Συνολικές προβολές σελίδας

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα 1ο ΕΠΑΛ Αγιάς. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα 1ο ΕΠΑΛ Αγιάς. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΕΠΑΛ Αγιάς: « Τρόφιμα…..η ζωή μας»

Συντονίστρια Εκπαιδευτικός: Τσιουμπέκα Μαριάνθη

ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΤΕ

Α. Είμαστε μία ομάδα μαθητών και μαθητριών του 1ου ΕΠΑΛ Άγιας.
Β. Μαθητές και μαθήτριες της Β και Γ΄ Τάξης του τμήματος Γεωπονίας που στο κάλεσμα του Διευθυντού και της καθηγήτριας μας να σχηματίσουμε μία Περιβαλλοντική Ομάδα στο σχολείο κάναμε τον ελεύθερο χρόνο μας πιο δημιουργικό.
ΜΑΘΗΤΕΣ/ ΜΑΘΗΤΡΙΕΣ
ΤΑΞΗ Β΄ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ
1.ΑΜΠΕΛΑΚΙΩΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ
2.ΒΕΙΖ ΑΝΤΕΛΙΝΑ
3.ΓΕΩΡΓΟΥΛΑΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
4. ΓΙΑΝΝΑΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
5. ΓΟΥΡΓΙΩΤΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ
6. ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ
7. ΛΥΤΡΑΣ ΒΑΙΟΣ
8.ΞΗΡΟΜΕΡΗΣΙΟΣ ΗΛΙΑΣ
9. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ
10.ΠΕΝΙΚΗΣ ΒΑΙΟΣ
11.ΡΗΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
12.ΣΙΜΟΥΛΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
13.ΤΣΑΝΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
14.ΧΟΥΤΖΟΥΜΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ
Γ΄ ΤΑΞΗ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ
15.ΒΛΑΧΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ
16. ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ
17.ΓΑΡΓΑΛΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ
18. ΓΚΟΥΜΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
19. ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ
20.ΜΑΛΛΙΑΡΟΓΙΑΝΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑ
21.ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑΣ
22.ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ
23. ΦΟΥΚΑΛΑΣ ΧΑΡΙΛΑΟΣ

Σκοπός μας ήταν:
-Η ευαισθητοποίηση και ενεργοποίηση των μαθητών σε περιβαλλοντικά θέματα.
-Η καλλιέργεια πνεύματος ομαδικότητας και συνεργασίας μεταξύ των μαθητών.
-Να εντοπίσουμε τη σχέση της διατροφής με τους οικονομικούς φορείς της τοπικής κοινωνίας και τη συμβολή του στην ανάπτυξη του τόπου.
-Επικοινωνιακές σχέσεις καθηγητή -μαθητή. Ενεργή συμμετοχή όλων.
Οι στόχοι μας ήταν:
-Γνωστικοί (γνωριμία του τόπου)
-Επιστημονικοί (γνωριμία και κατανόηση ότι η υγεία του ανθρώπου εξαρτάται από γενετικούς ,περιβαλλοντικούς και διατροφικούς παράγοντες).
-Κοινωνικοί (επαφή με σχετικούς φορείς της περιοχής)
-Συμμετοχικοί (συγκρότηση ομάδων εργασίας)
-Ανάπτυξη δεξιοτήτων (ζωγραφική, φωτογραφία)
-Συναισθηματικοί σχέσεις αμοιβαιότητας και συνεργασίας)
-Στάση ζωής(αξία των συστατικών τροφών ).

Τα μέσα και οι μέθοδοι που χρησιμοποιήσαμε:
- Η άμεση γνώση της διατροφής με επί τόπου επισκέψεις τόσο σε διαιτολόγους όσο και με διήμερη επίσκεψη στο ΚΠΕ Άμφισσας.
- Η Μελέτη και συλλογή πληροφοριών για τα ανωτέρω από σχετική βιβλιογραφία, το διαδίκτυο και τα περιβαλλοντικά κέντρα .
- Συνεντεύξεις με επιστήμονες που μελετούν αντίστοιχα γύρω από την διατροφή – Μεσογειακή- Κρητική διατροφή, παρακολούθηση προβολών και διαλέξεων

Οι φάσεις εξέλιξης του προγράμματος:
-Συνάντηση των μελών της ομάδας (μαθητές- καθηγητές) για ενημέρωση στο θέμα.
-Καθορισμός ομάδων για επί μέρους πληροφορίες.
-Καλλιτεχνικοί απόδοση ενοτήτων του θέματος.
-Παρακολούθηση πορείας εργασιών.
-Οργάνωση και πραγματοποίηση επίσκεψης στο ΚΠΕ Άμφισσας.
-Συγκέντρωση όλου του υλικού, τακτοποίηση, έκδοση φυλλαδίου.
-Επεξεργασία και σύνθεση των στοιχείων που συγκεντρώθηκαν και έκδοση συγκεκριμένου φυλλαδίου.
-Παρουσίαση της εργασίας της περιβαλλοντικής ομάδας στους καθηγητές και στους μαθητές του σχολείου.

Οι δραστηριότητες μας για την υλοποίηση του προγράμματος:
Παρακολούθηση προβολής βιντεοταινιών, επίσκεψη στο ΚΠΕ Άμφισσας .
Οι ομάδες εργασίας ήταν:
1η ομάδα
Βέιζ Ανζελίνα
Γουργιώτη Δέσποινα
Ζαφειρίου Παναγιώτα
Χουτζούμη Δέσποινα
2η ομάδα
Γεωργουλάκος Γεώργιος
Γιαννακός Νικόλαος
Ξηρομερήσιος Ηλίας
Πενίκης Βάϊος
Σιμούλης Ιωάννης
3η ομάδα
Αμπελακιώτης Θεόδωρος
Λύτρας Βάϊος
Παναγιώτου Απόστολος
Ρήγας Αλέξανδρος
Τσανάς Κωνσταντίνος
4η ομάδα
Βλάχος Θεόδωρος
Γκούμας Γεώργιος
Παπαχρήστος Ευάγγελος
Παναγιώτου Αχιλλέας
Φουκαλάς Χαρίλαος
5η ομάδα
Γιαννακού Δήμητρα
Γαργάλα Βασιλική
Καράτζιου Γεωργία
Μαλλιαρογιάννη Βασιλεία

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ- ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Αν καλούσαμε στις μέρες μας σε ένα γεύμα κάποιους αρχαίους όπως το ..Ηρόδοτο, τον Ηρακλή ή τον Αριστοφάνη, σίγουρα θα τρομάζαμε με τον πλούτο και την ποικιλία των εδεσμάτων που προσφέραμε. Εξαιτίας του ότι δεκάδες από τις σημερινές τροφές εντελώς άγνωστες στους αρχαίους Έλληνες, όπως η πατάτα βασικότερα είδη της σημερινής διατροφής έγινε γνωστή στους Ευρωπαίους το 1530 και οι Έλληνες γεύτηκαν τη νοστιμιά της αργότερα, το 1832.
Άγνωστα ακόμη ήταν στους προγόνους μας και γενικά στους Μεσογεια - κούς λαούς, το ρύζι, η ζάχαρη, το καλαμπόκι, ο καφές, οι ντομάτες και τα λαχανικά, τα πορτοκάλια, λεμόνια ποτά, τα ζυμαρικά και ένα πλήθος από διάφορα αγαθά, που υπάρχουν σήμερα στις αγορές μας. Παρόλες τις ελλείψεις βασικών αγαθών , οι αρχαίοι Έλληνες ήταν καλοφαγάδες. Στα συμπόσιά τους τα τραπέζια ήταν βαρυφορτωμένα και το κρασί έρεε άφθονο. Σε ένα πλούσιο δείπνο (περίπου τον 5ο π.Χ. αιώνα) μπορούσε κανείς να δει τυρί της Αχαϊας, «αίθοπα οίνο» από τη Χίο και τη Λέσβο, θαλασσινά από τις πλούσιες ακτές της Εύβοιας, δαμάσκηνα από τη Δαμασκό της Συρίας, κριθαρένιο ψωμί από την Πύλο, φάβα ή ζωμό από μπάμιες, τηγανίτες βουτηγμένες στο λάδι και γαρνιρισμένες με μέλι, τυρί αλογίσιο, που έτρωγαν μόνο οι «πολεμοχαρείς», βραστούς βολβούς, ραπανάκια για να φεύγει το μεθύσι και βέβαια τις πίτες της Πόλης, παραγεμισμένες με τυρί, μέλι και διάφορα «νωγαλεύματα».
Όλα αυτά τα εδέσματα της Αρχαίας Ελλάδας και ο «τρόπος» διατροφής των αρχαίων Ελλήνων προσελκύουν αρκετούς ανθρώπους της εποχής μας να αναζητούν λεπτομέρειες για την καθημερινή τροφή αρχαίων Ελλήνων.

Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ
Τις διατροφικές συνήθειες των Αρχαίων Ελλήνων χαρακτηρίζει η λιτότητα , κάτι που δείχνει τις δύσκολες συνθήκες υπό τις οποίες διεξάγεται η Ελληνική γεωργική δραστηριότητα.
Θεμέλιο του ήταν η λεγόμενη «μεσογειακή τριάδα », δηλαδή σιτάρι, λάδι και κρασί.
Το ελαιόλαδο, τα λαχανικά, τα φρούτα, τα καρυκεύματα, τα όσπρια, τα δημητριακά και τα κρέατα και βέβαια το ψάρι αποτελούσαν τα κυρίαρχα συστατικά της διατροφής.
Ξεκινώντας από το πρωινό το οποίο ονομαζόταν συνήθως «άριστον» αποτελούνταν από ψωμί ( μάζα από κριθάρι για το λαό «άρτο» από σιτάρι για τους πλουσίους), βουτηγμένο σε ανέρωτο κρασί. Συνηθισμένες πρωινές τροφές ήταν επίσης τα ξερά σύκα ,τα αμύγδαλα, τα καρύδια και οι ξηροί καρποί. Το πρωινό ρόφημα ήταν ο «κυκέων» ένα μείγμα κρασιού τριμμένου τυριού και κριθάλευρο, το γάλα συνήθως κατσικίσιο καθώς και ένα είδος υδρομελιού που το έφτιαχναν από χλιαρό νερό και μέλι. Συνεχίζοντας τα γεύματα , που συνήθως ήταν μόνο δύο, το πρώτο αποτελούνταν από ψάρια, όσπρια ή πρόχειρα φαγητά όπως ψωμί, τυρί, ελιές, αυγά, ξηροί καρποί και φρούτα.
Το βραδινό το οποίο αποτελούσε και το κύριο γεύμα ήταν αυτό του συμποσίου και της φιλικής συντροφιάς διότι στους Αρχαίους Έλληνες δεν άρεσε να τρώνε μόνοι τους, καθώς έλεγαν ότι το να τρώει κανείς μόνος δεν σημαίνει ότι γευματίζει αλλά ότι απλά γεμίζει το στομάχι του.
Στο πρώτο μέρος του γεύματος σέρβιραν χορταστικά φαγητά και ειδικά ψάρια και πουλερικά. Έτρωγαν σχετικά λίγο κρέας. Τα χορταρικά τα σέρβιραν με μια σάλτσα φτιαγμένη από λάδι, ξύδι και μέλι.. Σε αυτό το μέρος του φαγητού δεν έπιναν κρασί, οι Αθηναίοι προτιμούσαν να πίνουν κρασί μετά το φαγητό. Άλλωστε το κρασί μπορούσε να αντικαταστήσει το φαγητό αν ήταν ανακατεμένο με κριθάρι, αλεύρι και τριφτό τυρί του κυκεώνα, δηλαδή όπως αναφέραμε.
Σαν επιδόρπιο σέρβιραν νωπούς και ξηρούς καρπούς ,αλατισμένα αμύγδαλα τυρί, σκόρδα, κρεμμύδια, γλυκές και αλμυρές πίτες. Αυτές οι πίτες ήταν φτιαγμένες από μέλι, τυρί και λάδι. Ιδιαίτερη επιτυχία είχε το φαγητό που ονομαζόταν « μυτλωτός » , μια πίτα με τυρί ανακατεμένο με μέλι και σκόρδα. Τότε έπιναν κρασί γλυκό και αρωματικό , που είχε τη μυρωδιά των λουλουδιών. Το κρασί το ανακάτευαν σε αναλογία 2 μέρη νερό και 1 μέρος κρασί ή 3 μέρη νερό και 1 μέρος κρασί. Το κρασί που ήταν ανακατεμένο με 3 μέρη νερό θεωρούνταν πολύ αδύναμο και το λέγανε «ποτό για τα βατράχια ». Το καλοκαίρι το κρασί το ανακάτευαν με πάγο που έφερναν από τα βουνά και το διατηρούσαν σε άχυρα και κουρέλια.
Η βασική τροφή των φτωχών ήταν το κριθάρι, ζωμός από κριθάρι, πίτες με κριθάλευρο και κρίθινα ψωμιά.
Τους άρεζαν οι πηχτοί ζωμοί με μπιζέλια ή φακές ,το κρέας και το άσπρο ψωμί σπάνια εμφανίζονταν στο τραπέζι των φτωχών. Αντίθετα οι φτωχοί έτρωγαν πολλά αλατισμένα ψάρια που τα έφερναν από τον Εύξεινο Πόντο . Έπιναν φτηνό κρασί νερωμένο αλλά συνήθως έμεναν ευχαριστημένοι μόνο με το νερό. Οι Σπαρτιάτες τρέφονταν με τις πιο πρωτόγονες και τις πιο χοντρές τροφές με έναν παχύ χυλό από μπιζέλια το ζωμό, που ήταν το φαγητό που προτιμούσαν. Τα συσσίτια των Σπαρτιατών αποτελούνταν από το μελανό ζωμό, βραστό χοιρινό κρέας, κρασί, γλυκιά πίτα και ζουμί από βρώμη. Τα δάχτυλα τα σκούπιζαν με τα ψίχουλα του ψωμιού όλοι οι Αρχαίοι Έλληνες όπως επίσης δεν χρησιμοποιούσαν πιρούνια και μαχαίρια. Κουτάλια είχαν αλλά προτιμούσαν να τα αντικαταστήσουν με μια κόρα ψωμί. Το φαγητό το έπιαναν με τα χέρια. Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε παρά τις ελλείψεις των βασικών αγαθών οι Αρχαίοι Έλληνες ήταν καλοφαγάδες και στα συμπόσια τους τα τραπέζια τους ήταν βαρυφορτωμένα και το κρασί ερεε άφθονο .

ΑΠΛΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΖΩΗ
Όταν η υγεία επηρεάζει την καθημερινότητα μας, τότε ή διατροφή που επηρεάζει την ψυχοσωματική μας ευεξία είναι και το ζητούμενο.
Στην Παλαιά Διαθήκη και στον μύθο του Αδάμ και της Εύας, παρουσιάζεται ξεκάθαρα σε έναν ευφυή νου , η εξέλιξη της ζωής στον πλανήτη γη από την εμφάνιση του πρώτου ανθρώπου (Αδάμ) μέχρι και την εξέλιξη τάισε αρσενικό και θηλυκό (Αδάμ και Εύα), από την εποχή που ο πλανήτης ήταν το βασίλειο των φυτών (Εδέμ) μιας εύκρατης εποχής μέχρι και την εποχή των παγετώνων(εκδίωξη από τον παράδεισο)όπου ο άνθρωπος αναγκάστηκε να καταναλώσει οποιαδήποτε τροφή( το κρέας και τα παράγωγα του) για να επιζήσει .
Όπως είπε ο πατέρας της Κλασσικής Ιατρικής, ο Ιπποκράτης, « η τροφή μας είναι το φάρμακο μας αλλά και το φαρμάκι μας .»
Μεγάλο ρόλο στην παραπλάνηση με σκοπό το κέρδος σε όλη αυτήν την παραφιλολογία μιας καλής ή καλύτερης διατροφής παίζει και η Νέα Πειραματική Ιατρική, δηλαδή αυτή που εξασκείται σήμερα και αυτό προσδιορίζεται ως Κλασσική.. Με το πέρασμα των αιώνων ο άνθρωπος πέρασε μέσα από τις κλιματικές αλλαγές αλώβητος μεν αλλά κουβα- λώντας μαζί τους συνήθειες διατροφικές που εκφυλίζουν το σώμα τους αλλά και την νοητική τους διαύγεια σε συντομότερο χρονικό διάστημα από το αναμενόμενο προσδόκιμο ζωής που θα του αναλογούσε.
Σε μια εποχή που το κλίμα στον πλανήτη μας επιτρέπει την άφθονη παραγωγή οπωρολαχανικών, καρπών και φρούτων είναι εύκολο να επιστρέψουμε στις διατροφικές συνήθειες της φύσης μας, καλυτερεύοντας την υγεία μας, την διάθεση μας αλλά και την νοητική μας διαύγεια, επιστρέφοντας σε μια πράσινη ανάπτυξη και προστατεύοντας τον πλανήτη μας από την απίστευτη καταστροφή του όζοντος με την αλόγιστη παραγωγή και κατανάλωση θαλασσινών, αμνοεριφίων, βοοειδών και λοιπών ζώων καθώς και των παραγώγων τους.
Απλές διατροφικές, υγιεινές συνήθειες για μια ζωή γεμάτη υγεία και ένα σπινθηροβόλο αειθαλές πνεύμα:
- Άφθονη κατανάλωση κατανάλωση καθαρού τρεχούμενου νερού
-Άφθονη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών ΜΟΝΟ εποχής και όσο χρονικό διάστημα διαρκεί η εποχή τους!
-Ωμούς ξηρούς καρπούς κατά προτίμηση μουλιασμένων για μερικές ώρες
-Βολβούς όλων των ειδών, όπως κρεμμύδι, σκόρδο, παντζάρι, πατάτα κ.α
-Διατροφή πλούσια αλκαλική και ελάχιστα όξινη.
-Διατροφή απαλλαγμένη από αλκοολούχα ποτά.
-Διατροφή απαλλαγμένη από καφέ και παράγωγα του.
-Διατροφή πλούσια σε ωμές τροφές( η αναλογία πρέπει να ει ναι τουλάχιστον 2 προς 1, όπου 2 οι ωμές τροφές και 1 οι ψημένες.
-Χρήση ατμού ή φούρνου για τις τροφές που θέλουμε να μαγειρέψουμε.
-Διατροφή απαλλαγμένη από επεξεργασμένες τροφές.
-Περιοδικά διαστήματα υδρομελόπωσης. Μια φορά την εβδομάδα ή 3 συνεχόμενες ημέρες ανά μήνα πίνουμε μόνο χλιαρό νερό με μέλι (αναλογία 1 κουταλιά μέλι σε ενάμιση λίτρο νερό) καθ΄όλη την διάρκεια της ημέρας.
-Υποκλυσμοί για ένα υγιές και καθαρό έντερο.
-Μάλαξη με βεντούζες.
-Υδρόλουτρα και Ιαματικά λουτρά.
-Καθημερινή ολιγόλεπτη άσκηση.
-Εβδομαδιαία απόδραση στην φύση.
-Πολύ γέλιο!!!

