδόν ανά άτομο και λαό. Πολυετής έρευνες καθορίζουν ορισμένους παράγοντες που είναι κοινοί στο ρόλο που παίζουν στη μύση των νέων στο κάπνισμα. Αυτοί περιλαμβάνουν υψηλά επίπεδα κοινωνικής αποδοχής για τα προϊόντα καπνού, έκθεση και αδυναμία αντίδρασης απέναντι στη διαφήμιση, διαθεσιμότητα και εύκολη πρόσβαση, ρόλος προτύπου από τους γονείς και άλλους ενήλικες και κοινωνική πίεση της ομάδας.
Λόγοι για τους οποίους καπνίζουν οι έφηβοι
• Πολύ συχνά το κάπνισμα αρχίζει τυχαία. Χωρίς να το πολυσκεφτούν οι έφηβοι ακολουθούν το ρεύμα.
• Για αρκετούς το κάπνισμα σημαίνει να έχουν κάτι να κάνουν.
• Μερικοί έφηβοι ζητούν την απόλαυση από το κάπνισμα και προσπαθούν να ηρεμήσουν τα νεύρα τους με αυτό τον τρόπο.
• Μερικοί θεωρούν ότι το κάπνισμα τους ενεργοποιεί και τους βοηθά στη συγκέντρωση.
• Αρκετοί έφηβοι θεωρούν ότι με το κάπνισμα μεγάλωσαν.
• Για μερικούς, το κάπνισμα αποτελεί ένα μέσον για να εισχωρήσουν και να ανήκουν στους σωστούς κύκλους / ομάδες.
• Ορισμένοι πιστεύουν ότι το κάπνισμα τους δίνει κάποιο στυλ. Ιδιαίτερα οι νεαροί θεωρούν ότι οι κοπέλες το βρίσκουν ελκυστικό και μπορεί να συνδεθεί με ένα γενικό τρόπο ζωής.
• Άλλοι θεωρούν ότι τους προσδίδει αυτοπεποίθηση και καπνίζοντας την προβάλλουν.
• Άλλοι πάλι δοκιμάζουν τον καπνό από περιέργεια.
• Μερικοί έφηβοι καπνίζουν από αντίδραση στους κανονισμούς.
• Άλλοι επηρεάζονται από τη διαφήμιση.
• Επίσης, οι νέοι μπορεί να εθιστούν στη νικοτίνη, η οποία είναι συστατικό του καπνού. Ο εθισμός αυτός, κάνει δύσκολη τη διακοπή του καπνίσματος, ακόμη και αν το θέλετε.
• Το κάπνισμα έχει γίνει συνήθεια για αρκετούς νέους. Μερικοί συνηθίζουν να καπνίζουν στα διαλείμματα και σε άλλους αρέσει να καπνίζουν μετά το γεύμα. Όταν μία συνήθεια εδραιωθεί είναι δύσκολο να την κόψει κανείς.
Διάφοροι τύποι καπνιστών
• Γνώστες - γνωρίζουν σχετικά με το κάπνισμα αλλά δεν έχουν αποφασίσει αν θα το αρχίσουν ή όχι
• Πειραματιζόμενοι - καπνίζουν σποραδικά, πιθανώς μόνο στα πάρτυ, συχνά περνούν πολλοί μήνες χωρίς να έχουν καπνίσει
• Τακτικοί - καπνίζουν τακτικά, π.χ. το σαββατοκύριακο ή τακτικά μέσα στην ημέρα
• Εθισμένοι - έχουν εθιστεί στη νικοτίνη και υποφέρουν από στερητικά συμπτώματα όταν δεν μπορούν να καπνίσουν
Έρευνα αποφαίνεται ότι μεσολαβούν περίπου 2 χρόνια για τη μετάβαση από την <<κατηγορία>> του γνώστη στον εθισμένο.

TEST DE FAGERSTROM


ΝΙΚΟΤΙΝΗ :Πώς θα δοκιμάσετε την εξάρτησή σας

1. Πόσα τσιγάρα καπνίζετε την ημέρα;
Λιγότερα από 15   Από 15 ως 25   Περισσότερα από 25
2. Ποιο είναι το ποσοστό νικοτίνης των τσιγάρων σας;
Λιγότερο από 0,8mg  Από 0,8 ως 1,5 mg   Πάνω από 1,5mg 0

3. Καταπίνετε τον καπνό;
Ποτέ   Μερικές φορές  Πάντα
4. Προτιμάτε να καπνίζετε το πρωί από το να καπνίζετε το απόγευμα;
Ναι    Όχι
5. Πότε καπνίζετε το πρώτο σας τσιγάρο;
Μισή ώρα αφότου ξυπνήσετε        Αργότερα
6. Ποιο τσιγάρο βρίσκετε πιο απαραίτητο;
Το πρώτο   Ένα άλλο
7. Καπνίζετε ακόμη κι αν μια αρρώστια (γρίπη ή κρυολόγημα…) σας υποχρεώνουν να μείνετε στο κρεβάτι;
Ναι   Όχι
8. Το βρίσκετε δύσκολο να μην καπνίζετε στους απαγορευμένους χώρους;(κινηματογράφος, τρένα, αεροπλάνα…..)
Ναι    Όχι
Ο αριθμός των πόντων που πήρατε σε κάθε απάντηση δείχνει το βαθμό εξάρτησης

Από 0 ως 4 πόντους: Είστε λίγο ή καθόλου εξαρτημένος από την νικοτίνη.

Από 5 ως 5 πόντους: Είστε εξαρτημένος.

Από 7 ως 8 πόντους:Είστε πολύ εξαρτημένος

Από 9 ως 11 πόντους: Είστε πάρα πολύ εξαρτημένος.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ


ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1ο
Α) 50 άτομα ρωτήθηκαν
1) Πιστεύετε ότι το κάπνισμα βλάπτει την υγεία :
Απάντησαν Ναι = 50 Οχι = 0

2) Εσείς καπνίζετε
Ναι = 18 Οχι = 32

3) Αφού ξέρετε ότι το κάπνισμα βλάπτει την υγεία γιατί καπνίζετε;
α) συνήθεια 19 β) εξάρτηση 27 γ) έτσι 4

4) Οι άνθρωποι αρχίζουν το κάπνισμα γιατί θεωρούν ότι αποτελεί συνήθεια που χαρακτηρίζει τους ενήλικες:
α) συμφωνώ 33  β) διαφωνώ 7  γ) δεν γνωρίζω 10

5) Θα έπρεπε να επιτρέπεται στους καπνιστές να καπνίζουν οπουδήποτε:
α) συμφωνώ 18 β) διαφωνώ 23  γ) δεν γνωρίζω 9

6) Θα πρέπει να απαγορευτεί εντελώς η πώληση προϊόντων καπνού:
α) συμφωνώ 25  β) διαφωνώ 15  γ) δεν γνωρίζω 5

7) Θα πρέπει να αναγράφεται στα πακέτα των τσιγάρων προειδοποίηση σχετικά με τις βλάβες που προκαλεί το κάπνισμα στην υγεία:
α) συμφωνώ 50  β) διαφωνώ 0  γ) δεν γνωρίζω 0

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 2ο
Β) 50 άτομα απάντησαν στις ερωτήσεις
1) Το κάπνισμα βλάπτει την υγεία:
α) συμφωνώ 40  β) διαφωνώ 7  γ) δεν γνωρίζω 3

2) Είναι επικίνδυνο για την υγεία να εισπνέουμε τον καπνό των άλλων:
α) συμφωνώ 46  β) διαφωνώ 3  γ) δεν γνωρίζω 1

3) Το κάπνισμα προκαλεί καρκίνο του πνεύμονα :
α) συμφωνώ 40  β) διαφωνώ 3  γ) δεν γνωρίζω 7