Μια εύκολη αρχή που θα βοηθήσει να προσδιορίζει το καλόν μιας τροφής είναι να γνωρίζουμε ότι ο,τι είναι ωφέλιμο για τον άνθρωπο και την υγεία του μπορεί να καταναλωθεί ευχάριστα ωμό.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΤΡΟΦΗ
Διατροφή, είναι ο κλάδος της υγείας που ασχολείται με τη μελέτη της τροφής.
Διατροφικό ισοζύγιο είναι η αρμονική συμμετοχή των βασικών θρεπτι-κών συστατικών ή στοιχείων στο διαιτολόγιο του ανθρώπου όπου δια-σφαλίζει την κάλυψη όλων των αναγκών και τη φυσιολογική λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού.
Η τροφή για τον άνθρωπο χρειάζεται για να:
1.Παραχθεί η απαραίτητη θερμότητα, .ώστε να διατηρείται μια σταθερή θερμοκρασία σώματος.
2.Αυξάνει αλλά και βοηθά το άτομο σε: (ύψος- ανάπτυξη εγκεφάλου –ρύθμιση νευρικού συστήματος- καρδιακή λειτουργία κλπ).
3.Διατηρεί, αλλά και ανανεώνει τους ιστούς του σώματος.
Οι ανάγκες του ατόμου για ενέργεια, εξαρτώνται από διάφορους παράγοντες. Κάποιοι από αυτούς είναι:
- Το φύλο
- Η ηλικία
- Η φυσική δραστηριότητα
- Η καταγωγή
- Ο περιβάλλον χώρος
- Κάποια ασθένεια κ.λπ.
Έτσι λοιπόν, όπως και το αυτοκίνητο χρειάζεται βενζίνη για να λειτουργήσει(ενέργεια),έτσι και ο άνθρωπος χρειάζεται τροφή , ακόμα και στον ύπνο. Αυτό γιατί λειτουργούν όλα τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού, όπως η καρδιά, οι νεφροί κλπ.
Όλες οι τροφές, περιέχουν θρεπτικά συστατικά, αλλά η κύρια παραγωγή ενέργειας λαμβάνεται από τα μακρό-θρεπτικά συστατικά, δηλαδή τους υδατάνθρακες , πρωτεϊνες και τα λιπαρά. Η ενέργεια που παράγεται από τις τροφές, ελευθερώνεται σιγά- σιγά στον ανθρώπινο οργανισμό, ενώ ελέγχεται από τα ένζυμα.
Η διατροφή αποτελεί μοναδικό παράγοντα για την ανάπτυξη του σώματος, την καλή λειτουργία του, την διατήρηση της υγείας και την προστασία από τις διάφορες ασθένειες. Όλα αυτά ισχύουν επειδή μέσω της διατροφής, λαμβάνουμε όλα τα θρεπτικά συστατικά αλλά και το νερό που χρειάζεται ο οργανισμός για να επιτελέσει τις κύριες λειτουργίες του. Δεν είναι λίγα όμως και τα προβλήματα που παρουσιάζονται σε πολλά άτομα και έχουν να κάνουν με την διατροφή και την θρέψη. Αυτά μπορεί να οφείλονται σε υπερβολική ή ανεπαρκή πρόσληψη θρεπτικών ουσιών.
Ακόμη υπάρχουν αρκετές ασθένειες όπου είτε εμφανίζονται είτε επιδεινώνονται λόγω της κακής διατροφής και μπορούν να προληφθούν ή να βελτιωθούν με σωστή και ισορροπημένη διατροφή.
Τα Θρεπτικά συστατικά των τροφίμων είναι επτά (7).:
1.Πρωτείνες
2.Βιταμίνες
3.Λίπη
4.Υδατάνθρακες
5.Νερό
6.Μέταλλα
7.Φυτικές ίνες
Όλα τα παραπάνω, χρειάζονται σε ποσότητες, ανάλογες για τον καθένα μας, ενώ έχουν βγει και οι συστάσεις για την ημερήσια πρόσληψή τους.
Κάθε άνθρωπος σύμφωνα με τις ανάγκες που έχει, θα πρέπει να καταναλώνει και τα ανάλογα ποσά ενέργειας, για να διατηρεί την υγεία του, αλλά και τα κιλά του σε καλό επίπεδο. Θα πρέπει να μπουν σε μια τάξη και να συνδυαστούν έτσι ώστε η τροφή που θα καταναλώνουμε, νάναι αυτό που πραγματικά έχει ανάγκη ο οργανισμός μας. Η ποικιλία είναι μια αρχή, για να γίνει ένα διαιτολόγιο πιο πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά. Το μέτρο, είναι αυτό που χρειάζεται για να μην το παρακάνουμε. Ενώ τα πέντε (5) γεύματα τη μέρα, θα μας δώσουν με τη σειρά τους την σωστή πρόταση για να μπούμε στον δρόμο της υγιεινής διατροφής. Εάν έχουμε αμφιβολίες για την κάλυψη των αναγκών μας, αν θέλουμε να χάσουμε, να βάλουμε βάρος, ή να διατηρηθούμε υγιείς, καλό είναι να απευθυνθούμε σε έναν πτυχιούχο διαιτολόγο, ο οποίος και θα μας κατευθύνει, αφού το αντικείμενό του είναι η διατροφή, μέσω της τροφής.

ΚΑΝΟΝΕΣ ΣΩΣΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ
Για μια σωστή και υγιεινή διατροφή πρέπει να προσέχουμε :
- Τι τρώμε,
- Πως τρώμε,
- Πόσο τρώμε και
- Κάθε πότε τρώμε.
1.Τρώμε πάντοτε καθιστοί στο τραπέζι.
2.Κάθε μέρα τρώμε πρωινό.
3.Τρώμε σε ατμόσφαιρα ηρεμίας και συντροφικότητας.
4.Τρώμε αργά.
5.Αποφεύγουμε να βλέπουμε τηλεόραση ταυτόχρονα με τα γεύματα.
6.Αποφεύγουμε τα αεριούχα αναψυκτικά.
7.Τρώμε «Μεσογειακά», δηλαδή προτιμάμε λαδερά φαγητά, λαχανικά, όσπρια, σούπες, ψωμί.
8.Παίρνουμε κολατσιό στο σχολείο από το σπίτι ώστε να αποφεύγουμε «έτοιμα» παρασκευάσματα του κυλικείου.
9.Τρώμε τακτικά ψάρι.
10.Τρώμε άφθονα φρέσκα λαχανικά εποχής.
11.Τρώμε φρούτα που είναι σύμμαχοι της υγείας.
12.Προτιμάμε ψωμί και φρυγανιές ολικής άλεσης.
13.Κάθε μέρα πίνουμε τουλάχιστον ένα λίτρο νερό.
14.Αποφεύγουμε τα οινοπνευματώδη ποτά.
15.Αποφεύγουμε τη ζάχαρη και όλα τα προϊόντα που την περιέχουν.
16.Προτιμάμε το ελαιόλαδο στα φαγητά μας, κατά προτίμηση ωμό.
17.Προτιμάμε τα κρέατα και τα ψάρια ψητά ή βραστά χωρίς λάδι και πέτσα.
18.Προτιμάμε τα light γαλακτοκομικά προϊόντα.
19.Δεν τρώμε τηγανητά
20.Αποφεύγουμε πίτσες, γλυκά, σάλτσες, γύρους , πίτες και γενικά φαγητά και γλυκά σύνθετα και πλούσια σε λιπαρά.
21.Όταν βγαίνουμε έξω για φαγητό παραλείπουμε κάποιο γεύμα από το διαιτολόγιο μας.
22.Οι μερίδες Υδατανθράκων που καταναλώνουμε να είναι φτωχές όχι όμως ανύπαρκτες.
23.Καθημερινα χρησιμοποιούμε ένα καλό συμπλήρωμα πολυβιταμινών και μετάλλων ειδικά αν καταναλώνεται κάτω από 1000 θερμίδες/ημέρα.
24.Μοιράζουμε την τροφή σε μικρά και πολλά γεύματα για να μην πεινάμε και να ενεργοποιήσουμε συχνά τον μεταβολισμό μας.
25.Να μην τρώμε ξηρούς καρπούς.
26.Συνδιάζουμε την υγιεινή διατροφή με την άσκηση.
27.Κάνουμε την υγιεινή διατροφή βίωμα. Δεν την θεωρούμε προσωρινή.

ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΚΑ ΠΛΕΓΜΑΤΑ
Σε ένα οικοσύστημα μια σημαντική παράμετρος είναι η βιοποικιλότητα. Όσο περισσότερα είδη υπάρχουν στο σύστημα που μελετούμε, τόσο πιο σταθερό είναι. Γίνεται αυτό επειδή υπάρχουν πολλά είδη οργανισμών, δημιουργούνται πολλές τροφικές σχέσεις μεταξύ των ειδών. Το ποιος τρώει ποιόν σε ένα οικοσύστημα απεικονίζεται με τις τροφικές αλυσίδες και τα τροφικά πλέγματα. Οι τροφικές αλυσίδες είναι μια σειρά οργανισμών όπου ο κάθε ένας αποτελεί την τροφή του επόμενου, ενώ τα τροφικά πλέγματα απεικονίζουν πόσο πολύπλοκες είναι οι τροφικές σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ των οργανισμών σε μια βιοκοινότητα Τα φυτά, τα φυτοφάγα ζώα και τα σαρκοφάγα ζώα δημιουργούν έτσι μια αλυσίδα τροφής, την λεγόμενη τροφική αλυσίδα.
Στο φυσικό περιβάλλον διαπιστώνουμε ότι τα φυτά είναι περισσότερα από τα φυτοφάγα ζώα που και αυτά με τη σειρά τους είναι περισσότερα από τα σαρκοφάγα ζώα. Έτσι μπορούμε να απεικονίσουμε τη σχέση αυτή με μια πυραμίδα, που την ονομάζουμε τροφική πυραμίδα
Είναι γνωστό ότι τα φυτά βρίσκονται στη βάση της πυραμίδας και ανεβαίνοντας προς την κορυφή συναντάμε τα φυτοφάγα πρώτα και τα σαρκοφάγα ζώα στην κορυφή
Οι τροφικές αλυσίδες και οι τροφικές πυραμίδες είναι πολύ απλές μορφές απεικόνισης των τροφικών σχέσεων. Μεγάλο μειονέκτημα στις τροφικές αλυσίδες είναι ότι ένας οργανισμός τρέφεται μόνο από ένα είδος τροφής. Παρακάτω τροφική αλυσίδα βλέπουμε ότι το φίδι τρέφεται μόνο από ακρίδες και το γεράκι μόνο από φίδια.
Δεν μπορεί όμως αυτό να συμβαίνει στην πραγματικότητα. Και επειδή κάθε οργανισμός μπορεί να τρέφεται από περισσότερα είδη τροφής και επομένως να ανήκει σε πολλές τροφικές αλυσίδες, για αυτό η απεικόνιση των τροφικών σχέσεων των οργανισμών στο οικοσύστημα είναι πιο σωστή και πιο πειστική στα τροφικά πλέγματα που δείχνουν πολύ περισσότερες τροφικές σχέσεις.
Οι λειτουργίες που ασκούν οι διάφοροι οργανισμοί φυτά, ζώα, μύκητες και μικροοργανισμοί είναι:
-Μέσω της φωτοσύνθεσης τα χλωροφυλλούχα φυτά, οι παραγωγοί του συστήματος, δεσμεύουν διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα και το νερό και θρεπτικά στοιχεία πτωχά σε ενέργεια από το έδαφος και δημιουργούν πολύπλοκες, πλούσιες σε ενέργεια οργανικές ουσίες, οι οποίες αποτελούν τη βάση των τροφικών αλυσίδων, ενώ παράλληλα αποδίδουν οξυγόνο στην ατμόσφαιρα.
-Μια ομάδα μικροβίων και ακτινομυκήτων, τα ριζόβια, μετατρέπουν το άζωτο της ατμόσφαιρας σε μια μορφή προσλήψιμη από τα φυτά.
-Το φυτοπλαγκτόν αποτελεί τη βάση για τις θαλάσσιες τροφικές αλυσίδες και βοηθά με την προσρόφηση CO2και από- δόση Ο2 στη ρύθμιση του παγκόσμιου ατμοσφαιρικού κύκλου.
-Μύκητες , βακτήρια, σαπρόφυτα και νεκροφάγοι οργανισμοί αποσυνθέτουν και ανακυκλώνουν τη νεκρομάζα και αποτελούν τους «αποσυνθέτες» του συστήματος.
-Φυτοφάγα ζώα και σαρκοβόρα ζώα αποτελούν τους καταναλωτές του συστήματος και παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ των παραγωγών(φυτών), των φυτοφάγων ζώων(καταναλωτών πρώτου βαθμού) και των σαρκοφάγων(καταναλωτών δεύτερου βαθμού).

ΤΡΟΦΙΚΕΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ
1.ΛΥΚΟΣ -- ΠΡΟΒΑΤΑ -------- ΧΟΡΤΑ
2.ΑΕΤΟΣ ------- ΚΟΥΝΕΛΙΑ ……. ΚΑΡΟΤΑ
3.ΑΕΤΟΣ …….. ΦΙΔΙ ………… ΝΥΦΙΤΣΑ
4.ΒΑΤΡΑΧΟΣ ……. ΠΕΤΑΛΟΥΔΑ …. ΓΥΡΗ
5.ΓΑΤΑ ------------- ΦΙΔΙ ------------------ ΠΟΝΤΙΚΙ
6.ΛΙΟΝΤΑΡΙ --------- ΖΕΡΒΑ ------ ΧΟΡΤΑ
7.ΠΙΝΓΚΟΥΙΝΟΙ ----- ΨΑΡΙΑ -------------- ΦΥΚΙΑ
8.ΤΙΓΡΙΣ -------------- ΠΡΟΒΑΤΑ ----------- ΧΟΡΤΑ

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Χαρακτηρίζεται η διατροφή των χωρών από την Ισπανία μέχρι την Αίγυπτο και από τη Νότια Γαλλία μέχρι το Μαρόκο, για το λόγο αυτό δεν έχουμε μια Μεσογειακή κουζίνα, αλλά πολλές και διαφορετικές εθνικές κουζίνες, όπου μοιράζονται ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά. Εξέχουσα θέση κατέχει η Ελληνική κουζίνα, με ιδιαίτερη την Κρητική.
Τα χαρακτηριστικά της Μεσογειακής διατροφής είναι:
-Άφθονες φυτικές ίνες.
-Το ελαιόλαδο ως κύρια και μόνη πηγή λιπαρών,
-Μικρές έως μέτριες ποσότητες ψαριού, πουλερικών, γαλακτοκομικών και αυγών.
-Μικρή ποσότητα κόκκινου κρέατος,
-Κρασί με μέτρο, την ώρα των γευμάτων.