4) Το κάπνισμα προκαλεί καρδιακές παθήσεις:
α) συμφωνώ 38  β) διαφωνώ 4  γ) δεν ξέρω 8

5) Μια έγκυος που καπνίζει κινδυνεύει να βλάψει την υγεία του παιδιού της:
α) συμφωνώ 45  β) διαφωνώ 0  γ) δεν γνωρίζω 5

6) Θα πρέπει να απαγορευτεί εντελώς κάθε είδους διαφήμιση προϊόντων καπνού:
α) συμφωνώ 25   β) διαφωνώ 18   γ) δεν γνωρίζω 7

7) Το κάπνισμα θα πρέπει να απαγορευτεί στα σχολεία:
α) συμφωνώ 50   β) διαφωνώ 0   γ) δεν γνωρίζω 0

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 3ο
Απάντησαν 22 αγόρια και 18 κορίτσια ηλικίας 12-16 ετών.
1) Έχεις καπνίσει ποτέ :
Ναι 12 Οχι 28

2) Πόσων ετών ήσουν όταν κάπνισες το πρώτο σου τσιγάρο:
13-16 ετών.

3) Αν συνεχίζεις να καπνίζεις σήμερα :
Ναι 9     Οχι 3

4) Το κάπνισμα προκαλεί μια σειρά από ασθένειες. Γράψε αυτές που γνωρίζεις:
Καρκίνος των πνευμόνων, βλάπτει την υγεία, άσθμα, καρδιακές παθήσεις, καρκίνος στόματος, εγκεφαλικά

5) Γιατί άρχισες να καπνίζεις:
Καπνίζουν οι φίλοι μου 6
Είχα την περιέργεια να δοκιμάσω 3
Ήθελα να αισθανθώ μεγάλος 1
Οι γονείς και τα αδέλφια μου καπνίζουν 2
Ήθελα να εντυπωσιάσω το αγόρι / κορίτσι μου 0
Αισθανόμουν μοναξιά 0
Το κάπνισμα με βοηθάει να ηρεμώ 0
Άλλος λόγος, μαγκιά, κάτι ξεχωριστό μου αρέσει η κίνηση 0

6) Πιστεύεις ότι θα καπνίζεις όταν τελειώσεις το σχολείο;
α) Ναι 12   β) Οχι 17   γ) δεν είμαι βέβαιος 11

7) Σε ενοχλεί να καπνίζουν άλλοι στην παρέα σου;
α) Ναι 23    β) Οχι 17

7ο Γενικό Λύκειο Λάρισας: "Αποφεύγω το κάπνισμα και το αλκοόλ – ακολουθώ σωστή στάση ζωής"

Συντονίστρια Εκπαιδευτικός: Χατζή Ευαγγελία
Παιδαγωγική Ομάδα: Καψάλη Δέσποινα, Ζιάκα Βασιλική, Αναστασίου Αικατερίνη

ΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣΣτο Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας συμμετείχαν 127 μαθητές του Σχολείου και πραγματοποιήθηκαν οι ακόλουθες δράσεις:
1. Εκπαιδευτική εκδρομή των μαθητών Γ’ Λυκείου στη Δράμα, Ξάνθη και Θεσσαλονίκη από τις 17 έως και 19 Δεκεμβρίου. Συνοδεύτηκε από τη Διευθύντρια του σχολείου κα. Ζιάκα Β. και τους καθηγητές κ. Χαϊνταρλή Κ, κ. Χατζή Ι. και την κα Αναστασίου Κ. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος επισκέφθηκαν το Εθνικό Καπνολογικό Ινστιτούτο (ΕΘΙΑΓΕ) στη Δράμα όπου και ενημερώθηκαν από αξιόλογους επιστήμονες του κέντρου για τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος ιδιαίτερα κατά την εφηβική ηλικία μέσα από μια ενδιαφέρουσα εργαστηριακή προσομοίωση του καπνίσματος. Στη συνέχεια στο «Κέντρο Απεξάρτησης Όασις» στη Θεσσαλονίκη παρακολούθησαν με εξαιρετικό ενδιαφέρον τις βιωματικές μαρτυρίες ατόμων που είχαν εθιστεί τόσο στα ναρκωτικά και στο αλκοόλ όσο και στο διαδίκτυο. Μέσα από έναν πρωτόγνωρο για τους μαθητές βιωματικό διάλογο γνώρισαν άτομα που προσπαθούν να απαγκιστρωθούν από τον εθισμό τους κι ένιωσαν τον αγώνα και την αγωνία των ανθρώπων-θυμάτων στις μάστιγες της κοινωνίας.