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ
Η Μεσογειακή διατροφή είναι πιο υγιεινή από την διατροφή άλλων χωρών επειδή προσφέρει στον οργανισμό ένα πλούσιο αντιοξειδωτικών ουσιών.
Τα πλεονεκτήματα είναι:
-Είναι υγιεινή χωρίς να είναι βαρετή και έλεγχο σωματικού βάρους.
-Έχει ποικιλία,
-Μείωση καρδιοαγγειακών περιστατικών.
-Προστατεύει από την πτώση εγκεφαλικών λειτουργικών μνήμης και ασθένειες που σχετίζονται με το γήρας.
- Έχει αντιγηραντική δράση.
- Μείωση της αρτηριοσκλήρυνσης.
-Θετικά αποτελέσματα στο μεταβολισμό της γλυκόζης και λιπιδίων σε ασθένειες διαβήτη τύπου 2.

ΠΑΓΙΔΕΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ
Η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας τροφής, ακόμη και όταν θεωρείται υγιεινή, οδηγεί στην αύξηση του βάρους. Βλέπουμε ότι και στην Μεσογειακή διατροφή πρέπει να τηρείται το ρητό: «Πάν μέτρο άριστον». Τα λάθη της διατροφής είναι η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας λαδιού, ψωμιού και ζυμαρικών, καθώς και ο συνδυασμός τους.
«Μυστικό» της μακροζωίας των μεσογειακών λαών και ιδιαιτέρως των Κρητικών είναι η απλή και λιτή διατροφή τους και η εργασία στην ύπαιθρο.

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΠΥΡΑΜΙΔΑ
Τα βασικά χαρακτηριστικά της Μεσογειακής Διατροφής απεικονίζεται σχηματικά με την αντίστοιχη Διατροφική Πυραμίδα.
Η πυραμίδα αυτή χωρίζεται σε τρία επίπεδα:
Η ποσότητα που καταναλώνουμε είναι ανάλογα με την ηλικία μας, το ύψος, το φύλο, και το βαθμό της δραστηριότητας τους κάθε ατόμου. Έτσι ρυθμίζουμε τη διατροφή μας σε πέντε(5) γεύματα:
-πρωινό
-δεκατιανό
-μεσημεριανό
-απογευματινό και
-βραδινό.
Οποιαδήποτε ποσότητα υπερβαίνει τις θερμίδες που χρειαζόμαστε θα αυξήσει το βάρος και λιγότερες θερμίδες θα μειώσουν το βάρος.
Η βάση της πυραμίδας έχει τα τρόφιμα που πρέπει να καταναλώνονται καθημερινά. Η Μεσογειακή διατροφή δίνει έμφαση στην κατανάλωση πολλών φυτικών προϊόντων, όπως δημητριακά, προϊόντα ολικής άλεσης, φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς, γαλακτοκομικά και το ελαιόλαδο ως βασική πηγή λίπους.
Στο κέντρο είναι τα τρόφιμα που πρέπει να καταναλώνονται μερικές φορές /εβδομάδα: λευκά κρέατα και ψάρια και θαλασσινά σε μέτριες ποσότητες. Το αλάτι το χρησιμοποιούμε σε μικρές ποσότητες και να αναδεικνύουμε την γεύση με τη χρήση αρωματικών φυτών και μπαχαρικών.
Στην κορυφή βρίσκεται το κόκκινο κρέας, δηλαδή μοσχάρι, αρνί ή χοιρινό που πρέπει να καταναλώνονται περίπου 1 φορά ανά 10 ημέρες.
Η παραδοσιακή Μεσογειακή Διατροφή μπορεί να περιγραφεί ακόμη και με τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
-Άφθονες φυτικές ίνες (φρούτα, λαχανικά, ψωμί/δημητριακά, πατάτες, όσπρια, καρποί).
-Ελάχιστα επεξεργασμένα προϊόντα.
-Γαλακτοκομικά προϊόντα (κυρίως τυρί και γιαούρτι) καθημερινά σε μικρές έως μέτριες ποσότητες.
-Ψάρια και πουλερικά σε μικρές έως μέτριες ποσότητες.
-Κόκκινο κρέας σε μικρές ποσότητες.
-Ελαιόλαδο ως κύρια πηγή λιπαρών που περιέχουν μονοακόρεστα λιπαρά οξέα.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αφενός χαμηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά και χοληστερόλη και αφετέρου υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες και ίνες.
Συμπληρωματικό μέρος της Μεσογειακής Διατροφής είναι η τακτική άσκηση(αθλητισμός, γυμναστική ή οποιασδήποτε μορφής κίνηση).
Το 2010 η ΟΥΝΕΣΚΟ συμπεριέλαβε την Μεσογειακή Διατροφή στον Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας, ύστερα από αίτημα που υπέβαλαν από κοινού οι χώρες Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία και Μαρόκο.

ΚΡΗΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Η παραδοσιακή Κρητική διατροφή από αρχαιοτάτων χρόνων φαίνεται να συγκεντρώνει τα χαρακτηριστικά εκείνα που την καθιστούν άριστη, όπως έδειξε η μελέτη των επτά(7) χωρών που άρχισε το 1960 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Από αυτή την μελέτη , που περιλάμβανε τη διαχρονική παρακολούθηση μιας ομάδας 700 περίπου ανδρών αγροτικής περιοχής της Κρήτης, έδειξε ότι αυτός ο πληθυσμός είχε τους λιγότερους θανάτους από έμφραγμα της καρδιάς και τις διάφορες μορφές καρκίνου σε σύγκριση με άλλες ανεπτυγμένες χώρες. Ο πληθυσμός της Κρήτης ήταν ο μακροβιότερος σε σύγκριση με άλλες ανεπτυγμένες χώρες.
Χαρακτηριστικό ήταν ότι το 1991, ο Τομέας Κοινωνικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης ανέλαβε την επανεξέταση των ηλικιωμένων κατά το 31ο έτος της μελέτης, οι επιζώντες στην Κρήτη ήταν το 50% περίπου του αρχικού πληθυσμού, ενώ στη Φινλανδία δεν υπήρχαν επιζώντες.
Η άριστη υγεία και η μακροζωία των Κρητικών αποδίδεται στην παραδοσιακή διατροφή τους. Αυτή η διατροφή ήταν απλή και περιελάμβανε κυρίως ελαιόλαδο που έδινε το ένα τρίτο περίπου της ημερήσιας ενέργειας σε κάθε άτομο, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειας προέρχεται από δημητριακά, κυρίως ψωμί, όσπρια, λαχανικά, φρούτα και σπανιότερα από αυγά, τυρί, γάλα, κρέας, ψάρι και λίγο κόκκινο κρασί σε κάθε γεύμα. Η απλή αυτή παραδοσιακή δίαιτα της Κρήτης έχει αλλοιωθεί τις τελευταίες δεκαετίες κυρίως από τις νεότερες γενεές. Τα αποτελέσματα είναι πολύ δυσάρεστα για την υγεία του πληθυσμού και οι πρόωροι θάνατοι από εμφράγματα και κακοήθη νεοπλάσματα έχουν πάρει επιδημικές διαστάσεις.
Με βάση, λοιπόν, τα σημερινά δεδομένα συνιστάται την επιστροφή στην παραδοσιακή δίαιτα των Κρητών με κύρια έμφαση στην περιορισμένη σε ποσότητα και συχνότητα χρήσης κρέατος και άλλων ζωικών προϊόντων. Αντίθετα τα δημητριακά(κυρίως ψωμί), όσπρια, λαχανικά, φρούτα και ελαιόλαδο πρέπει να αποτελούν περισσότερο από το 85% του καθημερινού διαιτολογίου μας.
Το ελαιόλαδο σε αντίθεση με τα σπορέλαια, είναι πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα που είναι ανθεκτικά στην οξείδωση και ελαττώνουν την LDL χοληστερόλη χωρίς να επηρεάζουν την HDL χοληστερόλη η οποία προστατεύει από την αθηροσκλήρωση. Το ελαιόλαδο περιέχει επιπλέον μεγάλη ποσότητα αντιοξειδωτικών ουσιών. Ενδιαφέρον είναι ότι η σύνθεση του ελαιολάδου σε λιπαρά οξέα είναι παρόμοια με εκείνη του λίπους του μητρικού γάλακτος..

Β. ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ
Ομάδα 1η : Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα
Αντιπροσωπευτικές τροφές είναι:
-γάλα
-τυρί
-γιαούρτι
Η ομάδα του γάλακτος και των προϊόντων του δίνουν στον οργανισμό υψηλής θρεπτικής αξίας:
-πρωτεΐνες,
-ασβέστιο,
-φώσφορο,
-βιταμίνες,
-ανόργανα άλατα και
-ιχνοστοιχεία.

Ομάδα 2η : Φρούτα και Χορταρικά.
Αντιπροσωπευτικές τροφές είναι όλα τα φρούτα και όλα τα λαχανικά/φρέσκα μυρωδικά.
Οι ιδιότητες των λαχανικών και των φρούτων είναι:
Α. δεν περιέχουν καθόλου λιπαρά.
Β. αποτελούν σημαντική πηγή φυτικών ινών.
Γ. σημαντική πηγή βιταμινών.
Δ. έχουν υψηλό βαθμό κορεσμού, δηλαδή νιώθεις άμεσα γεμάτο το στομάχι και το αίσθημα αυτό διαρκεί για αρκετό χρονικό διάστημα.
Ε. σημαντική πηγή αντιοξειδωτικών ουσιών, οι οποίες προστατεύουν τον οργανισμών από τη φθορά.
Ομάδα 3η : Δημητριακά και Ψωμί.
Αντιπροσωπευτικές τροφές είναι τα δημητριακά και τα προϊόντα τους, όπως ψωμί, ζυμαρικά, ρύζι και η πατάτα.
Οι τροφές αυτής της ομάδας τις ονομάζουμε αμυλούχες τροφές και είναι σημαντικές γιατί συνθέτουν υδατανθράκων, βιταμινών, μετάλλων, φυτικών ινών ή διαιτητικών ινών και πρωτεϊνών σε μικρότερες ποσότητες, ανάλογα με το τρόφιμο.

Ομάδα 4η: Κρέας – Ψάρι –Όσπρια.
Αντιπροσωπεύει το κόκκινο κρέας, τα πουλερικά και το αυγό, τα ψάρια και τα θαλασσινά καθώς και τα όσπρια.
Το κρέας είναι σημαντική πηγή:
- Πρωτεϊνών
-μετάλλων και ιχνοστοιχείων, όπως σίδηρος, μαγνήσιο και ψευδάργυρος
-βιταμινών του συμπλέγματος Β.
-των ανεπιθύμητων κορεσμένων λιπιδίων.
-χοληστερόλης, η οποία συνοδεύει το ζωικό λίπος.
Το ψάρι και τα θαλασσινά αποτελούν:
-πολύ καλή πηγή πρωτεϊνης.
-πολύ καλή πηγή μετάλλων/ιχνοστοιχείων, όπως ιωδίου.
-τροφή χαμηλή σε λιπαρά.
Το αυγό περιέχει:
-άριστης ποιότητας πρωτεϊνη
-σημαντικές ποσότητες βιταμινών του συμπλέγματος Β και των βιταμινών Α, Ε και Κ, Μετάλλων και Ιχνοστοιχείων.
-χοληστερόλη, η οποία όμως δεν ανεβάζει σημαντικά τη χοληστερόλη στο αίμα.
Τα όσπρια ανήκουν στην ομάδα κρέατος-ψαριού, κυρίως γιατί περιέχουν πρωτείνη που μοιάζει σε ποιότητα με αυτή των τροφών ζωικής προέλευσης, αλλά και γιατί αποτελούν πηγή βιταμινών, μετάλλων και ιχνοστοιχείων.
Πλεονεκτούν από τις υπόλοιπες τροφές της ομάδας αυτής στα:
-πλούσιες σε άμυλο,
-περιέχουν φυτικές ή διαιτητικές ίνες,
-είναι φτωχά σε λιπίδια
ενώ περιέχουν πρωτεϊνη υψηλής βιολογικής αξίας.
Ομάδα 5η : Λίπη –έλαια.
Αντιπροσωπεύουν όλα τα είδη λαδιού, το βούτυρο, μαγιονέζα και σάλτσες για σαλάτες με υψηλή συγκέντρωση λιπιδίων, η μαργαρίνη και οι ξηροί καρποί. Τα θρεπτικά χαρακτηριστικά αυτής της ομάδας είναι:
-περιέχει λιπαρά οξέα,
-περιέχει τις απαραίτητες λιποδιαλυτές βιταμίνες Α, D,Ε και Κ.
-Έχει υψηλή θερμιδική αξία.

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ
Ετυμολογία της λέξης: Η λέξη παχυσαρκία είναι σύνθεση των λέξεων παχύς και σάρκα.
Θεωρείται μια σύγχρονη μάστιγα που υποβαθμίζει την ποιότητα της ζωής των ανθρώπων από την νεαρή ηλικία Η παχυσαρκία πέρα από τη άσχημη ψυχολογία που δημιουργεί είναι και η αρχή για μια σειρά προβλημάτων που μπορεί να ακολουθήσουν, όπως είναι η υπέρταση, οι μεγάλες ποσό- τητες χοληστερίνης και λιπιδίων στο αίμα, η αρτηριοσκλήρυνση, οι καρδιοπάθειες και ο διαβήτης τύπου 2 ακόμη προκαλεί δυσκολία στην αναπνοή κατά τον ύπνο,
Στις αναπτυγμένες χώρες η αύξηση του ποσοστού των παχύσαρκων ανθρώπων είναι ανησυχητική. Η αύξηση του ποσοστού της παχυσαρκίας, κυρίως της παιδικής παχυσαρκίας, οφείλεται στην υπερβολική κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε ενέργεια (θερμίδες) που περιέχουν πολύ ζάχαρη και λίπος, όπως είναι τα γλυκά, τα γαριδάκια, τα πατατάκια, τα αναψυκτικά κ. ά. Ακόμη αιτία παχυσαρκίας είναι οι γενετικοί παράγοντες, η λήψη φαρμάκων, λιπαρά και μεγάλα γεύματα και οι ψυχολογικοί παράγοντες .
Σύμφωνα με μια έρευνα που έγινε στην Ελλάδα :
-35,5 του γενικού πληθυσμού είναι Υπέρβαροι.
-22,5 του γενικού πληθυσμού είναι Παχύσαρκοι.
Παιδιά: 10 % είναι Παχύσαρκα
18% είναι Υπέρβαρα.
Η θεραπεία της παχυσαρκίας γίνεται με τα εξής μέτρα που λαμβάνουμε και είναι τα παρακάτω:
Α) με δίαιτα
Β) με σωματική άσκηση
Γ) με φαρμακευτική αγωγή και τέλος
Δ) με χειρουργικές επεμβάσεις.

ΥΠΟΣΙΤΙΣΜΟΣ
Είναι μια παθολογία που προκαλείται κυρίως από την έλλειψη βασικών θρεπτικών ουσιών. Ειδικά για τα νήπια υπάρχουν θρεπτικά συστατικά για την ανάπτυξή τους και αν δεν τα λαμβάνουν όλα υπάρχουν επιπτώσεις στη λειτουργία του ανοσοποιητικού τους συστήματος και την ικανότητά τους να καταπολεμούν τις ασθένειες.
Τα αποτελέσματα είναι καθυστέρηση στην ανάπτυξη του παιδιού , κοινές μολυσματικές ασθένειες, όπως η πνευμονία και μικρότερο προσδόκιμο ζωής.
Για να αντιμετωπίζουμε τον υποσιτισμό γίνεται με θεραπευτικά και επισιτιστικά προγράμματα και με τα έτοιμα διατροφικά σκευάσματα, δηλαδή τροφές σε μορφή κρέμας με βάση τα φιστίκια και το γάλα, που περιέχουν όλα τα θρεπτικά συστατικά που απαιτούνται για την ταχεία ανάπτυξη των νηπίων.
Τα αίτια που συνήθως προκαλούν τον υποσιτισμό είναι η κακή διατρο- φή , προβλήματα ψυχικής υγείας, η νευρική ανορεξία και πεπτικές διατα ραχές.
Τέλος τα συμπτώματα υποσιτισμού τα διακρίνομε με απώλεια λίπους, κατάθλιψη, υψηλότερο κίνδυνο επιπλοκών μετά από χειρουργική επέμβαση, μεγαλύτερη ευπάθεια στην αίσθηση ψυχρού , μεγαλύτερος χρόνος επούλωσης για τις πληγές.κτλ.
Ο υποσιτισμός διακρίνεται σε αριθμούς έτσι ώστε ,κάθε 5 δευτερόλεπτα πεθαίνει ένα παιδί από την πείνα και ο υποσιτισμός προσβάλλει 60.000.000. παιδιά παγκοσμίως.
Ένα έτοιμο διατροφικό σκεύασμα κοστίζει περίπου 1 E.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΓΕΝΕΤΙΚΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ
Τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα προέρχονται από φυτά που έχουν επιδεχθεί αλλαγές στον γενετικό τους κώδικα. Δηλαδή επιστήμονες παίρνουν γονίδια από άλλα φυτά ή ζώα και τα τοποθετούν στο φυτό που θέλουν να προσδώσουν μία επιπλέον ιδιότητα. Με αυτόν τον τρόπο προσπαθούν κατά μία έννοια να τα κάνουν καλύτερα. Έτσι για παράδειγμα στο καλαμπόκι προστίθενται γονίδια που τα κάνουν περισσότερο θρεπτικά, ανθεκτικά σε μικροοργανισμούς που τα προσβάλλουν και πιο ανθεκτικά σε κλιματολογικές αλλαγές.
Οι πιο συνηθισμένες φυτείες που επιδέχονται γενετικές τροποποιήσεις είναι αυτές του καλαμποκιού, της σόγιας και του βαμβακιού. Δεν είναι όμως μόνο οι συγκεκριμένοι καρποί που είναι γενετικώς τροποποιημένοι. Πολλά είναι τα επεξεργασμένα τρόφιμα που περιέχουν μέρη από τις εν λόγο φυτικές τροφές και τις αποδίδουν στο τελικό προϊόν. Άλλα τρόφιμα που είναι γενετικώς τροποποιημένα και κυκλοφορούν κυρίως στην Αμερικάνικη αγορά είναι το ρύζι, η πατάτα, η τομάτα, το ζαχαρότευτλο, το κολοκύθι κ.α.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΠΕΡΜΑΧΩΝ
Οι υποστηρικτές της παραγωγής των προϊόντων αυτών θεωρούν ότι εάν το αρχικό προϊόν είναι ασφαλές τότε θα είναι και το καινούργιο και τροποποιημένο προϊόν. Δηλαδή εάν η αρχική φυτεία καλαμποκιού είναι σωστή, τότε και το νέο τροποποιημένο καλαμπόκι είναι κατάλληλο για κατανάλωση. Επιπλέον αναφέρουν ότι τα προϊόντα αυτά υπάρχουν στα ράφια των σούπερ μάρκετ εδώ και αρκετά χρόνια χωρίς να έχουν παρουσιάσει προβλήματα. Σχετικά με οικολογικά ζητήματα, η παραγωγή τους είναι αρκετά πιο φτηνή, απαιτεί μικρότερες ποσότητες φυτοφαρμά- κων μειώνοντας έτσι και τις τοξικές ουσίες που καταλήγουν στο έδαφος, το νερό και τον αέρα. Επίσης είναι σίγουροι ότι η κατανάλωση των εν λόγο τροφίμων δεν προκαλεί κανένα πρόβλημα στην υγεία του ανθρώπου. Μάλιστα, εντεταλμένος του Αμερικάνικου Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων αναφέρει ότι η κατανάλωση γενετικώς τροποποιημένων τροφίμων δεν παρουσιάζει επιπλέον κινδύνους από αυτούς που εγκυμονεί η κατανάλωση συμβατικών τροφίμων. Τέλος αναφέρουν ότι η επιγραφή του είδους της τροποποίησης και η αναφορά στις πιθανές περιεχόμενες αλλεργιογόνες ουσίες στην συσκευασία των προϊόντων είναι αρκετό για την προστασία του καταναλωτή.

Η ΓΝΩΜΗ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ
Η θέση των καταναλωτών είναι ιδιαίτερα επιφυλακτική και προσεκτική. Στις περισσότερες σχετικές ερωτήσεις, οι απαντήσεις που βρίσκουμε από τους γονείς ορίζουν ότι «όσο πιο φυσικό, τόσο πιο καλό» , ειδικά όταν πρόκειται για το παιδί μας. Οι αλλαγές στον γενετικό κώδικα των τροφί- μων που συμβαίνουν στο εργαστήριο και όχι στην φύση δημιουργούν ανυπέρβλητες αναστολές στην χρήση των συγκεκριμένων τροφίμων. Ο κίνδυνος για μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τόσο στην υγεία του ανθρώπου, όσο και στο περιβάλλον είναι έκδηλες στο μυαλό τους.

Η ΓΝΩΜΗ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ
Ο πρώτος και ίσως σημαντικότερος προβληματισμός είναι οι πιθανές αλλεργικές αντιδράσεις. Οι γενετικώς τροποποιημένοι οργανισμοί δύναται να προκαλέσουν γνωστές ή άγνωστες αλλεργικές αντιδράσεις. Όταν κάποιος είναι αλλεργικώς σε συγκεκριμένα τρόφιμα, τότε τα γνωρίζει και τα αποφεύγει. Στην προκειμένη περίπτωση όμως είναι σχεδόν αδύνατον να γνωρίζουμε από πιο τρόφιμο λαμβάνεται το γονίδιο και τοποθετείτε στο τελικό προϊόν. Έτσι είναι πιθανό να καταναλώνουμε έμμεσα τρόφιμα που γνωρίζουμε ότι είμαστε αλλεργικοί. Επιπλέον η εισαγωγή νέων γονιδίων σε υπάρχοντες οργανισμούς μπορεί να δημιουργήσει νέες αλλεργιογόνες ουσίες, οι οποίες μπορεί να παρουσιάσουν εντονότερες δράσεις και συμπτώματα σε επιδεκτικούς οργανισμούς όπως είναι τα παιδιά. Δεν πρέπει να παραβλέψουμε το γεγονός, ότι οι αλλεργιογόνες αυτές ουσίες δεν είναι δυνατόν να εντοπισθούν στο εργαστήριο, πριν βγουν στην αγορά, ώστε να αξιολογηθεί η δράση τους ή τα συμπτώματα που μπορεί να προκαλέσουν.
Σε περιβαλλοντικό και οικονομικό επίπεδο, αναφέρεται ότι η παραγωγή γενετικώς τροποποιημένων τροφίμων είναι πιθανό να μειώσει την ποικιλομορφία των φυτών και να περιορίσει την εμπορική τους εκμετάλλευση μόνο σε μερικές μεγάλες βιομηχανίες τροφίμων.
Τέλος, η νομοθεσία για την αξιολόγηση της ασφάλειας σχετικά με την κατανάλωση τέτοιων προϊόντων είναι ελλιπής. Έτσι αναγκαζόμαστε να στηρίζουμε τις ελπίδες μας συχνά στην ευαισθησία των εκάστοτε εταιρειών παραγωγής. Ευτυχώς όμως, χάρη στην αρνητική ή επιφυλακτική στάση πολλών φορέων για την προάσπιση των δικαιωμάτων του καταναλωτή και της προστασίας του περιβάλλοντος, έχουν υποχρεώσει τα ανάλογα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην θέσπιση νόμων που υποχρεώνουν τις εταιρείες να αναγράφουν εμφανώς στις συσκευασίες των προϊόντων εάν είναι ή περιέχουν συστατικά που είναι γενετικώς τροποποιημένα.

Η ΤΕΛΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ
Αν αναρωτιέστε κατά πόσο εσείς τυχαίνει να καταναλώνεται τέτοια προϊόντα, τότε πρέπει να γνωρίζετε ότι στην πραγματικότητα τρώτε αρκετά συχνά χωρίς να το γνωρίζετε. Η κατανάλωση φυτικών ελαίων ή προσθέτων σε εστιατόρια ή στο σπίτι , συχνά είναι ή περιέχουν τέτοια συστατικά. Συχνά τέτοια συστατικά υπάρχουν ακόμα και σε τροφές για μωρά. Παρόλα αυτά, η τελική επιλογή είναι στην διάθεση του συνειδη – τοποιημένου καταναλωτή. Μπορεί , εάν κάποιος θέλει να αποφύγει την κατανάλωση τέτοιων τροφίμων αγοράζοντας μόνο οργανικά-βιολογικά τρόφιμα.

ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ
Μεταλλαγμένα προϊόντα είναι αυτά που έχουν προκύψει από γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς με βάση τις μεθόδους της Γενετικής Μηχανικής.
Ένας γενετικά τροποποιημένος οργανισμός πρέπει να είναι και μια βιολογική οντότητα, που να έχει την ικανότητα να πολλαπλασιάζεται ή να μεταβιβάζει το γενετικό της υλικό.
Οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται για την δημιουργία τους είναι:
1. Η μικροέγχυση
2. Η μακροέγχυση και
3. Η μικροσυμπύκνωση
Κίνδυνοι που προέρχονται ή θα προέρθουν από γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς είναι:
Α) αλλεργίες. Οι αλλεργίες σε αυτή την περίπτωση είναι πιο έντονες και επικίνδυνες. Η σόγια που είχε χρησιμοποιηθεί το 1996 από βραζιλιάνικα καρύδια αποσύρθηκε. Το καλαμπόκι starlink επίσης.
Β) ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά . Τα αντιβιοτικά σκευάσματα χορηγούνται σήμερα και στα ζώα σε υπερβολικό βαθμό για καλύτερη παραγωγή. Αυτό έχει σαν συνέπεια δημιουργία ανθεκτικότερων μικροβίων μέσα στην εντερική χλωρίδα.
Γ) τοξικότητα . Oι μεταλλαγμένες τροφές περιέχουν πολλές τοξίνες οι οποίες δημιουργούν μοιραίες δηλητηριάσεις.
Δ) υπερζιζάνια και υπερέντομα . Διαταραχή του κύκλου της φύσης αφού δεν γνωρίζουμε τις επιπτώσεις.
Ε) απώλεια της βιοποικιλότητας .Με το πέρασμα των χρόνων ο πλανήτης μας γίνεται βιολογικά φτωχότερος.
Μόνο στον εικοστό αιώνα χάθηκε το 70 των διαφόρων καλλιεργού-μενων ποικιλιών. Η έλευση των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών οδηγεί στον εκτοπισμό των φυσικών ειδών. Δεν είναι μυστικό πως έχουν ξεφύγει από τον έλεγχο τέτοιες γενετικά τροποποιημένες ποικιλίες φυτών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα άγρια φυτά με τριπλάσια αντοχή σε παρασιτοκτόνα.

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΕΣ ΣΥΝΤΑΓΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΑΓΙΑΣ
ΣΤΑΦΙΔΟΨΩΜΟ
Υλικά:
Ένα (1) ποτήρι καλαμποκέλαιο
Δύο (2) ποτήρια ζάχαρη
Δύο (2) ποτήρια νερό
Ένα (1) κουταλάκι αλάτι
Δύο (2) κουταλάκια κανέλλα
Ένα (1) ποτήρι σταφίδες ξανθές.
Εκτέλεση:
Τοποθετούμε όλα τα παραπάνω υλικά σε μια κατσαρόλα σε χαμηλή φωτιά ώσπου να λιώσει η ζάχαρη.
Έπειτα βάζουμε όλα τα παρακάτω υλικά, τα ανακατεύουμε όλα μαζί και ψήνουμε στους 180 βαθμούς.
Μισό(1/2) ποτήρι χυμό πορτοκάλι
Δύο (2) κουταλάκια σόδα
Ένα (1) μπέϊκιν πάουντερ
Πέντε (5) ποτήρια αλεύρι
Ξύσμα λεμονιού
Ένα (1) ποτήρι καρύδια.

ΠΑΞΙΜΑΔΙΑ
Υλικά:
Μία (1) κούπα ζάχαρη.
Μία κούπα λάδι (1/2 κούπας αραβοσιτέλαιο και ½ κούπας ελαιόλαδο)
Μία και μισή (1 ½) κούπα πορτοκάλι χυμό , όπου διαλύουμε ένα κουταλάκι του γλυκού σόδα.
Ένα κουταλάκι γλυκού κανέλλα.
Μισή (1/2) κούπα γλυκού γαρύφαλλο.
Ένα μικρό φλυτζάνι καφέ σουσάμι.
Αλεύρι όσο πάρει (περίπου 1 κιλό).
Εκτέλεση:
Ανακατεύουμε όλα τα παραπάνω υλικά μέχρι η ζύμη να είναι μαλακή και την αφήνουμε τη ζύμη να σταθεί 5-10 λεπτά. Αρχίζουμε και πλάθουμε 3 μακρόστενες φραντζόλες, τις αλείφουμε με νερό και πασπαλίζουμε με σουσάμι. Κόβουμε –όχι μέχρι κάτω-τις φραντζόλες σε φέτες.
Ψήνουμε για 45ο C περίπου στους 160ο σε προθερμαινόμενο φούρνο στο αερόθερμο.

ΡΕΒΑΝΙ
Υλικά:
6 αυγά
2 ποτήρια ζάχαρη
1 γιαούρτι πρόβειο
Ξύσμα λεμονιού
1 κουταλάκι γλυκού σόδα
450 γραμμάρια αλεύρι(για όλες τις χρήσεις)
Λάδι , για να αλείψουμε το ταψί (ταψί, διαμέτρου 38 cm)
Σιρόπι:
5 ποτήρια νερό
4 ½ ποτήρια ζάχαρη
(βράσιμο για 10 λεπτά)
2 βανίλιες.
Εκτέλεση:
Χτυπάμε στο μίξερ όλα τα υλικά μαζί, έως ότου αναμειχθούν και ψήνουμε για μισή ώρα στους 180-200ο .
Σιροπιάζουμε με κρύο σιρόπι, ενώ το γλυκό είναι σχετικά ζεστό.

ΠΟΤΟ ΚΑΡΥΔΙ
30 μικρά καρύδια
1 κιλό ζάχαρη
1,5 κιλό κονιάκ
Γαρύφαλλο
Ξύλο κανέλλας.
Σε μια δοχείο τοποθετώ τα καρύδια που πρέπει να είναι μικρά χωρίς κόκκαλο και τα τρυπώ με πηρούνι και ρίχνω όλα τα υπόλοιπα υλικά. Κλείνω το δοχείο και το τοποθετώ στον ήλιο για 60 ημέρες.

ΣΕΛΙΝΑΤΟ
Υλικά
1 κιλό κρέας χοιρινό
1 μεγάλο κρεμμύδι
2 κιλά σέλινο
½ κούπας ελαιόλαδο
2 αυγά
1 λεμόνι
Αλάτι , πιπέρι.
Εκτέλεση
Βάζουμε στην κατσαρόλα το λάδι με το κρεμμύδι ψιλοκομμένο και το σωτάρουμε με το κρέας . Αφού σωταριστεί το κρέας ρίχνουμε νερό μέχρι να σκεπαστεί. Βράζει σε σιγανή φωτιά για 45 λεπτά.
Για τα Σέλινα
Κόβουμε και πλένουμε καλά τα σέλινα και τα ζεματίζουμε να ξεπικρί-σουν. Αφού βράσει το κρέας ρίχνουμε τα σέλινα και τα αφήνουμε να σιγοβράσουν μαζί για 20 λεπτά. Τέλος το αυγοκόβουμε όσο είναι ζεστό.

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ
1.Οποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα, τον τρώνε οι κότες.
2.Και την πίτα ολόκληρη και το σκύλο χορτάτο.
3.Των φρονίμων τα παιδιά, πριν πεινάσουν μαγειρεύουν.
4.Το ψάρι από το κεφάλι βρωμάει.
5.Το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό.
6.Όποιος δε θέλει να ζυμώσει, δέκα μέρες κοσκινίζει.
7.Τα λόγια σου με χόρτασαν και το ψωμί σου φάτο.
8. Ένα μήλο την ημέρα το γιατρό τον κάνει πέρα.
9.Όποιος έχει καεί στο χυλό φυσάει και το γιαούρτι.
10.Ο νηστικός καρβέλια ονειρεύεται.
11.Το σάπιο μήλο σαπίζει και το γερό.
12.Όπου ακούς πολλά κεράσια, κράτα και μικρό καλάθι.
13.Φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι.
14.Δώσε στη γυναίκα ψίχουλα να πάρεις καρβέλια,
δώσε καρβέλια και δε θα πάρεις τίποτα.
15.Νηστικό αρκούδι δε χορεύει.
16.Η τέχνη θέλει μάστορη και η φάβα λάδι.
17. Ακριβός στα πίτουρα και φθηνός στο αλεύρι.
18.Μάθε τέχνη κι άστην και άμα πεινάσεις πιάστην.
19.Από πίτα που δεν τρως τι σε νοιάζει και αν καεί.
20.Του δίνανε τα παξιμάδια και αυτός τα ήθελε βρεγμένα.

ΓΛΩΣΣΟΔΕΤΕΣ
1.Πίτα σπανακόπιτα, σπανακολαδόπιτα.
2.Ο παπάς ο παχύς έφαγε παχιά φακή. Γιατί, παπά παχύ έφαγες παχιά φακή.
3.Νερό, λινάρι, νερολίναρο, νεροκαθαρολίναρο.
4.Έχω μια αμυγδαλιά, που κάνει μύγδαλα, τσίγδαλα,
μύγδαλοτσιγδαλότσιγδα.
5.Η συκιά μας η διπλή η διπλογυρι-γυριστή,
κάνει τα σύκα τα διπλά, τα διπλογυρι-γυριστά.
Πάει ο σκύλος , ο διπλός, ο διπλογυρι-γυριστός,
να φάει τα σύκα τα διπλά, τα διπλογυρι-γυριστά.

ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ
1.Στρογγυλό μηδενικό, καθαρά ελληνικό, θεραπεύει φίνα, τη μικρή μας πείνα,
Τι είναι. (το κουλούρι)
2.Μέσα σε ένα βαρελάκι έχω δύο λογιών κρασάκι.
Τι είναι (αυγό)
3.Σαρανταδυό πουκάμισα, από έξω το παλιό μου.
Τι είναι (κρεμμύδι)
4.Πράσινος πύργος, κόκκινα σπιτάκια μέσα κατοικούν μαύρα παιδάκια.
Τι είναι (καρπούζι)

ΔΕΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΚΑΛΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ
1.Τρώμε όσο χρειάζεται.
2.Παίρνουμε κανονικό πρωινό.
3.Φροντίζουμε να υπάρχει ποικιλία στο διαιτολόγιο μας.
4.Τρώμε περισσότερα φρούτα, λαχανικά και όσπρια.
5.Τρώμε σε ευχάριστο περιβάλλον.
6.Αποφεύγουμε το πολύ αλάτι.
7.Αποφεύγουμε τα οινοπνευματώδη και ζαχαρούχα αναψυκτικά.
8.Προτιμάμε ελαιόλαδο και αποφεύγουμε τα λιπίδια.
9.Πλουτίζουμε τη διατροφή μας με ψάρια.
10.Τρώμε άφθονα δημητριακά.

Αξιολόγηση του προγράμματος
Στο θέμα «Τα Τρόφιμα μας… η Ζωή μας » στη Αξιολόγηση βγήκαν συμπεράσματα τα οποία εντοπίζονται παρακάτω.:
Πρώτον υπήρξε διεπιστημονική και διαθεματική προσέγγιση του θέματος , έγινε χρήση διδακτικών τεχνικών, επισκέψεις στο ΓΑΚ Αγιας, εργαστήρια παρασκευής ειδών διατροφής.
Χρησιμοποιήθηκε το εργαστήριο Πληροφορικής για την αποθήκευση στοιχείων και την άντληση πληροφοριών από άλλες περιοχές.
Ο καταμερισμός εργασιών βοήθησε στο να ανταποκριθούμε χρονικά στην ολοκλήρωση της εργασίας και στην αξιοποίηση όλων των πόρων που καταγράψαμε στο πρόγραμμα. Το ερωτηματολόγιο που δημιουρ-γήθηκε, απευθύνθηκε στους μαθητές του σχολείου μας και ήταν σχετικό με την διατροφή καθημερινά.
Ο ελεύθερος χρόνος των μαθητών που ηταν περιορισμένος λόγω πολλαπλών υποχρεώσεων και η ατόνηση του ενδιαφέροντος από ορισμένους μαθητές για το πρόγραμμα στην υλοποίηση του ήταν η πιο σημαντικές δυσκολίες στην υλοποίηση αυτού του προγράμματος.

Η πιο σημαντική δράση της ομάδας ήταν η εκπαιδευτική εκδρομή στο ΚΠΕ Άμφισσας. Επίσης έγινε έκδοση φυλλαδίου όπου παρουσιάζεται όλο το υλικό που συγκεντρώθηκε.

ΕΠΑΛ Αγιάς: "Σεισμός, ένας απρόσκλητος επισκέπτης"

Υπεύθυνοι Καθηγητές: Τσιουμπέκα Μαριάνθη
Ραχμανίδης Γεώργιος


Τα Μέλη της Ομάδας:

ΤΑΞΗ Α΄ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ

1.ΓΑΡΓΑΛΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ
2.ΓΙΑΝΝΑΚΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ
3.ΓΚΑΡΑΝΕΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ
4.ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ
5.ΚΑΤΣΑΒΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ
6.ΜΑΛΛΙΑΡΟΓΙΑΝΝΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑ
7.ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑΣ
8.ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ
9.ΤΖΙΚΑ ΑΡΤΕΜΙΣ
10.ΦΟΥΚΑΛΑΣ ΧΑΡΙΛΑΟΣ
11.ΧΑΡΑΤΣΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ
12.ΓΑΛΑΝΟΥΛΗ ΣΤΕΛΛΑ
13.ΜΠΟΥΡΝΤΕΝΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

ΤΑΞΗ Β΄ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ

14.ΔΑΡΙΚΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
15.ΚΑΤΕΛΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ
16.ΜΠΑΣΙΑΝΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ
17.ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ
18.ΠΕΡΔΙΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ
19.ΣΙΜΟΥΛΗ ΙΩΑΝΝΑ
20.ΣΚΑΦΙΔΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
21.ΤΣΑΛΑΜΙΧΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΑΞΗ Β΄ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

22.ΓΑΡΓΑΛΑ ΜΑΡΙΑ
23.ΚΥΛΙΝΤΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ
24.ΛΥΤΡΑΣ ΜΑΚΗΣ
25.ΜΠΟΥΡΝΤΕΝΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
26.ΣΧΟΙΝΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
27.ΧΑΤΖΗ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ
28.ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΥ ΕΙΡΗΝΗ

ΣΕΙΣΜΟΣ

Κινούνται οι πλάκες,
Τρέμει η ζωή στο καθαρτήριό της
Ανοίγουν οι σιωπές κραυγή ορφάνιας.

Επέκταση χαρακιάς
Στα γόνατα, στο στήθος.

Πέφτουν οι ώμοι
Αντίρροπες τσουλήθρες
Βάσεις και δίοδοι
Στην εγκαρτέρηση.

Ο σεισμός θα ξανάρθει.


ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΣ

Να μάθουμε τι είναι Σεισμός ,αίτια και διαδικασίες γένεσης,
Τι είναι σεισμική ακολουθία , τα αίτια του φαινομένου
Ποια μέτρα προστασίας πρέπει να λαμβάνονται πριν ,κατά τη διάρκεια και μετά το σεισμό και πως επιδρούν αυτά στις ανθρώπινες δραστηριότητες.
Τα σεισμικά φαινόμενα που συνέβησαν στο παρελθόν και πως επηρέασαν τον πολιτισμό. Επιπτώσεις των σεισμών.
Να αναπτυχθεί πνεύμα συνεργασίας και φιλίας μεταξύ των μελών της ομάδας.
Να αναπτυχθεί πνεύμα εθελοντισμού.
Να αποκτήσουν κώδικα συμπεριφοράς για την αντιμετώπιση της σεισμικής δραστηριότητας.

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ

Έγινε μέσα από τον προβληματισμό μαθητών σχετικά με τον σεισμό.
Ερεθίσματα από ερωτήσεις των μαθητών για το Τσουνάμι.
Καιρικές συνθήκες της περιοχής.
Συμμετέχουμε στο ΕΘΝΙΚΟ Δίκτυο «Το σεισμικό τόξο που μας ενώνει»

ΜΕΘΟΔΟΙ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

1.ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ: Χωριζόμαστε σε ομάδες και συμμετέχουμε όλοι.
2.ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ,ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ: Επισκεπτόμαστε Υπηρεσίες , Ιντερνετ.
3.ΚΥΚΛΙΚΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ, ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΤΑΞΗ.
4.ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ: Αξιοποιούμε την ερώτηση στις παραπάνω μορφές επικοινωνίας και συνεργασίας.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΕΙΣΜΟΣ

Μέγεθος, εστία ,ένταση , επίκεντρο , ρήγμα ,σεισμικά κύματα …,έννοιες που συχνά ακούγονται και επαναλαμβάνονται από όλους μας μετά από ένα μεγάλο σεισμό.
Σεισμός στην αρχαιότητα ήταν η δόνηση λόγω της κίνησης του Εγκέλαδου μέσα στο τάφο του, αναγκαίο κακό σταλμένο από το Δία, το αποτέλεσμα της συμπίεσης ατμών στο εσωτερικό της Γής ή μήπως ο κραδασμός του εδάφους από το σπαρτάρισμα του γατόψαρου των Ιαπώνων.
Σήμερα λέμε το τράνταγμα, η κίνηση του εδάφους που οφείλεται στη θραύση πετρωμάτων, ένα φυσικό φαινόμενο που μπορεί να προκαλέσει πολλές απώλειες τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό όσο και σε υλικά αγαθά.
Συγκεκριμένα και ακριβής ορισμός είναι ο ακόλουθος: Σεισμός είναι η εδαφική δόνηση που γεννιέται κατά τη διατάραξη της μηχανικής ισορροπίας των πετρωμάτων από φυσικές αιτίες που βρίσκονται στο εσωτερικό της γης.

ΠΩΣ ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ ΕΝΑΣ ΣΕΙΣΜΟΣ

Η λιθόσφαιρα δεν είναι ενιαία αλλά απαρτίζεται από ένα σύνολο μεγάλων και μικρότερων πλακών που ολισθαίνουν πάνω στο παχύρευστο μανδυακό υλικό πραγματοποιώντας κινήσεις μεταξύ τους. Αυτές οι πλάκες λέγονται λιθοσφαιρικές πλάκες. Αίτια κίνησης πιθανόν να είναι οι οριζόντιες εφαπτομενικές δυνάμεις που ασκούνται στον πυθμένα τους από τα θερμικά ρεύματα μεταφοράς που δημιουργούνται στον ασθενοσφαιρικό μανδύα.
Οι λιθοσφαιρικές πλάκες αλλού αποκλίνουν, αλλού συγκλίνουν και αλλού η μια κινείται παράλληλα εφαπτομενικά σε σχέση με τη διπλανή της.
Εκεί που οι λιθοσφαιρικές πλάκες- μεσοωκεάνιες ράχεις- θερμό ασθενοσφαιρικό υλικό βγαίνει στην επιφάνεια, ψύχεται, στερεοποιείται και οδηγεί έτσι στη δημιουργία νέας λιθόσφαιρας κατά μήκος των 2 πλευρών των ράχεων. Εκεί που ολισθαίνουν οριζόντια η μια πλάκα σε σχέση με την άλλη, η κίνηση γίνεται κατά μήκος κατακόρυφων ρηγμάτων μετασχηματισμού. Στην περίπτωση της σύγκλισης των πλακών η πυκνότερη από τις 2 βυθίζεται κάτω από την άλλη μέχρις ότου λυώσει η πρώτη μέσα στο θερμό μανδυακό υλικό και έτσι καταστρέφεται λιθοσφαιρικό υλικό.
Αποτέλεσμα είναι η αργή παραμόρφωση των πετρωμάτων στις παρυφές τους. Έτσι στα πετρώματα που βρίσκονται στις περιοχές αυτές συσσωρεύονται ποσά δυναμικής ενέργειας και αναπτύσσονται μεγάλες τάσεις που συνεχώς αυξάνουν. Όταν οι τάσεις αυξηθούν τόσο πολύ, ώστε να υπερβούν το όριο αντοχής του λιθοσφαιρικού υλικού στο σημείο αυτό, επέρχεται ΘΡΑΥΣΗ. Συγχρόνως γίνεται απότομη σχετική κίνηση των 2 τμημάτων που έχουν προκύψει κατά μία επιφάνεια, έως ότου ισορροπήσουν σε νέες θέσεις Αυτή η επιφάνεια είναι το σεισμικό ΡΗΓΜΑ Αυτή την χρονική στιγμή γεννιέται ένας σεισμός.

ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ ΕΝΑΣ ΣΕΙΣΜΟΣ

ΕΣΤΙΑ ή ΥΠΟΚΕΝΤΡΟ είναι ο χώρος που πρώτα εκδηλώνεται η διάρρηξη των πετρωμάτων.
ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ είναι το ίχνος της κατακόρυφης προβολής της εστίας πάνω στην επιφάνεια της γης.
ΕΣΤΙΑΚΟ ΒΑΘΟΣ είναι η απόσταση του από την εστία.

Με όσα έχουμε πει αυτονόητο είναι ότι οι σεισμοί γεννιούνται μόνο μέσα στη λιθόσφαιρα και κατά κύριο λόγο εντοπίζονται στα όρια των λιθοσφαιρικών πλακών.
Ανάλογα με το εστιακό βάθος οι σεισμοί διακρίνονται :
1.Επιφανειακούς , όταν το εστιακό βάθος είναι μικρότερο από 60km.
2.Ενδιάμεσου βάθους, όταν το εστιακό βάθος κυμαίνεται μεταξύ 60 και 300 km
3.Mεγάλου βάθους, εδώ το εστιακό βάθος είναι μεγαλύτερο από 300km.
Οι ενδιάμεσου και μεγάλου βάθους σεισμοί χαρακτηρίζονται ως πλουτώνιοι.
Οι επιφανειακοί συνήθως προκαλούν τις μεγαλύτερες καταστροφές.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΕΙΣΜΙΚΗ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ

Σεισμική ακολουθία είναι το σύνολο των σεισμικών δονήσεων που εκδηλώνονται μέσα σε ένα μικρό σχετικά χρονικό διάστημα σε μια περιοχή.
ΚΥΡΙΟΣ ΣΕΙΣΜΟΣ είναι ο σεισμός της ακολουθίας με το μεγαλύτερο μέγεθος.
ΠΡΟΣΕΙΣΜΟΙ είναι οι σεισμοί που προηγούνται χρονικά από τον κύριο σεισμό.
ΜΕΤΑΣΕΙΣΜΟΙ είναι αυτοί που ακολουθούν.

ΠΟΙΑ ΕΙΔΗ ΣΕΙΣΜΩΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ

1.ΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ.
2.ΗΦΑΙΣΤΕΙΟΓΕΝΕΙΣ
3.ΕΓΚΑΤΑΚΡΗΜΝΙΣΙΓΕΝΕΙΣ.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΕΙΔΗ ΤΩΝ ΣΕΙΣΜΙΚΩΝ ΚΥΜΑΤΩΝ


1.ΕΠΙΜΗΚΗ (P-πρωτεύοντα)
2.ΕΓΚΑΡΣΙΑ (S- δευτερεύοντα).
Αυτά τα κύματα χαρακτηρίζονται ως ΚΥΜΑΤΑ ΧΩΡΟΥ και διαδίδονται προς κάθε κατεύθυνση στο εσωτερικό της Γής, τόσο στα επιφανειακά στρώματα όσο και στον πυρήνα.
3.ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΑ.

Τα όργανα καταγραφής των σεισμικών δονήσεων είναι:
1.Τα σεισμοσκόπια
2.Οι σεισμογράφοι
3.Τα σεισμόμετρα.

Την καταγραφή την ονομάζουμε σεισμογράφημα ή σεισμόγραμμα.

ΠΩΣ ΜΕΤΡΑΜΕ ΤΟΥΣ ΣΕΙΣΜΟΥΣ

Έχουμε το μέγεθος (Μ) του σεισμού που είναι το μέτρο της ενέργειας που εκλύεται από την εστία κατά τη διάρκεια της σεισμικής δόνησης.
Για να υπολογίσουμε το μέγεθος των σεισμών έχουμε διάφορες κλίμακες.
Οι πιο γνωστές είναι :
Α. Η κλίμακα τοπικού μεγέθους Μ1 (κλίμακα Richter)
Β.Η κλίμακα επιφανειακού μεγέθους Μs.
Υπάρχουν και άλλες όπως οι:
Γ. Χωρικού μεγέθους m,
Δ. μεγέθους διάρκειας Μι
Ε. Μεγέθους σεισμικής ροπής Μ.
Σεισμοί που προκαλούν βλάβες έχουν μέγεθος μεγαλύτερο από 5 βαθμούς της κλίμακας Richter.Πρέπει να πούμε ότι οι επιπτώσεις ενός σεισμού στους ανθρώπους και στις κατασκευές εξαρτώνται εκτός από το μέγεθος και από άλλους παράγοντες και αυτοί είναι το βάθος της εστίας, τη θέση του επικέντρου, την κατασκευή, το έδαφος θεμελίωσης της κατασκευής ,τη γειτνίαση με ενεργά ρήγματα.

Στις 7 Σεπτεμβρίου 1999έγινε στην Πάρνηθα σεισμός 5,9 R,σχετικά μικρός, όμως προκάλεσε μεγάλες καταστροφές σε πολλές περιοχές του λεκανοπεδίου της Αττικής γιατί το επίκεντρο ήταν κοντά σε πυκνοκατοικημένη περιοχή, υπήρχαν κτίρια άσχημη κατασκευή ενώ άλλα ήταν κτισμένα σε μη κατάλληλο έδαφος θεμελίωσης.
Μέχρι σήμερα το μεγαλύτερο μέγεθος σεισμού που έχει μετρηθεί είναι 8,9 κατά άλλους 9,2.
Στην Ελλάδα ο μεγαλύτερος σεισμός (8,2) έγινε στις 21 Ιουλίου του 365μ.Χ. προκάλεσε μεγάλες καταστροφές σε περιοχές της Μεσογείου (Πελοπόννησο ,Κρήτη, Αίγυπτο, Σικελία ).
Το μεγαλύτερο μέγεθος σεισμού ετησίως στην Ελλάδα είναι το 6,3.