2. Εκπαιδευτική εκδρομή των μαθητών των τμημάτων Α1 και Α3 στη Θεσσαλονίκη και συγκεκριμένα στο κέντρο αποτοξίνωσης «Αλκοόλ, Καπνίσματος ΟΑΣΙΣ». Στα πλαίσια της ίδιας εκδρομής επισκεφθήκαμε το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης για την ομαδική εικαστική έκθεση «Σπίτι», από το ΚΕΘΕΑ «Διάβαση».

Α) Το κέντρο «ΟΑΣΙΣ» είναι Αστική μη κερδοσκοπική Εταιρία που συντηρείται από συνδρομές και χορηγίες , προκειμένου να επιβιώσει και να εκπληρώσει τους στόχους της , παρέχοντας ένα φάσμα υπηρεσιών ειδικά σχεδιασμένων ώστε να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των εθισμένων και των οικογενειών τους.
Βασικός σκοπός της «ΟΑΣΙΣ» είναι η προσφορά πολύπλευρης υποστήριξης σε άτομα εξαρτημένα από αλκοόλ, ναρκωτικά, τυχερά παιχνίδια, εθισμό στο διαδίκτυο κλπ.
Ειδικοί σκοποί της «ΟΑΣΙΣ» είναι:
1. Η πληροφόρηση για τους εθισμούς και τις εξαρτήσεις.
2. Η κοινωνική επανένταξη των απεξαρτημένων ατόμων.
3. Η επιστημονική έρευνα και μελέτη του φαινομένου της εξάρτησης, των παραγόντων που το δημιουργούν.
4. Η ευαισθητοποίηση – ενημέρωση του ευρύτερου κοινού.
5. Η διατύπωση θέσεων και προτάσεων προς τους φορείς άσκησης εξουσίας για τη διαμόρφωση κατάλληλων πολιτικών.
6. Η συνεργασία και δικτύωση με φορείς που αναπτύσσουν συναφείς δράσεις.
7. Η ευαισθητοποίηση – κινητοποίηση επιστημόνων για εθελοντική προσφορά βοήθειας.
8. Η δημιουργία και λειτουργία εκπαιδευτικών εργαστηρίων απεξαρτημένων ατόμων για την απόκτηση επαγγελματικών δεξιοτήτων.
9. Η ανάπτυξη αθλητικών, πολιτιστικών, ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων για εξαρτημένα άτομα.
10. Η προώθηση του εθελοντισμού (δημιουργία ομάδων αυτοβοήθειας).

Β) Τα 110 «σπίτια» που παρουσιάστηκαν στην έκθεση στο ΜΜΣΤ συνιστούν «ιδανικούς» τόπους ζωής και τρόπους να κατοικήσει κανείς τον κόσμο, να βρει τη θέση του και τον εαυτό του μέσα σε αυτόν και να τη μοιραστεί μαζί με άλλους. Οι καλλιτέχνες που συμμετείχαν μετατρέπουν σε έργο την εμπειρία που μοιράζονται μέσω του ΚΕΘΕΑ και παρουσιάζουν ο καθένας το δικό του «σπίτι», αλλά και την ιδέα του σπιτιού ως ζωτικού χώρου για διεύρυνση της αντίληψης της πραγματικότητας.