Μια άλλη ποσότητα που αποτελεί μέτρο των μακροσεισμικών αποτελεσμάτων και πιο συγκεκριμένο μέτρο των βλαβών της σεισμικής δόνησης στους ανθρώπους και στις τεχνικές κατασκευές, είναι η ένταση του σεισμού.
Οι εμπειρικές κλίμακες που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της έντασης είναι:
Α. Η τροποποιημένη 12βάθμια κλίμακα Mercall(MM, 1931).
B. H επίσης 12βάθμια ΜSK (1964) που προτάθηκε από τους Medvedev, Sponheuer, Karnik .
Γ. Η 8βάθμια JMA(Japanese Meteorological Agency) που χρησιμοποιείται από τους Ιάπωνες.
Το 1992 το Συμβούλιο της Ευρώπης υιοθέτησε μια νέα κλίμακα που αποτελεί εξέλιξη της MSK και έχει προσαρμοστεί σε ευρωπαικά δεδομένα. Αυτή η κλίμακα είναι η EMS (European Macroseismic Scale).
Η ένταση ενός σεισμού από περιοχή σε περιοχή είναι διαφορετική και εξαρτάται κυρίως από την απόσταση της περιοχής αυτής από την εστία του σεισμού και εδαφικούς παράγοντες.
Ο προσδιορισμός της έντασης ενός σεισμού σε διάφορες περιοχές επιτρέπει τη χάραξη ισόσειστων καμπυλών, ώστε να εντοπιστούν οι περιοχές στις οποίες ο σεισμός προκάλεσε τις ίδιες βλάβες, είχε δηλαδή την ίδια ένταση.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΜΜ

1.Δε γίνεται αισθητός.

2.Αισθητός από μερικούς ανθρώπους που βρίσκονται σε ανάπαυση στους ψηλότερους ορόφους κτιρίων.

3.Αισθητός μέσα στα σπίτια. Μπορεί να μην αναγνωριστεί ως σεισμός. Δονήσεις σαν να περνάει ελαφρύ φορτηγό.

4.Τίθενται σε κίνηση κρεμασμένα αντικείμενα. Τζάμια τρίζουν. Σταματημένα αυτοκίνητα κλυδωνίζονται. Δονήσεις σαν να περνάει βαρύ φορτηγό. Κρότος παραθύρων, χτύπος στις πόρτες.

5.Αισθητός στην ύπαιθρο. Αυτοί που κοιμούνται ξυπνούν. Αιώρηση κρεμασμένων αντικειμένων. Ανατροπή μερικών μικρών αντικειμένων.

6.Αισθητός από όλους. Πολλοί τρομοκρατούνται και τρέχουν έξω από τα κτίρια. Οι άνθρωποι περπατούν με αστάθεια. Μικρές καμπάνες ηχούν. Μετακίνηση ή ανατροπή πολυάριθμων μεγάλων αντικειμένων και επίπλων. Βλάβες σε σοβάδες, κεραμίδια, καπνοδόχους. Βλάβες λίγες, ελαφρές.

7.Μεγάλες καμπάνες ηχούν. Πτώση πολυάριθμων κεραμιδιών, καπνοδόχων. Σοβάδες και τοιχοποιία ρηγματώνονται στις συνηθισμένες κατασκευές. Στις κακές κατασκευές πέφτουν σοβάδες, τούβλα και πέτρες αποκολλούνται. Γίνεται αισθητός από οδηγούς αυτοκινήτων. Κυματισμός στις λίμνες, θόλωμα νερού από λάσπη.

8.Επηρεάζεται η οδήγηση των αυτοκινήτων. Αρκετές ζημιές και μερική κατάρρευση στις συνηθισμένες κατασκευές. Στην τοιχοποιία στις καλές κατασκευές έχουμε λίγες βλάβες ενώ μεγάλες ζημιές έχουμε στις κακές κατασκευές .Σπάνε κλαδιά από τα δένδρα. Αλλαγές στη ροή και στη θερμοκρασία του νερού σε πηγές και σε πηγάδια.

9.Γενική καταστροφή στις κακές κατασκευές. Σοβαρές βλάβες στην τοιχοποιία των καλών κατασκευών. Σπάζουν υπόγειοι αγωγοί.

10.Καταστροφή μερικών καλά κατασκευασμένων ξύλινων κτιρίων και γεφυριών. Οι περισσότερες κατασκευές τοιχοποιίας και τα προκατασκευασμένα κτίρια καταστρέφονται μαζί με τα θεμέλια. Σοβαρές ζημιές σε φράγματα, υδροφράχτες και αναχώματα. Μεγάλες κατολισθήσεις. Κάμπτονται οι σιδηροτροχιές .

11.Στο έδαφος μεγάλες ρωγμές. Έντονα κάμπτονται οι σιδηροτροχιές. Καταστρέφονται εντελώς οι υπόγειοι αγωγοί.

12.Ολική καταστροφή. Στον αέρα εκτινάσσονται τα αντικείμενα. Η επιφάνεια του εδάφους και η γραμμή του ορίζοντα μεταβάλλεται .

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΕΙΣΜΙΚΟ ΡΗΓΜΑ

Όταν οι τάσεις που ασκούνται σε ένα πέτρωμα ξεπεράσουν το ανώτατο όριο αντοχής γίνεται διάρρηξη και αρχίζει η σχετική κίνηση των δύο εκατέρωθεν τμημάτων ,δηλαδή δημιουργείται ένα σεισμικό ρήγμα.

Το μήκος του ρήγματος σχετίζεται με το μέγεθος του σεισμού και μπορεί να φτάσει έως και εκατοντάδες χιλιόμετρα.

Το μέγεθος της ολίσθησης σχετίζεται και αυτό με το μέγεθος του σεισμού και μπορεί να κυμαίνεται από μερικά εκατοστά έως και μερικά μέτρα.

Το είδος του ρήγματος μπορεί να καθοριστεί από τη διεύθυνση και τη φορά της σχετικής κίνησης των δύο τμημάτων του.
Βασικά είδη ρηγμάτων είναι:
Α) Κανονικό, χαρακτηρίζεται ένα ρήγμα όταν το πάνω του τμήμα ολισθαίνει προς τα κάτω.
Β) Ανάστροφο , όταν το πάνω του τμήμα κινείται προς τα πάνω.
Γ) Οριζόντιας μετατόπισης , χαρακτηρίζεται το ρήγμα όταν τα δύο του τμήματα περιορίζονται σε πλευρικές μετακινήσεις και μπορεί να είναι δεξιόστροφο ή αριστερόστροφο.
Δεξιόστροφο είναι το οριζόντιας μετατόπισης ρήγμα που το ένα του τμήμα κινείται από αριστερά προς τα δεξιά, όταν παρατηρείται από το άλλο τμήμα.
Αριστερόστροφο είναι το αντίθετο.

ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΕΙΣΜΟΥ

Είναι η γνώση του μεγέθους, του χρόνου γέννησης και του επικέντρου ενός σεισμού πριν αυτός εκδηλωθεί.
Η πρόγνωση διακρίνεται σε:
Α) Μακράς διάρκειας όταν ο χρόνος γένεσης του σεισμού τοποθετείται μέσα στα έτη. Εδώ για τη μείωση του σεισμικού κινδύνου και την προστασία του πληθυσμού από τις σεισμικές καταστροφές , ω

Β) Βραχείας διάρκειας όταν ο χρόνος γένεσης καθορίζεται μέσα στις επόμενες εβδομάδες ή σε λίγους μήνες
Γ) ΄Αμεση πρόγνωση όταν ο χρόνος γένεσης καθορίζεται στο χρονικό διάστημα των αμέσως επόμενων λεπτών, ωρών ή και ημερών.

ΤΟ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΨΗΦΙΑΚΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΛΑΔΟΥ

« Μάτι και αυτί » στη σεισμική δραστηριότητα το Αστεροσκοπείο Λάρισας.
Νέα ώθηση στο ερευνητικό έργο του Αστεροσκοπείου Λάρισας δίνει η απόκτηση του νέου ψηφιακού σεισμογράφου. Με νέα εφόδια στη «φαρέτρα» του θα μπορεί πλέον να καταγράφει και να μελετά με μεγαλύτερη ακρίβεια τη σεισμική δραστηριότητα στη Θεσσαλία. Εξάλλου , ο εξοπλισμός με συστήματα υψηλής τεχνολογίας επιβάλλεται από τη στιγμή που η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση σε σεισμικότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και την Τρίτη σε παγκόσμιο. Όπως ανέφερε ο διευθυντής του Αστεροσκοπείου Λάρισας κ. Νίκος Στωικίδης ,ήταν απαραίτητη η προμήθεια ενός νέου σεισμογράφου καθώς ο προηγούμε – νος ήταν απαρχαιωμένος ,από την δεκαετία του 1960, και δεν είχε τις δυνατότητες που έχουν οι σημερινοί ψηφιακοί σεισμογράφοι.
Ο σεισμογράφος που εγκαταστάθηκε στον αύλειο χώρο του Αστερο- σκοπείου, εντός οικίσκου και είναι συνεχούς λειτουργίας, αποτελεί μια ολοκληρωμένη μονάδα καταγραφής δεδομένων εδαφικής κίνησης και διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά της υψηλής ψηφιακής τεχνολογίας και αποτελεί ολοκληρωμένη μονάδα καταγραφής δεδομένων εδαφικής κίνησης. Η εμβέλειά του ξεπερνά και τα όρια της ελληνικής επικράτειας μπορεί να καταγράψει σεισμικές δονήσεις μέχρι την Ινδονησία.
Αποτελείται από καταγραφικό, εξωτερικό αισθητήρα-σεισμόμετρο και δέκτη GPS.Παράλληλα , ο κ. Στωικίδης, τονίζει ότι ο σεισμός είναι ένα φυσικό φαινόμενο το οποίο δεν μπορεί να αποφευχθεί αλλά μπορούν να προληφθούν οι τραυματισμοί και οι απώλειες ζωών. «Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζουν όλοι μικροί και μεγάλοι πώς μπορούν να προστατευτούν στη διάρκεια ενός σεισμού. Δυστυχώς, οι μαθητές γνωρίζουν περισσότερα πράγματα από ό,τι οι γονείς τους. Στο πλαίσιο των εκπαιδευτικών μας προγραμμάτων προσφέρουμε στους επισκέπτες έντυπο οδηγιών και προτρέπουμε να το δώσουν και στο οικείο τους περιβάλλον» προσθέτει. Αναφορικά, με την απόκτηση ψηφιακού σεισμογράφου, σημειώνει ότι πλέον μέσω ενός λάπτοπ οι επιστήμονες μπορούν να έχουν στα χέρια τους όλα τα χαρακτηριστικά ενός σεισμού καταγεγραμμένα με ακρίβεια δευτερολέπτου. Ακόμη, υπογραμμίζει, ότι η πόλη της Λάρισας βρίσκεται σε καλό επίπεδο όσον αφορά στην καταγραφή της σεισμικής δραστηριότητας, αφού είναι η μόνη πόλη που διαθέτει δίκτυο επιταχυνσιογράφων(σεισμόμετρα) αν και είναι απαραίτητο να εγκατασταθούν περίπου εννέα ακόμη επιταχυνσιογράφοι.
Στο πλαίσιο αυτό, ο διευθυντής του Αστεροσκοπείου λέει:
«Οι επιταχυνσιογράφοι είναι εγκατεστημένοι σε παραποτάμιες περιοχές όπου σε περίπτωση σεισμού καταγράφονται οι μεγαλύτερες ζημιές».

ΤΑ ΡΗΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Από τα διαθέσιμα σεισμολογικά και γεωλογικά στοιχεία καθώς και από γνωστά γεωτεκτονικά μοντέλα προκύπτει ότι στην ευρύτερη περιοχή της Καρδίτσας(λεκάνη της Θεσσαλίας)ασκούνται εφελκυστικές δυνάμεις με αποτέλεσμα ο φλοιός της Θεσσαλίας να επεκτείνεται (τεντώνεται) κατά τη διεύθυνση βορρά- νότου με ταχύτητα περίπου 1 εκατοστό το χρόνο(1 cm/yr).Συνέπεια αυτής της παραμόρφωσης είναι η διάρρηξη του φλοιού και η δημιουργία δύο συστημάτων ρηγμάτων τα οποία έχουν διευθύνσεις ανατολής- δύσης. Το ένα σύστημα με τα μεγαλύτερα ρήγματα βρίσκεται κατά μήκος της νότιας Θεσσαλίας και το άλλο κατά μήκος του Πηνειού ποταμού. Το μεγαλύτερο γνωστό ρήγμα της Θεσσαλίας είναι αυτό των Σοφάδων με μήκος περίπου 50 χιλιόμετρα. Σε αυτό γεννήθηκε ο σεισμός της 30ής Απριλίου 1954 ο οποίος είχε μέγεθος Μ=7.0 και προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές κυρίως στον νομό Καρδίτσας. Από τα διαθέσιμα ενόργανα στοιχεία της περιόδου 1911-2006 προκύπτει ότι η πιθανότητα γένεσης ισχυρού σεισμού(Μ=6.3) σε ακτίνα 50 χιλιομέτρων από την Καρδίτσα είναι 33% σε μια δεκαετία, υπερβαίνει το 50% σε δύο δεκαετίες και το 90% σε έξι δεκαετίες.

Η ΣΕΙΣΜΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Στην Θεσσαλία σύμφωνα με τα αρχεία των καταγεγραμμένων σεισμών έγιναν κατά το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα τρείς πολύ ισχυροί σεισμοί. Ο πρώτος εξ αυτών έγινε στις30 Απριλίου του 1954 με επίκεντρο την περιοχή των Σοφάδων και μέγεθος 7 Ρίχτερ. Ο δεύτερος έγινε στις 8 Μαρτίου του 1957 με επίκεντρο την περιοχή του Βελεστίνου και μέγεθος 6,8 ενώ ο τελευταίος ισχυρός σεισμός έγινε τις 9 Ιουλίου του 1980. Το επίκεντρό του ήταν στην περιοχή Αλμυρός- Νέα Αγχίαλος και το μέγεθος του ήταν 6,5 Ρίχτερ. Οι επιπτώσεις που είχαμε με αυτό το σεισμό ήταν:
24 τραυματίες, 5.222 κτίρια κατεστραμμένα. Ζημιές σε Μαγνησία, Φθιώτιδα και Λάρισα.

Οι σεισμοί προκάλεσαν εδαφικές διαρρήξεις και σειρά παραμορφώσεων της επιφανείας του εδάφους που περιλαμβάνονται στα πρωτογενή εφήμερα και δευτερογενή φαινόμενα. Οι σεισμοί αυτοί έγιναν κατά μήκος της ρηξιγενούς ζώνης της Νοτίου Θεσσαλίας, πάνω σε κανονικά ρήγματα. Αντίθετα στην περιοχή της Βόρειας Θεσσαλίας, όπου είναι γνωστά μια σειρά ρηγμάτων κατά τους τελευταίους αιώνες δεν έχει καταγραφεί ισχυρή σεισμική δόνηση εκτός από το σεισμό του 1781. Για την περιοχή αυτή και κατά την περίοδο 1500-1800 αναφέρονται 13 γεγονότα με μεγέθη περίπου 6 Ρίχτερ. Το Σεισμολογικό Δελτίο του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου αναφέρει από ενόργανες καταγραφές της περιόδου 1964-2000, εννέα γεγονότα με επιφανειακό μέγεθος άνω του 5,5 Ρίχτερ που σχετίζονται με βάση τα στοιχεία του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου με τη ρηξιγενή ζώνη της Νότιου Θεσσαλίας.

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΣΕΙΣΜΟΥΣ

Η προετοιμασία είναι το κλειδί.
Η ετοιμότητα είναι το πρώτο βήμα.

Α.ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΟΛΟΙ

1.Να γνωρίζουμε όλοι από πού και πώς κλείνει ο γενικός διακόπτης για το ηλεκτρικό ρεύμα και για το νερό.

2.Να γνωρίζουμε τα τηλέφωνα που είναι χρήσιμα σε ώρα ανάγκης.

3.Να έχουμε προμηθευτεί μερικά εφόδια που είναι απαραίτητα σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ( φάρμακα, φορητό ραδιόφωνο μπαταρίας, φακό πυροσβεστήρας κτλ. )

4.Τοποθετούμε χαμηλά και κοντά στο δάπεδο τα μεγάλα και βαριά αντικείμενα και όσα μπορούν εύκολα να σπάσουν.

5.Στερεώνουμε γερά τα ράφια.

6.Στηρίζουμε καλά τα ψηλά και βαριά αντικείμενα ή έπιπλα ( σύνθετα, βιβλιοθήκες και ντουλάπες).

7.Δεν τοποθετούμε βαριά αντικείμενα στους τοίχους πάνω από τα κρεβάτια.

8.Να έχουμε συζητήσει και να γνωρίζουμε όλοι στην οικογένεια μας τι πρέπει να κάνουμε στην περίπτωση του σεισμού.

Β.ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΗΝ ΩΡΑ ΤΟΥ ΣΕΙΣΜΟΥ

Αν βρεθούμε έξω από κτίριο, μένουμε έξω. Αν βρεθούμε μέσα, μένουμε μέσα. Σε περίπτωση σεισμού, γίνονται πολλοί τραυματισμοί την ώρα που μπαίνουμε στα κτίρια ή βγαίνουμε από αυτά.

Αν βρεθούμε μέσα τότε :
1.Στεκόμαστε μακριά από τα έπιπλα ή πολύφωτα ή άλλα κρεμασμένα αντικείμενα καθώς και από ντουλάπες και εξωτερικές πόρτες που μπορούν να πέσουν. Ακόμη να μη στεκόμαστε κάτω από μεγάλες πλάκες ή πατάρια ή κάτω από μακριά δοκάρια.
2.Μπαίνουμε κάτω από ένα γερό ξύλινο τραπέζι, γραφείο, θρανίο και κρατάμε με τα χέρια μας το πόδι του επίπλου.
3.Όταν δεν υπάρχουν κατάλληλα έπιπλα τότε καθόμαστε στο μέσον του δωματίου, λυγίζουμε τα γόνατα μειώνοντας όσο γίνεται το ύψος μας και προστατεύομαι με τα χέρια το κεφάλι μας.
4.Στεκόμαστε κάτω από την κάσα εσωτερικής πόρτας ΜΟΝΟ σε κτίρια με φέρουσα τοιχοποιία (από πέτρα, τούβλο ή πλίνθους).
5.Μένουμε μακριά από μεγάλες γυάλινες επιφάνειες( παράθυρα, πόρτες )
6.Δεν βγαίνουμε στα μπαλκόνια.
7.Δεν τρέχουμε προς την έξοδο, όχι πανικός, ψυχραιμία.
8.Δεν χρησιμοποιούμε ποτέ το ασανσέρ. Κινδυνεύουμε να εγκλωβιστού- με.

Αν βρεθούμε έξω τότε:
1.Μένουμε μακριά από μαντρότοιχους, πολυκατοικίες, στύλους και εναέρια ηλεκτρικά καλώδια. 2.Απομακρυνόμαστε από τους εξωτερικούς τοίχους των κτιρίων.
3.Δεν μπαίνουμε μέσα σε κτίρια. Μένουμε σε ελεύθερους χώρους.
4.Απομακρυνόμαστε από τις ακτές. Ύστερα από ισχυρό σεισμό μπορεί να δημιουργηθούν θαλάσσια κύματα με μεγάλη ταχύτητα και ύψος.
5.Αν κυκλοφορούμε με αυτοκίνητο σταθμεύουμε στο πιο κοντινό ασφαλές σημείο χωρίς να εμποδίζεται την κυκλοφορία μακριά από αερογέφυρες, φωτεινούς σηματοδότες και ηλεκτροφόρα καλώδια.


Γ. ΤΙ ΚΑΝΟΥΜΕ ΜΕΤΑ ΤΟ ΣΕΙΣΜΟ

1.Αν κάπου εκδηλωθεί φωτιά, σβήνουμε αμέσως και αν έχει επεκταθεί τότε καλούμε την Πυροσβεστική.
2.Εξετάζουμε προσεκτικά τις παροχές του ηλεκτρικού ρεύματος, γκαζιού, φυσικού αερίου και του νερού χωρίς να τις ανοίξουμε. Ο σεισμός μπορεί να σπάσει τους σωλήνες. Αν παρατηρήσουμε βλάβη, κλείνουμε τους κεντρικούς διακόπτες. Ελέγχουμε τη διαφυγή γκαζιού μόνο με τη μυρωδιά. Αν πέσει στην παρατήρησή μας κάτι τέτοιο τότε αμέσως ανοίγουμε τα παράθυρα και κλείνουμε το διακόπτη. Φεύγουμε αμέσως και ειδοποιούμε την αρμόδια υπηρεσία.
3.Προσπαθούμε να μη χρησιμοποιούμε το τηλέφωνό μας, για να μη δημιουργηθεί «τηλεφωνικός πανικός».
4.Δεν χρησιμοποιούμε άσκοπα το αυτοκίνητό μας. Οι δρόμοι πρέπει να μείνουν ανοιχτοί για να διευκολύνεται η κίνηση των ομάδων διάσωσης και η κυκλοφορία των αυτοκινήτων που προσφέρουν βοήθεια.
5.Δεν προσπαθούμε να μετακινήσουμε βαριά τραυματισμένα άτομα, παρά μόνο αν υπάρχει κίνδυνος να τραυματιστούν περισσότερο.
6.Δεν αγγίζουμε ηλεκτροφόρα καλώδια πεσμένα στο έδαφος, ούτε τα αντικείμενα που ακουμπούν σε αυτά. Υπάρχει κίνδυνος ηλεκτροπληξίας.
7.Μένουμε μακριά από κτίρια που έχουν πάθει βλάβες ή αν είναι απαραίτητο να μπείτε σε αυτά, μη μείνετε μέσα πολλή ώρα.
Οι μετασεισμοί που ακολουθούν ένα ισχυρό σεισμό, μπορεί να προξενήσουν μεγαλύτερες βλάβες στα κτίρια, ακόμα και την κατάρρευσή τους.

ΣΕΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΕΙΟ

Το σχολείο είναι ένας από τους χώρους συγκέντρωσης πολλών ανθρώπων. Αυτός ο χώρος φιλοξενεί πολύ νεαρά άτομα, σε καθημερινή σχεδόν βάση. Σε αυτούς τους χώρους είναι αυξημένη η πιθανότητα τραυματισμών ή θανάτων πολλών ατόμων κατά την διάρκεια μιας σεισμικής δόνησης.
Για να αποφευχθούν ανθρώπινες απώλειες πρέπει προσεισμικά να εμπεδωθεί τόσο από τους μαθητές όσο και από τους εκπαιδευτικούς η σωστή αντισεισμική συμπεριφορά και να γίνουν βίωμα κάποιοι βασικοί κανόνες αυτοπροστασίας. Πρέπει να υπάρξει δηλαδή μέριμνα από τις εκπαιδευτικές κοινότητες για αντισεισμική άμυνα των σχολείων.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΝΤΙΣΕΙΣΜΙΚΗ ΑΜΥΝΑ

Η αντισεισμική άμυνα των σχολείων περιλαμβάνει όλα τα μέτρα και τις ενέργειας που έχουν ως στόχο την ελαχιστοποίηση των απωλειών στο έμψυχο δυναμικό και την υλικοτεχνική υποδομή των εκπαιδευτικών μονάδων.
Εκπαιδευτικοί και μαθητές πρέπει να είναι προετοιμασμένοι και
ψύχραιμοι, να γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν πριν, κατά την διάρκεια και αμέσως μετά το σεισμό.

ΠΟΙΑ ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΛΗΦΘΟΥΝ
ΠΡΟΣΕΙΣΜΙΚΑ

1.Στατική επάρκεια του σχολικού κτιρίου.
Τα σχολικά συγκροτήματα κατασκευάζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του εκάστοτε ισχύοντος Ελληνικού Αντισεισμικού Κανονισμού. Φρόνιμο πάντως είναι εάν υπάρχουν ρωγμές να διενεργείται προληπτικός έλεγχος της στατικής επάρκειας των κτιρίων από ειδικούς και να λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα ενίσχυσης αν αυτό κρίνεται απαραίτητο.
Τα καινούργια σχολικά κτίρια έχουν κατασκευαστεί με μέριμνα για ικανοποίηση όλων των αναγκών και απαιτήσεων των μαθητών και των εκπαιδευτικών(μεγάλο προαύλιο, κατάλληλη σκάλα και έξοδος κ.λ.π.), για ασφαλή διαβίωση μέσα σε αυτά και την χωρίς προβλήματα εκκένωσή τους σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
Όμως υπάρχουν και παλαιότερα σχολικά συγκροτήματα όπως σχολεία χωρίς προαύλιο, με έξοδο σε κεντρικό πολυσύχναστο δρόμο .Αυτές οι ιδιαιτερότητες προκαλούν δυσλειτουργίες στην καθημερινή ζωή σε αυτό το χώρο, πολύ περισσότερο σε ώρα έκτακτης ανάγκης όπως είναι ο σεισμός. Έτσι , κρίνεται σκόπιμο με πρωτοβουλία των διευθυντών να γίνονται επισημάνσεις των παραπάνω προβλημάτων στους αρμόδιους φορείς και να προτείνονται λύσεις .


2. Άρση επικινδυνοτήτων μέσα στο σχολείο.
Ο κίνδυνος σε ένα σεισμό δεν προέρχεται μόνο από τη μερική ή ολική κατάρρευση των κτιρίων αλλά και από τις βλάβες που θα υποστεί ο εξοπλισμός τους. Παραδείγματος χάριν, για να υπάρξουν σοβαροί τραυματισμοί δεν είναι ανάγκη να καταρρεύσει ένας ολόκληρος όροφος, αρκεί η πτώση μίας βιβλιοθήκης ή μίας ντουλάπας που βρίσκεται πίσω από ένα γραφείο, το σπάσιμο μίας τζαμαρίας, η πτώση ενός φωτιστικού ή το σπάσιμο των μπουκαλιών με τα χημικά αντιδραστήρια.
Στόχος πρέπει να είναι οι προσεισμικές παρεμβάσεις στα σχολεία, κυρίως με μέριμνα των εκπαιδευτικών που ζουν στο χώρο αυτό, ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι τραυματισμού των ίδιων και των μαθητών τους. Αυτή η διαδικασία είναι γνωστή ως άρση επικινδυνοτήτων.
Κάποιες ενέργειες για άρση των επικινδυνοτήτων μέσα στα σχολεία, και πιο συγκεκριμένα:
Α) στις αίθουσες διδασκαλίας,
Β) στο γραφείο των εκπαιδευτικών,
Γ) στους διαδρόμους και
Δ) στο προαύλιο.

Α. Αίθουσες διδασκαλίας- Γραφείο εκπαιδευτικών- Διάδρομοι
-στερέωση- ασφάλιση των τζαμιών. Επικόλλησή τους με ταινίες ώστε να συγκρατηθούν τα πιθανά θραύσματα, ή αντικατάστασή τους με τζάμια ασφαλείας.
-στερέωση των επίπλων, παραδείγματος χάριν των βιβλιοθηκών με μεταλλικά ελάσματα και βίδες στους τοίχους, για να αποφευχθεί πιθανή ανατροπή τους.
-ασφάλιση των βιβλίων και των άλλων αντικειμένων στις βιβλιοθήκες τοποθετώντας ελαστικούς ιμάντες ή προστατευτικές μπάρες μπροστά τους, ώστε να εμποδιστεί πιθανή πτώση τους.
-τοποθέτηση επικίνδυνων και εύθραυστων υλικών στα κάτω ράφια των ντουλαπιών.
-στερέωση των διαφόρων συσκευών ή οργάνων, π.χ. ηλεκτρονικοί υπολογιστές, μικροσκόπια και τηλεοράσεις με αυτοκόλλητες ταινίες πάνω στα έπιπλα, στα γραφεία ή στα θρανία.
-στερέωση των φωτιστικών ή των ανεμιστήρων οροφής με αλυσίδες αγκύρωσης, ώστε να εμποδιστεί η πτώση τους.
-στερέωση των πινάκων ανακοινώσεων- εργασιών, των κάδρων ή των κρεμαστρών με κλειστά άγκιστρα στους τοίχους για να αποφύγουμε την πτώση τους.
-προμήθεια και τοποθέτηση φακών, φαρμακείων και πυροσβεστήρα σε θέσεις με εύκολη πρόσβαση.
-ασφάλιση των αντιδραστηρίων στο χημείο του σχολείου. Τοποθέτησή τους μέσα σε ντουλάπες που έχουν σύρτη.
-χωροθέτηση των θρανίων μέσα στις αίθουσες διδασκαλίας μακριά από τζαμαρίες ή παράθυρα με τζάμια ή βαριά έπιπλα- βιβλιοθήκες ή ράφια και σε αποστάσεις μεταξύ τους ώστε να υπάρχει εύκολη διαφυγή των μαθητών μετά από σεισμό.
-απομάκρυνση των περιττών- πλεοναζόντων επίπλων π.χ. θρανία- καρέκλες από τις αίθουσες και από τους διαδρόμους, για να είναι εύκολη η έξοδος των μαθητών μετά από ένα σεισμό.
-στερέωση των εξωτερικών καλωδίων του ηλεκτρικού ρεύματος ή των σωλήνων του καλοριφέρ για να αποφύγουμε ηλεκτροπληξίες.
-συντήρηση και στερέωση των κεραμιδιών ή των μεταλλικών κιγκλιδωμάτων
-τοποθέτηση του κλειδιού της πόρτας εισόδου-εξόδου του σχολείου σε σημείο με εύκολη πρόσβαση

Β. Προαύλιο
-στερέωση πινακίδων, ιστών και κεραιών τηλεόρασης.
-τοποθέτηση τζαμιών ασφαλείας στις εξωτερικές όψεις του σχολικού κτιρίου.
-στερέωση των κεραμιδιών, κιγκλιδωμάτων ή περιφράξεων.
-ασφάλιση των εξωτερικών καλωδίων του ηλεκτρικού ρεύματος και αν γίνεται απομάκρυνσή τους από τον εναέριο χώρο του προαυλίου .Εάν κοπούν και πέσουν πάνω σε μαθητές ή οι μαθητές τα αγγίξουν, ο κίνδυνος ηλεκτροπληξίας είναι άμεσος.

3.Ενημέρωση – εκπαίδευση των μαθητών
Ένας σεισμός προκαλεί φόβο, ανασφάλεια και πανικό. Αυτά τα συναισθήματα είναι πιο έντονα στους νεαρούς μαθητές που αντιδρούν, ενστικτωδώς όταν αισθανθούν απειλή.
Το ζητούμενο είναι ο κάθε εκπαιδευτικός και ο κάθε μαθητής να είναι προετοιμασμένος ψυχολογικά ώστε να αντιμετωπίσει την κατάσταση που θα προκύψει.
Η Πολιτεία μέσω των αρμοδίων φορέων όπως ο Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας , επιδιώκει την εμπέδωση της αντισεισμικής συμπεριφοράς σε ατομικό επίπεδο (μαθητή ή εκπαιδευτικού) αλλά και σε ομαδικό (τμήμα, τάξη, σχολείο).
Η απόκτηση «σωστής» συμπεριφοράς επιτυγχάνεται με:
α ασκήσεις ετοιμότητας και εκκένωσης κτιρίου.
β ενημερωτικές εκδηλώσεις και σωστή πληροφόρηση από αρμόδιους φορείς.
Επομένως απαραίτητο στην προσεισμική περίοδο είναι να γίνουν οι εξής ενέργειες:
-απόκτηση στοιχειωδών γνώσεων για το φυσικό φαινόμενο του σεισμού, για να απαλλαγούν οι μαθητές από πρόσθετες φοβίες που οφείλονται σε άγνοια.
-διοργάνωση εκδηλώσεων και ομιλιών σε συνεργασία με αρμόδιους φορείς για ενημέρωση-πληροφόρηση μαθητών και εκπαιδευτικών σε θέματα σχετικά με το σεισμό και την αντισεισμική προστασία.
-διοργάνωση ασκήσεων ετοιμότητας μέσα στο χώρο του σχολείου ώστε να εκπαιδευτούν μαθητές και προσωπικό.
-σύνταξη σχεδίου έκτακτης ανάγκης για κάθε σχολείο ώστε αυτό το σχέδιο να είναι λειτουργικό και «εύχρηστο»
Οι εκπαιδευτικοί σε περίπτωση σεισμού παίζουν πρωτεύοντα και ουσιαστικό ρόλο.
-Πρέπει να δράσουν με ψυχραιμία, ταχύτητα και αποφασιστικότητα δίνοντας το παράδειγμα στους μαθητές με την συμπεριφορά τους.
-Πρέπει να κατευνάσουν τους φόβους των μαθητών, να αποτρέψουν εκδηλώσεις πανικού και να λειτουργήσουν γρήγορα, ψύχραιμα και αποτελεσματικά.
Οι εκπαιδευτικοί έχουν την αποκλειστική ευθύνη για την προστασία των μαθητών σε περίπτωση σεισμού στο χώρο του σχολείου. Η ευθύνη αυτή ξεκινά από τη στιγμή εκδήλωσης του σεισμού και τελειώνει με την παράδοση και του τελευταίου μαθητή στους δικούς του.