4. Οι μαθητές των τμημάτων Α1 και Α3 συμμετείχαν στο σχολικό διαγωνισμό που διοργάνωσε το Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Ν. Λάρισας «ΟΡΦΕΑΣ» με θέμα «Η Πρόληψη ως μια θετική στάση ζωής απέναντι στις εξαρτήσεις». Οι μαθητές συμμετείχαν σε ομάδες των τριών ατόμων παρεμβαίνοντας εικαστικά στην αφίσα του Κέντρου Πρόληψης και βρίσκοντας μια νέα λεζάντα, για την αφίσα. Στην ομάδα των μαθητών που αποτελούνταν από τους Παραφέστα Αγλαϊα, Πράπα Ευαγγελία και Ρούσεβ Μιλέν απονεμήθηκε το τρίτο βραβείο (δωροεπιταγή βιβλιοπωλείου αξίας 40€ για το κάθε μέλος της ομάδας). Στις υπόλοιπες ομάδες που έλαβαν μέρος στην έκθεση δόθηκε έπαινος συμμετοχής.

Γυμνάσιο Αγιάς: Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας: "Σαν τις ρίζες της μηλιάς, σαν τον σπόρο του χωραφιού, σαν το έδαφος της γης, όλοι εμείς με Αξίες της Ζωής"

Συντονίστρια Εκπαιδευτικός: Τόπη Ευαγγελία

Οι μαθητές του προγράμματος Αγωγής Υγείας του Γυμνασίου Αγιάς προσπάθησαν να προσεγγίσουν τη σημασία ιδεών και πραγμάτων που προσδιορίζουν τη ζωή όλων των ανθρώπων.

Οι Αξίες :
 του σεβασμού,
 της υπευθυνότητας,
 της υπομονής και της επιμονής
 της αυτοεκτίμησης
 των αισθήσεων
 της υγείας
 της ζωής, ασφάλειας
 της διαφορετικότητας
 της διαπολιτισμικότητας
 της οικογένειας
 της συνεργασίας
 της αλληλεγγύης
 της γενναιοδωρίας και της προσφοράς
 της αγωνιστικότητας
 της εργασίας
 των κλίσεων
 της δημιουργικότητας
 της χαράς
 της ψυχαγωγίας
 της αγάπης
 της γνώσης κ.α
αποτέλεσαν το πυρήνα των δράσεων μας, μέσω του οποίου δημιουργήθηκε ένα πλέγμα αξιών, αλληλένδετο το ένα με το άλλο.

Οι μαθητές εργάστηκαν σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο. Συνεργάστηκαν με μαθητές του τμήματός τους καθώς και των υπόλοιπων τμημάτων και τάξεων. Ήρθαν σε επαφή με την ολομέλεια της σχολικής κοινότητας (μαθητές, καθηγητές, διεύθυνση, υπεύθυνη κυλικείου και καθαριότητας), αναγνωρίζοντας ρόλους και κατανοώντας πως μόνο μέσα από κοινές αρχές και αξίες όπως της προσπάθειας, της συνεργασίας και της αμοιβαιότητας μπορούν να επιτευχθούν οι στόχοι.

Η δράση επεκτάθηκε στην οικογένεια και την ευρύτερη κοινωνία. Είχε διαπολιτισμικό χαρακτήρα μιας και πολλοί από τους εμπλεκομένους σε αυτή (μικρή ομάδα και μεγαλύτερη) είχαν καταγωγή από άλλη χώρα, αλλά και οι ελληνικής καταγωγής διέφεραν σε άλλα στοιχεία του πολιτισμού (π.χ. έθιμα, συνήθειες κ.α). Αυτά τα διαφορετικά στοιχεία είχαν τη δυνατότητα να τα εντάξουν σε δράσεις και αλληλεπιδράσεις.