ΣΥΝΤΑΞΗ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ, ΛΟΓΩ ΣΕΙΣΜΟΥ, ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

Στόχο έχει την αντιμετώπιση των συνεπειών της ανάγκης αυτής , π.χ. του σεισμού, τόσο από τους εκπαιδευτικούς όσο και από τους μαθητές με ψύχραιμες και οργανωμένες κινήσεις που θα έχουν αποφασιστεί και σχεδιαστεί προσεισμικά. Περιγράφεται η πραγματική κατάσταση των σχολικών χώρων στεγασμένων και υπαίθριων και επισημαίνονται οι επικινδυνότητες οι οποίες δεν έχει γίνει κατορθωτό να αρθούν
Το σχέδιο έκτακτης ανάγκης σχεδιάζεται λαμβάνοντας υπόψη όλα τα δεδομένα και της προαναφερόμενες ιδιαιτερότητες των κτιρίων.
Όμως για να περπατήσει πρέπει να είναι σε απλή και σαφή μορφή και να περιλαμβάνει τα εξής:
-ανάλυση των ενεργειών που πρέπει να γίνουν πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από ένα σεισμό.
-ανάθεση συγκεκριμένων καθηκόντων σε εκπαιδευτικούς ανάλογα με τη θέση που θα βρίσκεται ο καθένας από αυτούς τη χρονική στιγμή εκδήλωσης της σεισμικής δόνησης.
-επιγραμματική αναφορά των απαιτούμενων οδηγιών.
Αυτά όμως πρέπει να κοιτάξουμε και την λειτουργία του σχολείου, όπως:
-λειτουργία του σχολείου μόνο σε πρωινή βάρδια
-λειτουργία του σχολείου σε πρωινή και απογευματινή βάρδια.
Ακόμη πρέπει να προβλέψει όλες τις συνθήκες λειτουργίας του σχολείου τη χρονική στιγμή εκδήλωσης του σεισμού, όπως:
-ώρα μαθήματος
-ώρα διαλείμματος και οι μαθητές βρίσκονται στο προαύλιο
-ώρα διαλείμματος και οι μαθητές βρίσκονται στο εσωτερικό του κτιρίου, λόγω των άσχημων καιρικών συνθηκών.


Α. ΠΩΣ ΣΥΝΤΑΣΣΕΤΑΙ ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΕΚΤΑΚΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ

Περιλαμβάνονται: σκαριφήματα των κατόψεων των ορόφων, με αρίθμηση των αιθουσών, καθώς και του προαυλίου του σχολείου.
Στα σκαριφήματα των κατόψεων καθορίζονται τα εξής:
-Αναγράφεται η σειρά εκκένωσης των αιθουσών
-Καθορίζονται και σχεδιάζονται οι διαδρομές διαφυγής που θα ακολουθήσουν οι μαθητές από τις αίθουσες διδασκαλίας προς τους χώρους συγκέντρωσης
-Επισημαίνονται με ειδικά σύμβολα τα πιθανά επικίνδυνα σημεία μέσα και έξω από το κτίριο.
-Σημειώνονται οι θέσεις των κεντρικών παροχών των δικτύων ύδρευσης και ηλεκτρικού ρεύματος.
-Οριοθετούνται οι χώροι καταφυγής και συγκέντρωσης των μαθητών, στο προαύλιο του σχολικού συγκροτήματος.
Σε σκαρίφημα της ευρύτερης περιοχής του σχολείου καθορίζονται:
-Οι χώροι καταφυγής και συγκέντρωσης των μαθητών κοντά στο σχολείο σε περίπτωση που το προαύλιο δεν προσφέρεται. Κατάλληλοι χώροι για αυτή την χρήση είναι: πλατείες, αθλητικές εγκαταστάσεις, κενά οικόπεδα, πάρκα, προαύλια εκκλησιών κ.λ.π.
-Οι συγκεκριμένες διαδρομές διαφυγής προς τους εκτός σχολείου χώρους συγκέντρωσης.

Β.ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ


Ανάλογα με το διαθέσιμο προσωπικό, το μαθητικό δυναμικό, αλλά και τη διάταξη του κτιρίου και του προαυλίου ορίζονται από το εκπαιδευτικό προσωπικό:
1.Ο γενικός υπεύθυνος του σχεδίου, που έχει την ευθύνη για την εκπόνηση του σχεδίου έκτακτης ανάγκης ,για την οργάνωση, την εκπαίδευση, την προετοιμασία και το συντονισμό του προσωπικού.
2.Ο υπεύθυνος διάσωσης όσων κινδυνεύουν.
3.Ο υπεύθυνος και ο βοηθός για την παροχή πρώτων βοηθειών.
4.Ο υπεύθυνος πυρόσβεσης.
5.Ο υπεύθυνος και ο βοηθός του για την μέριμνα και τη φροντίδα των μαθητών.
6.Ο υπεύθυνος παρουσιών και καταγραφής των μαθητών. Αυτός ο εκπαιδευτικός έχει τις ξξής αρμοδιότητες:
-αναζητά τους μαθητές που δεν έχουν παρουσιαστεί στους χώρους συγκέντρωσης.
-καταγράφει όσους μαθητές παραλαμβάνονται από συγγενικά τους πρόσωπα.
-αποφασίζει για τη μετακίνηση των μικρών μαθητών με τη συνοδεία εκπαιδευτικού και την παράδοσή τους στους γονείς τους, αν έχει περάσει μεγάλο χρονικό διάστημα και δεν έχει εμφανιστεί κανείς για την παραλαβή τους.
7. Ο υπεύθυνος ελέγχου των δικτύων που θα μεριμνήσει, εφόσον κριθεί αναγκαίο, για τη διακοπή των παροχών ύδρευσης και ηλεκτρικού ρεύματος.
8.Ο υπεύθυνος για τον περιορισμό των μαθητών στο προαύλιο.
9.Ο υπεύθυνος για την οργανωμένη και ασφαλή εκκένωση του σχολείου από τους μαθητές.

ΠΟΙΕΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΕ ΠΙΘΑΝΟ ΣΕΙΣΜΟ

Ο σεισμός όπως ξέρουμε δεν προειδοποιεί, μπορεί να εκδηλωθεί οποιαδήποτε χρονική στιγμή, την ώρα που οι μαθητές βρίσκονται στην αίθουσα και κάνουν μάθημα ή την ώρα του διαλείμματος.

Α. ΣΕΙΣΜΟΣ ΤΗΝ ΩΡΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Κατά την διάρκεια της σεισμικής δόνησης οι μαθητές ενεργούν ως εξής:
-Μπαίνουν αμέσως κάτω από τα θρανία και ο εκπαιδευτικός κάτω από την έδρα για όσο χρονικό διάστημα διαρκεί ο σεισμός. Όλοι κρατούν γερά το ένα πόδι του επίπλου κάτω από το οποίο βρίσκονται.
-Περιμένουν ψύχραιμα, χωρίς πανικό.
-Δεν εγκαταλείπουν το κτίριο κατά την διάρκεια του σεισμού.
-Δεν βγαίνουν στα μπαλκόνια ή βεράντες.
-Δεν πλησιάζουν κοντά σε παράθυρα ή τζαμαρίες.
-Δεν προσπαθούν να διαφύγουν από τα παράθυρα.
-Δεν χρησιμοποιούν ανελκυστήρα, εάν υπάρχει.
-Δεν μπαίνουν στο κτίριο όσοι μαθητές βρίσκονται στο προαύλιο, ενώ ταυτόχρονα απομακρύνονται από τους εξωτερικούς τοίχους του σχολείου.
Μετά το τέλος της σεισμικής δόνησης
Έχουμε καταρχάς εκκένωση αιθουσών διδασκαλίας. Ο επιστάτης ή κάποιος εκπαιδευτικός ή ακόμη και ο διευθυντής ανοίγουν , όσο το δυνατόν πιο γρήγορα, όλες τις πόρτες εξόδου του σχολείου. Συγχρόνως κάποιος αναλαμβάνει να διακόψει τις παροχές νερού και του ηλεκτρικού ρεύματος.
Ο εκπαιδευτικός φροντίζει για την εκκένωση της αίθουσας του:
-Ανοίγει την πόρτα της αίθουσας.
-Ελέγχει την κατάσταση του κτιρίου κατά μήκος της διαδρομής διαφυγής.
-Καθοδηγεί τους μαθητές στην έξοδό τους, ανά πτέρυγα θρανίων διαδοχικά, αφού πρώτα τους υπενθυμίσει ποιος θα είναι ο χώρος συγκέντρωσης. Οι μαθητές γρήγορα βγαίνουν από την αίθουσα, χωρίς πανικό και φωνές, καλύπτοντας με τις τσάντες τα κεφάλια τους.
-Συντονίζει την με τάξη αποχώρηση των μαθητών ώστε να αποφευχθεί ο συνωστισμός και οι πιθανοί τραυματισμοί.
-Η εκκένωση του ισογείου γίνεται άμεσα αρχίζοντας από τις αίθουσες που βρίσκονται πιο κοντά στην πόρτα που οδηγεί στο προαύλιο.
Η εκκένωση των αιθουσών του ορόφου γίνεται διαδοχικά, η μία μετά την άλλη, με πρώτη αυτήν που βρίσκεται πιο κοντά στη σκάλα. Ο εκπαιδευτικός που βρίσκεται στην αίθουσα αυτή ελέγχει την κατάσταση της σκάλας και παραμένει εκεί, έως ότου να εκκενωθούν και οι υπόλοιπες αίθουσες. Φροντίζει για την ομαλή ροή της εκκένωσης.

ΧΩΡΟΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ
Πρώτη συγκέντρωσης, μετά την εκκένωση των αιθουσών, ορίζεται το προαύλιο του σχολείου.
Σε αυτό το στάδιο έχουμε τα εξής:
-Οι εκπαιδευτικοί συγκεντρώνουν τους μαθητές τους και παίρνουν παρουσίες.
-Αν σημειωθούν απουσίες, κάποιοι εκπαιδευτικοί μπαίνουν στο σχολικό κτίριο για αναζήτηση τυχόν τραυματιών.
-Κάποιοι εκπαιδευτικοί αναλαμβάνουν το σβήσιμο μικροπυρκαγιών.
-Κανένας μαθητής δεν μπαίνει πάλι στο κτίριο γιατί υπάρχει κίνδυνος λόγω μετασεισμών.
-Οι μαθητές παραμένουν σε απόσταση 5 μέτρων τουλάχιστον από τις όψεις του σχολικού κτιρίου και από τις περιφράξεις.
-Οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί δεν καταναλώνουν το νερό της βρύσης μέχρι να ελεγχθεί η καταλληλότητά του από ειδικούς.
-Όλοι αποφεύγουν την οποιαδήποτε επαφή με πεσμένα ηλεκτροφόρα καλώδια και μεταλλικά κιγκλιδώματα γιατί υπάρχει κίνδυνος ηλεκτροπληξίας.
-Οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές παραμένουν στο προαύλιο μέχρι να υπάρξει πληροφόρηση για την κατάσταση που επικρατεί και να έρθουν οι γονείς για την παραλαβή των παιδιών τους.
-Εάν υπάρχουν μαθητές ή εκπαιδευτικοί παγιδευμένοι καθώς και πυρκαγιές που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, ειδοποιούνται οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης- παροχής βοήθειας που είναι η Πυροσβεστική, Ε.Μ.Α.Κ και το Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας.

Β. ΣΕΙΣΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΛΕΙΜΜΑΤΟΣ
Κατά τη διάρκεια της σεισμικής δόνησης:
-Όσοι βρίσκονται μέσα στο κτίριο του σχολείου, σε αίθουσες ή κοινόχρηστους χώρους, δε βγαίνουν έξω. Προσπαθούν να προστατευτούν μπαίνοντας συνήθως κάτω από θρανίο ή τραπέζι.
-Όσοι βρίσκονται στο προαύλιο, παραμένουν εκεί και απομακρύνονται από τους εξωτερικούς τοίχους του κτιρίου, τους μαντρότοιχους, τα μπαλκόνια, τα ηλεκτροφόρα καλώδια κ.λπ. Απαγορεύεται η μετάβαση των μαθητών στις αίθουσες γιατί υπάρχει μεγάλος κίνδυνος λόγω των σεισμών.
Μετά το τέλος της σεισμικής δόνησης πρέπει:
-Όσοι μαθητές βρίσκονται μέσα στο κτίριο βγαίνουν στο προαύλιο και συγκεντρώνονται μακριά από τις όψεις του κτιρίου, τους μαντρότοιχους .
-Οι εκπαιδευτικοί συγκεντρώνουν όλους τους μαθητές και παίρνουν παρουσίες για να ελέγξουν αν λείπει κάποιος.
-Ακολουθεί έλεγχος σε κάθε όροφο του σχολικού συγκροτήματος από τον εκπαιδευτικό που έχει οριστεί υπεύθυνος.
-Οι μαθητές και το διδακτικό προσωπικό παραμένουν στο χώρο προσωρινής καταφυγής μέχρι να υπάρξει πληροφόρηση για την κατάσταση που επικρατεί, από έγκυρες πηγές και όχι από φήμες.
-Σε περίπτωση μη καταλληλότητας του προαυλίου ακολουθείται η διαδικασία μετάβασης των μαθητών σε άλλο χώρο.

Στην 26 Μαρτίου 2010 έγινε στο σχολείο μας του 1ου ΕΠΑΛ Αγιάς Ν. Λάρισας άσκηση ετοιμότητας.
Οι μαθητές και οι καθηγητές που είναι στις αίθουσες την ώρα του σεισμού μπαίνουν κάτω από τα θρανία , κάτω από το γραφείο ή κάτω από το κούφωμα της εσωτερικής πόρτας της αίθουσας.

ΣΕΙΡΑ ΕΚΚΕΝΩΣΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Μετά τη λήξη του σεισμού και με ευθύνη των διδασκόντων καθηγητών οι μαθητές εξέρχονται από τις αίθουσες και απομακρύνονται από το κτίριο.

Α) Από 2ο Όροφο με τη σειρά:
Πρώτα εξέρχονται οι μαθητές από την :
Αίθουσα-3, αίθουσα -6, αίθουσα -2, αίθουσα-5, αίθουσα-1, αίθουσα-4 του 2ου ορόφου και πάνε προς κλιμακοστάσιο Κ2 Δεξιά πλευρά- στη συνέχεια διάδρομος- έξοδος Α- και περιμετρικά του σχολείου οδηγούνται στην πίσω αυλή, όπως δείχνει το σκαρίφημα ορόφων.
Εκεί γίνεται έλεγχος Εκκένωσης από τους καθηγητές που βρίσκονταν στον όροφο αυτό και δίνεται το σύνθημα να ακολουθήσει ο πρώτος Όροφος.

Β) Από 1ο Όροφο με τη σειρά:
Πρώτα εξέρχονται οι μαθητές από το Εργαστήριο Γεωπονίας στη συνέχεια ακολουθούν οι μαθητές από το Εργαστήριο Πληροφορικής 2- μετά το Εργαστήριο Πληροφορικής 1 και το Εργαστήριο Οικονομίας και τέλος οι μαθητές από την Αίθουσα 2η του Πρώτου Ορόφου και Αίθουσα 1η του Πρώτου Ορόφου και πάνε προς κλιμακοστάσιο Κ2 Αριστερή πλευρά- Διάδρομος- Έξοδος Β προς πίσω αυλή, όπως δείχνει το σκαρίφημα ορόφων.

Γ) Από το Υπόγειο (Βιβλιοθήκη) και Ισόγειο με τη σειρά:
Ισόγειο
Εξέρχονται οι μαθητές από την αίθουσα1, στη συνέχεια ακολουθούν οι μαθητές από τα Ηλεκτρολογικά Εργαστήρια 1 και 2 προς έξοδο Α και περιμετρικά του σχολείου οδηγούνται και αυτοί στην πίσω αυλή.
Υπόγειο
Ο Υπεύθυνος της Βιβλιοθήκης και από τα Γραφεία ,ο Διευθυντής και οι καθηγητές που είχαν κενό αυτή την ώρα, έξοδος Β προς πίσω αυλή., όπως δείχνει το σκαρίφημα ισογείου και αυλής.
Όλοι συγκεντρωθήκαμε στο κέντρο της αυλής του σχολείου. Εκεί μετρηθήκαμε, όλοι ήμασταν καλά και έτσι δεν χρειάστηκαν πρώτες βοήθειες.!!
Βλέπουμε λοιπόν ότι με τη σωστή ενέργεια του κάθε ατόμου, ακόμα και αυτό το καταστρεπτικό φαινόμενο των σεισμών μπορεί να αποβεί ακίνδυνο για τον άνθρωπο.


ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010

ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ ΕΠΑΛ ΑΓΙΑΣ

1.Να εργάζονται όλοι εξίσου.
2.Οποιος λείψει πάνω από τρείς(3) συνεχόμενες συνεαντήσεις διαγράφεται.
3.Να υπάρχει αλληλοσεβασμός μεταξύ των μελών της ομάδας.
4.Να υπάρχει συνεργασία μεταξύ των μελών της ομάδας.
5.Να δουλέψουμε όλοι το ερωτηματολόγιο.
6.Συνεπείς να είμαστε όλοι σε όλες τις συναντήσεις και εκδηλώσεις της ομάδας.