Γενικότερα, στην επικοινωνία μας χρησιμοποιήσαμε διάφορες τεχνικές και μέσα:
 Βιωματικές ασκήσεις και δράσεις
 Αφήγηση ιστοριών
 Παιχνίδια ρόλων
 Προβολή dvd –εκπαιδευτικού υλικού
 Επισκέψεις
 Επιτόπια έρευνα
 Έρευνα με ερωτηματολόγιο
 Η/Υ
 Σχολικές εκδηλώσεις κ.α.

Στα πλαίσια της διαθεματικότητας αξιοποιήσαμε υλικό και γνώσεις άλλων μαθημάτων, καθώς και προηγούμενων ετών π.χ. Πληροφορική, Νεοελληνικά Κείμενα- Λογοτεχνία, Μαθηματικά, Ιστορία, Τεχνολογία, Αισθητική Αγωγή, Επαγγελματικός Προσανατολισμός, Κοινωνική Και Πολιτική Αγωγή. Συνδέσαμε τη σχολική πραγματικότητα με τη κοινωνική διαπιστώνοντας ότι «ακούω και ξεχνώ, βλέπω και θυμάμαι, κάνω και καταλαβαίνω…»

Ειδικότερα
Η ομάδα οργάνωσε δύο Bazaar (Χριστούγεννα και Πάσχα) στα οποία οι μαθητές κατασκεύασαν δημιουργήματα με αντίστοιχα θέματα (από ανακυκλώσιμα υλικά), ξεδίπλωσαν κλίσεις και δεξιότητες συμπληρώνοντας ο ένας τον ρόλο του άλλου (π.χ. ζωγραφική, διακόσμηση, κατασκευές, ζαχαροπλαστική, κηροπλαστική, οργάνωση χώρου και υλικών κ.α.) και βοηθώντας στη σύλληψη της έννοιας του «ΟΛΟΥ».

Τα εκθέματα διατέθηκαν προς πώληση σε προσιτές τιμές και τα έσοδα προσφέρθηκαν σε συνανθρώπους μας. Έτσι, οι μαθητές μπήκαν στη διαδικασία του ρόλου του πωλητή και κατάφεραν να χτίσουν γέφυρες αλληλεγγύης και προσφοράς με την ευρύτερη κοινότητα.
Την αξία της εργασίας και την δυναμική των ρόλων που αυτή εμπλέκει (π.χ. σπουδαστής, εργαζόμενος, πωλητής, αγοραστής κ.α) είχαν να τη δυνατότητα να δουν με επισκέψεις που πραγματοποιήθηκαν στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (Βόλος), στο Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου, στο μουσείο κεραμοποιίας Τσαλαπάτα καθώς και στο εργαστήρι παραδοσιακών προϊόντων «Θεονία».

Σε συνεργασία με τους υπόλοιπους μαθητές της Γ΄ τάξης έκαναν επιτόπια έρευνα για τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας στη ευρύτερη περιοχή του δήμου τους (άξονας καθημερινής μετακίνησης) και εντόπισαν πινακίδες του Κ.Ο.Κ. μη ορατές ή την έλλειψη και καταστροφή τους σε επικίνδυνα σημεία. Σύνταξαν και έστειλαν αντίστοιχη επιστολή στο Δήμαρχο Αγιάς προσπαθώντας να συμβάλλουν στο έργο των αρμόδιων φορέων ως ενεργοί πολίτες. Με αυτόν τον τρόπο αναδεικνύεται η αξία της υγείας, της ζωής και της ασφάλειας οι οποίες αποτελούν υπόθεση προς δράση και Πρόληψη από την πλευρά όλων των μελών μιας κοινωνίας.

Τέλος, η ομάδα μας πραγματοποίησε έρευνα με ερωτηματολόγιο για τις Αξίες (αν και περιορισμένου χρονικού διαστήματος ) σε τυχαίο δείγμα 30 ατόμων . Αυτό περιελάμβανε ηλικίες 14 με 78 ετών .Ως προς το φύλο 21 γυναίκες  και 9 άνδρες εκ των οποίων οι 20 ήταν έγγαμοι. Ειδικότερα : 18 εργαζόμενοι, 2 άνεργοι, 5 μαθητές, 5 συνταξιούχοι.Ο τόπος κατοικίας των περισσοτέρων είναι το χωριό.

Ως κυρίαρχες αξίες ανεξαρτήτως ηλικίας εκτιμήθηκαν κατά προτεραιότητα :
1) Υγεία, Ευτυχία
2) Αγάπη
3) Ελευθερία, Ειλικρίνεια, Οικογένεια

Η μόρφωση αναδείχθηκε σημαντική για τις ηλικίες 14-16 ετών, 28-31, 35-39 και 63- 78.

Ο γάμος και η εργασία για τις ηλικίες 41 – 48 ετών, 63 – 78 ετών ενώ
Η πίστη στο Θεό για τις ηλικίες 20- 25, 41 – 48 και 63 – 78.
Η πλειοψηφία απάντησε ότι έχει ελεύθερο χρόνο που τον περνάει με άλλους, σχετικά με τον χώρο διατροφής έδειξαν προτίμηση στο σπίτι τους ως εστία συγκέντρωσης.
Στα πλαίσια της κοινωνίας της Πληροφορίας, θέσαμε ερώτημα για τη Χρήση Ηλεκτρονικών Υπολογιστών. Οι πιο μικρές ηλικίες (14-16 και 20-25) απάντησαν ότι κάνουν χρήση Η/Υ για παιχνίδια, οι ηλικίες 28-31 για επικοινωνία μέσω Ιντερνέτ, οι 35-39 για εργασίες και Ιντερνετ ενώ οι ηλικίες 41-48 το μεγαλύτερο ποσοστό για εργασίες. Τέλος, οι μεγαλύτερες ηλικίες 63 – 78 δεν τον χρησιμοποιούν.

Ως χαρακτηριστικό γνώρισμα των κοινωνιών και της εξέλιξης αυτών είναι η έννοια της αλλαγής. Σε αυτά τα πλαίσια οι ερωτώμενοι απάντησαν ότι θα ήθελαν να πραγματοποιηθεί μια προσωπική ή κοινωνική αλλαγή. Συγκεκριμένα οι ηλικίες :

 14-16 θα ήθελαν να αλλάξει η οικονομική κατάσταση της χώρας
 28-31, 41-18 θα ήθελαν να αλλάξει η νοοτροπία των ανθρώπων και προτείνουν ως μέσο τη μόρφωση και τις σπουδές
 35-39 θα ήθελαν καλύτερη οργάνωση της χώρας μέσω κοινής προσπάθειας
 63-78 κάποιοι εστίασαν στον προσωπικό παράγοντα άγχος και φόβος, θα ήθελαν να μην υπήρχαν και σε αυτό θα μπορούσε να συμβάλλει η θετική στάση απέναντι στα διάφορα γεγονότα. Κάποιοι άλλοι ότι η μόρφωση μέσω των σπουδών μπορεί να κάνει τη ζωή καλύτερη.

Σε μια εποχή λοιπόν που οι άνθρωποι ζούνε έντονα πολλές μορφές αλλαγών, θέτουν ποικίλα ερωτήματα και αποδίδουν ευθύνες σε τρίτους για την πορεία της κοινωνίας, η ομάδα μας αναλαμβάνοντας αυτή τη θεματική ενότητα εργασιών θέλει να δείξει μέσα από τα βιώματά της ότι η ρίζα του δέντρου, η βάση του κοινωνικού οικοδομήματος είναι οι Αξίες. Οι αξίες που μάθαμε και μαθαίνουμε , που θέσαμε και θέτουμε σε προτεραιότητα που εφαρμόζουμε στην καθημερινότητά μας και που συνδέουν τον έναν Θεσμό με τον άλλον.